De aanleiding voor dit artikel is in zekere zin Denshattack! Deze Game of the Year-kanshebber, in ieder geval voor mijn persoonlijke lijst, werd veelvoudig besproken in verschillende Discord servers waar mijn recensie de rondte deed en waar we spraken over dingen als de stijl en de gameplay. En tot drie maal toe kwam er opeens een willekeurig persoon zich mengen in de discussie met de opmerking ‘’Hij staat ook op Game Pass’’, alsof dat enige relevantie had op hetgeen wat op dat moment besproken werd.

Discussie

Daar ik dit letterlijk drie keer binnen 24 uur zag gebeuren en dit bovendien niet de eerste keer is, besloot ik mensen aan te spreken die dergelijke opmerkingen maakten, evenals gamers in mijn omgeving die zweren bij de dienst. Niet om de confrontatie aan te gaan, maar om te achterhalen wat hen ertoe doet bewegen om Game Pass te promoten alsof het gospel is. De reacties varieerden van typerend, naïef tot een tikje verontrustend. Voor we daar in duiken, wil ik echter een paar dingen ophelderen, daar ik weet dat ik vragen ga krijgen.

Allereerst is geen enkel voorbeeld in dit artikel gebaseerd op een enkele persoon. Ik heb in totaal met zeventien mensen gesproken en enkel wanneer meningen en argumenten meermaals met elkaar in lijn lagen, heb ik besloten ze op te nemen in dit artikel. Daarmee voorkom ik ook dat een enkele persoon zich aangesproken hoeft te voelen door de inhoud.

Typerend

Dit is zonder twijfel de minst spannende van de drie groepen waar ik argumenten onder kan scharen. Meerdere mensen die ik vroeg waarom zij XBOX Game Pass zo hard aansmeren aan andere gamers, doen het omdat ze het anderen zagen doen. Het doet denken aan een beroemd fictief experiment, waarbij vijf apen in een kooi werden gezet met een ladder in het midden. Bovenop de ladder lagen bananen, maar als een van de apen probeerde ze te pakken, werd de hele groep gestraft met ijskoud water. Het gevolg was dat na enkele keren dit patroon gezien te hebben, apen elkaar van de ladder af sleurden om het water te ontlopen.

Gaandeweg werden de apen een voor een vervangen. Een nieuwe aap die probeerde bananen te pakken, werd gelijk gestraft door de groep, zonder te weten wat die fout deed. Maar net als een hond die je africht, leerde hij dat de ladder negatieve gevolgen had, zelfs als die niet wist wat de redenering daarachter was. En wanneer een volgende aap werd vervangen, deed hij vrolijk mee bij het africhten van de nieuwkomer. Herhaal dit nog drie keer en je hebt een volledige groep apen die de ladder ontloopt, maar niemand die weet waarom.

Ondanks dit experiment fictief is, waren de pararellen die ik kreeg met responses opvallend. Antwoorden als ‘’het is traditie’’, ‘’het is de bruik’’ en ‘’iedereen doet het’’ had ik niet verwacht om te krijgen, laat staan meermaals. Echter kon je het ergens van mijlenver zien aankomen, daar het is als memes op het internet. De oorsprong gaat vaak verloren en niet zelden wordt die aan het eind van de rit anders gebruikt dan dat ooit de bedoeling was. Maar gebruiken doen velen het, want dat is de trend van het moment; een eindeloos herhalende afbeelding of video die we gebruiken omdat we zien dat anderen het gebruiken tot de volgende meme zich aandient. Ergens blijven we allemaal primaten.

Naïef

De tweede groep was een stuk minder verrassend, zelfs als de redenering erachter een tikkeltje deprimerend is. Deze groep doet namelijk vooral Game Pass aanprijzen uit eigenbelang. Ik kreeg bijvoorbeeld antwoorden als ‘’Als er meer mensen lid worden, kunnen ze de prijzen verder verlagen’’, ‘’Meer gebruikers betekent meer games’’ en zelfs een opvallend eerlijke ‘’Dan heb ik niet het gevoel dat ik al jaren geld verspil aan een dienst die ik amper gebruik.’’

Eigenbelang is bij de mensheid collectief de belangrijkste drijfveer en ikzelf ben niet anders. Daar ga ik deze gamers niet voor veroordelen. Hun argumenten vind ik persoonlijk echter een tikkeltje naïef. Want stel nou dat Game Pass echt populair wordt en meer (grote) games krijgt, dan zie ik een prijsverlaging niet in het verschiet liggen. In zo’n geval zal een Microsoft juist de prijs opdrijven. Immers is er nu meer ‘’waarde’’, maar er is ook een grotere afzetmarkt die nu gewend is aan wat Game Pass biedt. En zelfs als een klein aantal daarvan vertrekt na een prijsverhoging, zullen de meeste uit gemak blijven hangen, waardoor ze onder de streep er beter vanaf komen. Ik schreef het recent al over Sony, maar bedrijven hebben niet het beste met ons voor en anders denken is extreem naïef.

