Hoe bont moet je het maken om geweigerd te worden in een vliegtuig? Mag je bijvoorbeeld dronken in een vliegtuig zitten? En kun je ongestraft grappen maken bij de veiligheidscontrole? We vroegen het Joris Melkert, luchtvaartdeskundige van de TU Delft.
1) Niet de juiste papieren
‘Er is een hele lijst aan redenen waarom je geweigerd kunt worden’, zegt hij. Met zo’n 100.000 vluchten per dag wereldwijd gebeurt dat ook zeer regelmatig. De eerste reden is logisch: als je niet de juiste documenten hebt. Als je bijvoorbeeld het paspoort van je moeder meegegrist hebt in plaats van je eigen, of alleen je ID-kaart voor een vlucht naar Noorwegen, zul je het vliegtuig niet halen.
Ook het niet hebben van een visum voor bepaalde landen brengt je niet verder dan de luchthaven. En denk ook aan de juiste documenten voor je huisdier, mocht je die meenemen.
2) Je hebt een besmettelijke ziekte
Je kunt ook om gezondheidsredenen geweigerd worden. Melkert: ‘Als je een besmettelijke ziekte hebt, mag je niet vliegen. We hebben allemaal de coronapandemie meegemaakt.’ Testte je positief, dan mocht je niet aan boord.
Ook interessant: De 5 ziektes die je in het vliegtuig oploopt
Dat je op zo’n moment niet mag reizen, heeft een reden. ‘Binnen twaalf uur sta je aan de andere kant van de wereld, dan verspreiden ziektes zich verrassend snel. Eerder zagen we dit ook met het SARS- en MERS-virus.’
3) De vlucht is overboekt
De derde reden is er eentje waar je zelf niets aan kunt doen: als je vlucht overboekt is. De luchtvaartmaatschappij heeft dan meer tickets verkocht dan er stoelen in het vliegtuig zijn.
‘Er is dan fysiek geen plek meer’ legt Melkert uit. ‘Er zal eerst gezocht worden naar vrijwilligers die hun stoeltje wel willen afstaan, maar als niemand z’n vinger opsteekt, gaan ze mensen aanwijzen.’
Hoe kan een vliegtuig overboekt raken? Ze weten toch precies hoeveel stoelen een toestel heeft? ‘Vliegen is financieel gezien een heel marginale zaak’, licht Melkert toe. ‘De gemiddelde winst is minder dan 10 euro per ticket, dit jaar vermoedelijk nog minder. Vliegen bestaat bij de gratie van een vol, liefst tjokvol, vliegtuig.’
Om het vliegtuig zo vol mogelijk te krijgen, verkopen maatschappijen daarom soms meer tickets dan stoelen. ‘Er zijn altijd mensen die toch niet komen of hun aansluiting niet halen.’ Vliegmaatschappijen gokken er dus op een aantal passagiers niet komt opdagen. Komen zij ineens wél, dan is het vliegtuig dus overboekt.
Overboekt? Dan krijg je compensatie
Als je je stoeltje moet afstaan omdat een vlucht overboekt is, word je daarvoor gecompenseerd, vertelt luchtvaartdeskundige Joris Melkert. In de EU staat dat bedrag vast, zegt Melkert, maar in de VS niet. ‘Daar is het een sport om zo lang mogelijk te blijven zitten, terwijl de prijs om vrijwillig je stoel op te geven omhooggaat. Maar wacht hierbij ook weer niet té lang, want dan gaan ze mensen aanwijzen.’
4) Je misdraagt je
Tot slot kun je ook vanwege je gedrag geweigerd worden. ‘Als jij stomdronken een vliegtuig binnenwaggelt, dan mag je weer omkeren.’ Maar of iemand gedronken heeft, valt natuurlijk niet altijd te zien. ‘Als je nog rechtuit kunt wandelen en stilletjes op je stoel gaat zitten, mag je waarschijnlijk wel mee’, denkt Melkert.
Ook bij agressief gedrag word je de cabinedeur gewezen. ‘Dat is schering en inslag tegenwoordig, helaas.’ Alleen al op Nederlandse vluchten zijn dagelijks twee tot drie van zulke incidenten.
Daarom werken luchtvaartmaatschappijen ook met zwarte lijsten: misdraag je je, dan mag je voor een bepaalde tijd niet meer meevliegen. Die lijsten mogen maatschappijen alleen onderling nog niet uitwisselen. Ben je dus bij de ene maatschappij geweigerd, dan kun je nog wel een ticket boeken bij een andere.
Geen moment voor grapjes
Nog een laatste tip: hang niet de lolbroek uit bij de securitypoortjes. Een fluisterend grapje tegen haar vriend over een sinaasappel die op een bom kon lijken, kwam een Quest-collega daar eens op zeer boze blikken te staan. Een medewerker sprak haar streng toe en liet haar weten dat ze hiervoor zelfs de marechaussee kon bellen.
Begrijpelijk, zegt Melkert. ‘Dat is geen moment om dat soort grappen te maken. Die mensen zijn heel serieus met hun vak bezig en dat soort geintjes willen ze dan niet hebben.’ De ene beveiliger zal het heftiger oppakken dan de ander. ‘In de VS word je geheid de deur uit gesmeten, daar zijn ze een stuk strenger dan in Nederland’, besluit Melkert.
Marit studeerde journalistiek aan de Universiteit van Amsterdam na een bèta-bachelor. Ze schrijft graag over klimaat- en oceaanonderzoek en gaat het liefst op pad voor mooie reportages. Naast haar werk zeilt, zwemt en reist ze veel.