door Redactie
gepubliceerd op zondag 06 september 2026 om 06:46 •
3 min lezen
Lees voor
In het kort
Neuronen passen hun functies dynamisch aan om verschillende gegevensstromen te verwerken.
De hersenen hergebruiken bestaande neurale componenten als cognitieve Legoblokjes.
Dankzij ‘compositionaliteit’ kan een beperkt aantal cellen oneindig veel informatie verwerken.
Recent onderzoek wijst uit dat de menselijke geest erin slaagt om verschillende gegevensstromen en handelingen tegelijk te verwerken door neuronen hun functies te laten aanpassen aan de directe behoeften. Hoewel mensen vaak aan multitasking doen – zoals naar muziek luisteren tijdens het sporten of kletsen terwijl ze typen – is het precieze biologische mechanisme dat deze flexibiliteit mogelijk maakt al lang een onderwerp van intense wetenschappelijke nieuwsgierigheid.
Flexibiliteit van neurale groepen
Een studie uitgevoerd door wetenschappers van het Massachusetts Institute of Technology (MIT) en gepubliceerd in Nature Neuroscience suggereert dat de hersenen identieke groepen neuronen gebruiken om verschillende soorten gegevens te verwerken. Hoofdonderzoeker Yuma Osako merkte op dat één enkele set neuronen kan schakelen tussen het opslaan van een zintuiglijk signaal en het vasthouden van een geplande handeling in het werkgeheugen.
Cognitieve Lego-analogie
Om dit concept te illustreren, vergeleek Timothy Buschman, professor aan het Princeton Neuroscience Institute, het proces met ‘cognitieve Lego’. In plaats van voor elk nieuw scenario unieke schakelingen te ontwikkelen, herschikt het brein zijn bestaande neurale componenten en geeft het ze een nieuwe functie, net zoals dezelfde bouwstenen kunnen worden gebruikt om totaal verschillende structuren te bouwen.
Experimenteel bewijs bij muizen
Deze theorie werd getest met muizen die hadden geleerd om onderscheid te maken tussen twee verschillende geluiden. Tijdens het hele proces – waarbij de dieren een geluid moesten herinneren, een conclusie moesten trekken en een reactie moesten uitvoeren – hielden onderzoekers hun hersenactiviteit in de gaten. Ze ontdekten dat in de pariëtale cortex, die zintuiglijke gegevens integreert, dezelfde groep neuronen van rol wisselde. Deze cellen hielpen eerst bij het vasthouden van herinneringen en schakelden daarna over naar het helpen bij het plannen van acties.
Inzicht in de compositorische aard van de hersenen
Deze resultaten ondersteunen het idee van ‘compositionaliteit’ in de neurowetenschap, dat stelt dat de hersenen ingewikkelde mentale processen opbouwen door steeds weer dezelfde basisneuronale elementen te hergebruiken. In plaats van te functioneren als een reeks geïsoleerde systemen voor specifieke taken, werken de hersenen als een dynamisch netwerk dat zijn beperkte middelen voortdurend herverdeelt. Hoewel er meer onderzoek nodig is om volledig te begrijpen hoe een eindig aantal neuronen oneindige hoeveelheden informatie kan verwerken, biedt dit onderzoek een belangrijke aanwijzing over het aanpassingsvermogen van de hersenen.
Schrijf je hieronder in voor onze GRATIS nieuwsbrief
