Een soort zombies die urenlang achter een schermpje hangen en eindeloos ritmisch door allerlei zooi heen swipen. Dat zie je wellicht voor je, als je denkt aan kinderen die al op jonge leeftijd flink wat schermtijd hebben. Het ultieme recept voor brainrot, het aftakelen van je brein, zou je zeggen.
Toch hoeft dat laatste niet per se het geval te zijn, volgens wetenschappers van onder meer de University of Jyväskylä (Finland). Sterker nog: volgens deze wetenschappers kan schermtijd in je kinderjaren je denkkracht juist verbeteren. Nou ja, in bepaalde gevallen.
Veelkijkers reageren sneller
De wetenschappers vroegen aan ruim 500 kinderen van gemiddeld 8 jaar hoelang ze elke dag achter schermen zaten en hoelang ze daarnaast actief bezig waren. Gemiddeld was hun schermtijd bijna zes uur en waren ze slechts 2,5 uur actief.
Ook interessant: ’s Avonds gezellig tv-kijken kán ook voor brainrot zorgen
Acht jaar later trommelden de onderzoekers 260 kinderen uit diezelfde groep, inmiddels tieners, weer op en legden hen een hele reeks testen voor. Zo maten ze bijvoorbeeld de reactiesnelheid van de proefpersonen met een digitaal spelletje. Telkens als zij een speelkaart op een computerscherm zagen, moesten ze via een ja- of nee-knop aangeven of de kaart ervoor dezelfde kaart was.
Meer schermtijd = slimmere tieners?
Wat bleek? Hoe langer de tieners als kinderen achter een schermpje hadden gezeten, hoe beter ze scoorden met dit spelletje. Ze antwoordden sneller én hun antwoord was vaker correct.
Maar interessanter nog dan dit ene snelheidstestje: de schermklevers scoorden ook beter op een algemene cognitieve test. Zij leken met andere woorden een grotere denkkracht te hebben dan kinderen die minder tijd doorbrachten met hun tablets en telefoontjes. Tijd om de frisbee definitief weg te gooien en je kroost continu achter een schermpje te zetten?
Nou, dat ligt iets ingewikkelder
Want die laatste conclusie trokken de wetenschappers dus níet. Ze vonden weliswaar een verband tussen veel schermturen en een scherper brein, maar konden niet aantonen dat dit kwam door het getuur zelf. Misschien speelde er wel iets anders mee, iets dat zowel het stevige schermgebruik als de scherpe hersenen veroorzaakte bijvoorbeeld.
Lees ook: Dit zijn de allerslechtste ouders uit het dierenrijk
Bovendien verwachten de wetenschappers dat niet elk type schermstaren goed is voor je grijze massa. Passief naar korte filmpjes turen zal veel minder breinkrachttraining bieden dan een educatief spelletje spelen of creatief digitaal tekenen, denken zij.
Slotsom schermen
Los van de positieve uitkomsten van dit onderzoek kleven er ook duidelijke nadelen aan tablets en telefoons. Zo kan schermstaren verkeerd uitpakken voor de ontwikkeling van kinderogen. De richtlijnen voor schermtijd staan dan ook een stuk scherper afgesteld dan zes uur per dag, schreef Quest eerder.
Kortom: er zijn zowel voordelen, zoals we van deze Finse studie hebben geleerd, als nadelen. Het schermtijdbeeld is niet zwart-wit.
Soraya Schachtschabel studeerde biomedische wetenschappen en wetenschapscommunicatie aan Universiteit Leiden. Niet alleen het menselijk lichaam fascineert haar, maar ook de rest van onze aardbol en het heelal. Verder is ze graag creatief met papier, stof en woorden en bakt ze vaak koekjes samen met haar vriend.