Vanaf het moment dat je de collegezaal van de studie geneeskunde binnenstapt ben je verdoemd. Je leert hoe je lichaam werkt en wat er gebeurt bij ziekte. En vooral: hoe je die ziektes herkent. Dat geeft regelmatig aanleiding tot het ‘heb-ik-ook-syndroom’. We leerden bijvoorbeeld wat er gebeurt als de schildklier niet goed werkt. Je gewicht neemt dan toe en je wordt moe en traag. Meerdere studenten keken elkaar geschokt aan: ‘Dat heb ik ook!’, ‘Morgen naar de huisarts’.

Handig? Nou, nee. Officieel staat dit fenomeen bekend als het Medical Student Syndrome. In een onderzoek (Saoedi-Arabië, 2023) onder 544 studenten bleek dat ongeveer 1 op de 20 van hen soms flink wat stress had doordat zij bij zichzelf symptomen dachten te herkennen van de ziektes waar zij over leerden. Meer dan 1 op de 10 werd hierdoor zelfs beperkt in hun academische prestaties. Direct toepassen wat je leert op je eigen situatie is dus niet zo praktisch.

Ook interessant: Wat doet prestatiedruk met het brein van jonge mensen?

Door stress diesel tanken in een benzineauto

En nee, dat geldt niet alleen voor studenten. Onder mijn vrienden en collega’s zijn genoeg medisch specialisten die dat soort gezondheidsstress hebben. Zo onderging een niet nader te noemen familielid een routineonderzoek bij hemzelf. In 99 procent van de gevallen is daar niets mee aan de hand. Maar omdat hij als medicus zoveel ervaring had met de behandeling van patiënten bij wie het wél fout zat, was hij zo gestrest dat hij zijn benzineauto vol diesel tankte.

Doemscenario’s over mijn eigen zwangerschap

Min of meer hetzelfde overkwam mij in mijn eerste zwangerschap. Door mijn co-schappen in Tanzania had ik veel ervaring met bevallingen die desastreuze afloop kregen. Doordat zwangeren dagenlang onderweg waren naar het ziekenhuis terwijl de bevalling niet vorderde, of doordat ze infecties hadden opgelopen. Ook had ik een paar stuitbevallingen gezien die eindeloos duurden en eindigden met medische spoedsituaties voor moeder of kind.

Als klap op de vuurpijl leerde ik tijdens mijn zwangerschap rugoperaties doen bij kinderen die door hersenafwijkingen te vroeg waren geboren. Dus toen bij mij de weeën veel te vroeg begonnen en mijn dochtertje in stuit bleek te liggen, had ik de optelsom snel gemaakt: ‘Dat overkomt mij nu ook allemaal!’

Gelukkig herkenden de kinderartsen in het ziekenhuis mijn gevoel. Na een geruststellend gesprek waaruit bleek dat mijn beeld van de werkelijkheid flink was vertekend, was mijn stress gesust. Daar ben ik ze nog steeds dankbaar voor.

Ook interessant: De verrassende wereld van het embryo

Podcast Uit de Praktijk

Iedereen krijgt vroeg of laat te maken met de medische wereld. Soms als patiënt, soms als naaste. Maar wat gebeurt er achter de gesloten deuren van ziekenhuizen en operatiekamers? Wat maken de mensen in de witte jassen iedere dag mee? In deze podcast hoor je échte medische verhalen van achter de schermen: verhalen uit de praktijk.

Wat doen we met oma’s dikke enkels?

Lukt het dan altijd om het roer uit handen te geven? Eerlijk gezegd is het verleidelijk om mee te denken. Bijvoorbeeld met de bloedarmoede of de gezwollen enkels van oma. Dat vormde onder de medici in onze familie een levendige differentiaal diagnostische discussie. Toch maar eens bloedonderzoek naar nierfunctie of hartfalen? Een verwijzing voor steunkousen? Of moeten we gewoon zorgen dat oma meer in beweging komt? Het arme mens.

Ik was wel blij dat ik patiënt mocht zijn

Zijn dokters lastige patiënten? Het helpt wel dat artsen onderling dezelfde taal spreken. Je weet elkaars richtlijnen te vinden en je kunt stappen en beslissingen volgen en bespreken.

Maar ik heb er wel respect voor dat we allemaal tegenwoordig gespecialiseerd zijn in ons eigen kleine vakgebied. Ik was wel blij om ook gewoon patiënt te mogen zijn en te accepteren dat het beeld dat ik had van mijn situatie niet helemaal klopte.

Lees ook