Verontrustend

De laatste groep is degene die het meest verdeeld was in zijn antwoorden, maar verenigd in zijn stelligheid. Antwoorden die ik kreeg waren dingen als ‘’Het is de weg naar de toekomst’’, ‘’Het heeft geen zin om je te verzetten tegen verandering’’ en ‘’XBOX Game Pass is de beste manier om games te spelen’’. Het deed een beetje denken aan de Borg van Star Trek (You will be assimilated, resistance is futile), maar dan zonder een verdomd sexy blondine.

Ik heb oprecht geprobeerd om met deze mensen in gesprek te gaan om meer diepgaande argumenten te krijgen en discussies te voeren over de nadelen van Game Pass. Denk aan games die de dienst verlaten, doorlopende kosten wanneer je niet zoveel tijd hebt om te spelen of een slechte prijs-kwaliteitverhouding wanneer je maar enkele games per jaar speelt. Maar de respons die ik kreeg, kan ik slecht anders omschrijven dan blind fanboyisme. Op dergelijke vragen heb ik beledigingen naar mijn hoofd gegooid gekregen, evenals verwijtingen zoals dat ‘’het mijn soort is dat ervoor heeft gezorgd dat Xbox One niet al de toekomst in kon luiden’’.

Nu is fanboyisme niets nieuws. Het is er in games al sinds de vorige eeuw en mensen vatten enige kritiek op hun gelieve console vaak op als een persoonlijke aanval en zijn daarom blind voor enige legitieme kritiek. Maar in dit geval vond ik het opvallend doordat ik ook reacties zag die het bedrijf niet goedpraten of kritiek wegwuiven, maar gamers het probleem maken. Meerdere gamers gaven aan mij aan dat ze de dienst aanprijzen omdat ze zich ertoe verplicht voelen. Het is geen geheim dat Game Pass qua aantallen ver achterblijft op wat Microsoft voor ogen had. Het bedrijf mikt op 100 miljoen abonnees en wilde dit jaar op 77 miljoen zitten. De cijfers zitten echter nog niet eens op de helft, met maar ongeveer 30 miljoen actieve betalende spelers. De vrees van drie van de personen waar ik mee sprak, los van elkaar, is daarom dat als die aantallen niet oplopen, Game Pass wel eens zou kunnen worden stopgezet.

Natuurlijk komt hier weer eigenbelang om de hoek kijken. Zij vinden Game Pass fijn en willen daarom dat het blijft. Echter vind ik het bizar hoe fanatiek ze daarin kunnen worden. Het deed me denken aan toen ik mijn MS-900-certificering moest behalen. Deze basiscertificering van Microsoft gaat over hun productportfolio en basaal beheer, maar in de stof zegt Microsoft zelf dat jij nu als een verkoper van Microsoft bent tegenover jouw bedrijf en dat het aan jou is om je werkgever ervan te overtuigen om meer Microsoft-producten in huis te halen. En dat bij een certificaat voor een IT’er. Ik vond het ontzettend storend, maar zie wel gelijkenissen met hoe deze personen dachten over hun verplichtingen tegenover een dienst waar ze een consument van zijn, geen verkoper.

De cult

Laat me vooropstellen dat dit alles slechts is gebaseerd op een kleine sample size en dat er veel meer argumenten, tegenargumenten en discussies te voeren zijn. Ik ben geen onderzoeker, maar iemand die zijn eigen nieuwsgierigheid wilde voeden en zijn bevindingen dermate interessant vond dat hij het hier wil delen. Niets meer en niets meer.

Desondanks wil ik een ding zeggen tegen iedereen die ooit heeft geroepen ‘’Het staat ook op Game Pass’’ in een gesprek waar dit er totaal niet toe doet: stop ermee. Je trekt er niemand mee over de schreef en wekt in veel gevallen enkel irritatie op. En als je het doet omdat je een soort morele plicht voelt of omdat je het gevoel hebt dat je jouw fanboyisme van de daken moet schreeuwen, stop dan met het berijden van die XDICK. Geen bedrijf heeft het beste met je voor en consoles zijn geen sport clubs om voor te juichen. Geniet waar je van wil genieten, maar ga niet als religieuze mafkees op de straten staan schreeuwen dat Jezus leeft en komt via de Azure datacenters. Dan word je in mijn hoofd genoteerd als een van de aanhangers van de Cult van Game Pass.