Dat ontbijt een belangrijke maaltijd tijdens jouw dag is, wist je waarschijnlijk al. Maar volgens een nieuwe studie draait het niet alleen om wát je eet, maar vooral om wannéér. Uit het onderzoek blijkt dat de timing van je maaltijden mogelijk invloed heeft op hoe lang je leeft.
Volgens onderzoek is dit het ‘gouden uur’ om te ontbijten voor een langer leven
Het is niet de eerste studie die maaltijdtiming aan gezondheid koppelt, maar het voegt wel bewijs toe aan het idee dat je bioritme meer beïnvloedt dan we denken. Wij vroegen drie cardiologen om hun kijk op de resultaten.
Wat zegt de wetenschap?
Voor de studie rapporteerden ruim 31.000 veertigplussers wanneer ze hun eerste en laatste maaltijd van de dag aten. Negen jaar later keken de onderzoekers wie er was overleden, en op welk tijdstip die mensen doorgaans aten.
De uitkomst: wie eerder dan 7 uur of later dan 8 uur ’s ochtends ontbeet, leefde gemiddeld korter dan mensen die precies tussen 7 en 8 uur hun eerste hap namen. Elk uur uitstel na 8 uur verhoogde de kans om te overlijden, aan wat dan ook, met 3 procent, en de kans op overlijden door hart- en vaatziekten zelfs met 5 procent.
Ook bij het avondeten zagen de onderzoekers een vergelijkbaar patroon: wie vóór 7 uur ’s avonds of na middernacht at, had een verhoogd risico op vroegtijdig overlijden. Het effect was het grootst bij vijftigplussers die pas na 12 uur ’s middags ontbeten én hun laatste maaltijd vóór 7 uur ’s avonds of na middernacht namen. Hun levensverwachting lag maar liefst 2,5 jaar lager dan die van mensen die tussen 7 en 8 uur ontbeten én tussen 7 en 8 uur dineerden.
Waarom timing zoveel uitmaakt
Je eetmomenten sturen je bioritme aan, dat is je interne wek-tot-slaapklok, en er is uitgebreid onderzoek naar de invloed daarvan op je gezondheid. Cardiologe Mary Greene legt uit dat verstoringen in je bioritme ook je stofwisseling in de war kunnen schoppen. En dat is niet zonder gevolgen: metabole problemen kunnen leiden tot gewichtstoename en chronische aandoeningen zoals diabetes, wat weer het risico op vroegtijdig overlijden en hart- en vaatziekten vergroot.
Toch plaatsen de experts een paar kanttekeningen. Zo was dit een retrospectieve studie: onderzoekers keken terug in de tijd en legden bestaande data naast de huidige uitkomsten. Dat betekent dat er een verband is gevonden, maar geen bewijs van oorzaak en gevolg, benadrukt cardioloog Juan Lopez.
Dus, vroeg dineren: ja of nee?
Vooral over het advies om niet vóór 7 uur te dineren, zijn de experts kritisch. Voor veel mensen is het heel normaal om rond 5 of 6 uur te eten en juist die vroegere etenstijden worden in ander onderzoek gelinkt aan gezondheidsvoordelen. Eerder onderzoek toonde namelijk aan dat laat eten, of eten na zonsondergang, samenhangt met risico’s zoals diabetes en schommelende bloedsuikerspiegels.
‘Ik zou deze bevindingen eerst bevestigd willen zien voor mensen hun avondeten gaan uitstellen’, zegt cardioloog Kaustubh Dabhadkar.
De onderzoekers merken bovendien op dat mensen met een ‘optimale’ maaltijdtiming misschien simpelweg een gezondere levensstijl hebben op andere vlakken, denk aan een baan met vaste werktijden of een hoger inkomen, wat evengoed kan bijdragen aan een langer leven.
Maaltijdtiming is dus maar één puzzelstukje van de vele leefstijlfactoren die bepalen hoe lang – en hoe gezond – je leeft. Ook voeding en beweging spelen minstens zo’n grote rol, benadrukt Lopez. En over het advies om juist later te dineren, blijven de experts dus sceptisch.
Hoe kun je dit zelf toepassen?
Deze studie, samen met eerder onderzoek, onderschrijft vooral één ding overtuigend: ontbijt vroeg, en in elk geval vóór het middaguur. Kies voor een stevige, uitgebalanceerde maaltijd kort na het opstaan om je lijf klaar te stomen voor de dag. Voor het avondeten liggen de adviezen minder eenduidig – daar is meer onderzoek voor nodig.
Kayla Blanton is een freelance schrijver-redacteur die onderwerpen over gezondheid, voeding en levensstijl behandelt voor verschillende publicaties, waaronder Preventie, Everyday Health, SELF, People en meer. Ze staat altijd open voor gesprekken over het tanken van smaakvolle gerechten, het doorbreken van schoonheidsnormen en het vinden van nieuwe, zachte manieren om voor ons lichaam te zorgen. Ze behaalde een bachelordiploma in journalistiek aan de Ohio University met specialisaties in vrouwen-, gender- en seksualiteitsstudies en volksgezondheid, en is een geboren en getogen midwesterling die in Cincinnati, Ohio woont met haar man en twee verwende poesjes.