Voedingssupplementen versus geneesmiddelen

In apothekers, drogisterijen en online kan je een indrukwekkend assortiment voedingssupplementen voor het haar vinden: tabletten, capsules, poeder, gummies,… Allemaal bedoeld ‘voor glanzend haar’, ‘versterkte haargroei’ of ‘tegen haaruitval’, met merknamen die verwijzen naar vitaliteit of ‘pro hair’. 

Het klinkt allemaal heel wetenschappelijk, maar in tegenstelling tot geneesmiddelen moeten voedingssupplementen geen grondige klinische studies doorstaan om op de markt te komen. Ze vallen namelijk onder de wetgeving rond voeding en mogen op de markt komen zonder te moeten bewijzen dat ze effectief werken. 

Voor de claims op de verpakking gelden er wel regels: claims rond gezondheid moeten goedgekeurd zijn door de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA), voor andere claims moeten studies bewijzen dat het geclaimde effect bestaat. Consumentenorganisatie Testaankoop onderzocht bij 17 supplementen of dat bewijs er is.

 

Ingrediënten: weinig nut

In de meeste supplementen zitten mineralen als zink, selenium en ijzer. Het klopt dat een tekort zou kunnen leiden tot haaruitval, maar extra mineralen nemen bovenop de dagelijks noodzakelijke hoeveelheid is niet nuttig. Bovendien komt, behalve voor ijzer, een tekort nauwelijks voor. 

Veel haarsupplementen bevatten ook vitamines zoals biotine (vitamine B8) of andere vitamines B, net als vitamine C, D en E. Een tekort aan biotine kan inderdaad leiden tot uitdunnend haar, daarom laat de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid toe dat supplementen met biotine claimen dat ze ‘bijdragen tot het behoud van normaal haar’.

Maar opnieuw: zo’n tekort komt uiterst zelden voor, omdat biotine in ons dieet ruim aanwezig is. Er is geen bewijs dat extra biotine nemen haaruitval kan stoppen of haargroei kan stimuleren. Voor de andere vitamines bevestigt tot op vandaag geen enkele studie enig nut. 
Tenslotte bevatten haarsupplementen ook aminozuren, plantenextracten, en andere gepatenteerde combinaties van stoffen, maar voor geen enkele van die ingrediënten bestaat er solide wetenschappelijk bewijs dat het werkt.

 

Weinig bewijs voor gebruikte claims

Er zijn dus gezondheidsclaims die effectief door EFSA zijn goedgekeurd en die mogen gebruikt worden. Voor de ingrediënten biotine, zink en selenium mag het supplement vermelden dat het “bijdraagt aan het behoud van normaal haar”. Veel supplementen die Testaankoop onderzocht vermelden echter claims als “tegen haaruitval” of “ondersteunt de haargroei”, die helemaal niet toegelaten zijn. 

Andere supplementen proberen de regelgeving te omzeilen door zich in de claims eerder te richten op schoonheid: “voor glanzend haar” of “ter ondersteuning van de natuurlijke schoonheid van je haar”. Die claims moeten niet zijn goedgekeurd door EFSA vooraleer ze gebruikt mogen worden, maar er zijn ook geen bewijzen dat de supplementen effectief doen wat ze claimen. 

Testaankoop heeft de FOD Volksgezondheid hiervan op de hoogte gebracht. De Overheidsdienst is van mening dat claims met betrekking tot haargroei of haaruitval een grensgeval vormen. Er zouden gesprekken gepland staan met het Belgische Geneesmiddelenagentschap om “deze claims beter te reguleren en te verduidelijken wat als aanvaardbaar kan worden beschouwd en wat niet”.  

 

Conclusie: wees voorzichtig voor je iets koopt  

“Tot op vandaag kan geen enkel voedingssupplement wetenschappelijk aantonen dat het werkt om haaruitval tegen te gaan. De oorzaken van haaruitval liggen zelden bij een voedingstekort, en worden dan ook niet opgelost met een supplement. Tenzij in overleg met een arts en bij bewezen tekorten, raden wij de aankoop van haarsupplementen daarom af. Fabrikanten beroepen zich jammer genoeg te veel op marketingclaims, en te weinig op wetenschap,” vat Laura Clays, woordvoerder van Testaankoop, samen.