In Memoriam: Ron Kodde

Vorige maand overleed de Middelburgse architect Ron Kodde. Dat verdrietige nieuws raakte veel mensen. Zijn familie en vrienden uiteraard, maar ook veel mensen die ooit met hem samenwerkten, of hem in het verleden hadden voorzien van opdrachten.

Ron laat zijn vrouw, twee kinderen en vier kleinkinderen achter én een achterkleinkind. Zij beschrijven Ron in een rouwbrief ook als een bevlogen architect met een grote liefde voor de stad Middelburg waar hij geboren en getogen is. Behalve voor zijn studie Bouwkunde in Delft, ging hij maar spaarzaam ‘het kanaal over’. De wetenschap dat zijn unieke signatuur nog lang in ‘zijn Middelburg’ te zien zal zijn, doet de familie goed.

Ron Kodde: van ZenC tot Lievelings

Zijn naam kenden we al langer maar pas twee jaar geleden kregen we hem – en al zijn projecten in Middelburg – pas écht op het netvlies, toen we ons verdiepten in de ballen die de gevel van Brooklyn op de Markt in Middelburg sierden. Toen we voor dat stukje wat navraag deden leerden we al snel dat architect Ron Kodde op veel meer plekken in de stad zijn stempel heeft gedrukt.

Je kunt daarbij denken aan allerlei woonhuizen door heel Middelburg, maar ook aan horeca- en winkelpanden zoals het voormalige Mo’s en ZenC (nu Nemo’s), Brooklyn op de Markt, en in de Langeviele o.a. het pand waar Lievelings zich vorige maand vestigde. Dat project was grappig genoeg ook een lievelingsproject van Ron zelf.

Ook het voormalige burgerweeshuis aan het Molenwater, later bekend als de oude huishoudschool, mag niet onvermeld blijven. Onder leiding van Kodde werd het grote pand verbouwd tot twee woonhuizen, met oog voor de geschiedenis én voor eigentijds gebruik. Wij waren er te gast in 2017, in 2022 had Zeeuws Erfgoed er een mooi artikel over, dat is terug te vinden in ZB Tijdschriftenbank Zeeland.

Bronzen Veer

In 2001 kreeg Ron Kodde in de Drvkkery de Bronzen Veer van de Vrienden van Middelburg, juist vanwege zijn kleinschalige bouwprojecten en zijn vermogen om oud en nieuw met elkaar te verbinden. Bij die gelegenheid was er ook een tentoonstelling over zijn werk te zien.

Eerbetoon

We kenden Ron niet persoonlijk. Daarom zijn we blij dat we hier twee verhalen van andere Middelburgers mogen delen, bij wijze van eerbetoon.

Het interview van Theo

Theo Rietveld stuurde ons een oud interview met Ron, dat hij ooit afnam voor de radiozender CoolFM, voor de serie ‘Het Portret’. Een bewerking van de transcriptie kun je vinden in deze PDF.

Het verhaal van Derk Thijs

Architect Derk Thijs kende Ron wel goed, als vriend en collega. In een appje noemde hij hem ‘de beste architect van Zeeland, echt een maestro’. Hij werkte intensief samen met Ron en sprak op zijn uitvaart. Hieronder geven we een korte versie daarvan weer, met instemming van alle betrokkenen.

De taal van de stad

Toen ik met mijn moeder op de Vismarkt woonde, woonde Ron een poosje in het huis van zijn broer schuin tegenover. Ik was toen te jong om me er veel van te herinneren, maar dat huis heeft me wel altijd gefascineerd. Later, toen ik architectuur ging studeren, begreep ik dat het de taal van de stad was. Een tuinmuur, met iets daarop, iets daarachter. Een compositie van vertrouwde vormen tot iets spannends nieuws. Een duiding van plekken die betekenisvol zijn binnen hun context en daarom ook veel beleving van ruimte te bieden hebben.

De jongere Ron heb ik niet echt gekend. Met de tijd heb ik wel wat anekdotes over Ron horen langskomen. Een vastgoedondernemer aan de Dam vertelde mij een mooi verhaal over Ron. Ik heb die anekdote ook gehoord van de aannemer die erbij was, dus het is geen aangedikt verhaal. De ondernemer was een kapitaal pand aan de Dam aan het verbouwen. Een splitsing: zijn eigen woonprogramma zou volledig op de begane grond gerealiseerd worden. Probleem: er was geen logische plek voor de badkamer.

Het is veelzeggend over het aanzien van Ron, dat hij in Middelburg toch de man is bij wie je terechtkomt als je met een kapitaal monumentaal pand bezig bent en even niet meer weet hoe verder. Ron komt voor het eerst ter plekke, de bouw is al gaande, de aannemer staat ernaast. De opdrachtgever legt uit dat hij een trap gaat maken naar boven, naar een badkamer ergens tussen de toeristenlogies. Waarop Ron ingrijpt, zich naar de aannemer keert en zegt: “Vergeet dit idiote idee.” En vervolgt: “We gaan een badkamer in de kelder maken.” De badkamer is in de kelder gerealiseerd, ik heb hem gezien. Dit was overduidelijk de beste oplossing.

Klik

Vanaf 2015 leerde ik Ron dus goed kennen, ik woonde toen nog in Zwitserland. Ik belde hem op met de vraag of ik eens bij hem langs mocht komen, omdat ik zijn werk zo mooi vond. Ik noemde het huis aan de Vismarkt, maar ook de bijzondere gevels aan de Langeviele. Hij was meteen gastvrij en oprecht geïnteresseerd. Zo kwam ik voor het eerst in Rons zolderkantoor. Ik weet nog dat hij het huis en ook wat werk van hemzelf liet zien. Daarna vroeg hij: en jij dan? Wat voor werk doe jij? Ik had me niet goed voorbereid, maar had toevallig een plan bij me. Er was een klik, en vanaf dat moment ging ik iedere vakantie even bij Ron langs.

Pure poëzie

Ron maakte voor mij in die periode zelfs een portfolio van zijn werk, en gaf me een rondleiding langs zijn werk in Middelburg. Volgens zijn telling waren dat destijds al rond de tachtig projecten in de binnenstad alleen. Een greep: het mooiste hoekje van Middelburg, het huis op de hoek van Bleek en Molenwater; er zat zelfs een jeugdzonde van Ron bij: een betonstenen garage aan de Sint Jorisgang. Natuurlijk zagen we ook de verschillende winkelpuien aan de Langeviele. Als laatste bezochten we een klein interieurproject: het huis op de hoek van de Oostkerkstraat en de Verwerijstraat. Daar werkte hij op dat moment aan. We hebben het op kantoor nog vaak over de trap in dit huis. Een saaie spiltrap, waarvan Ron de onderste drie treden wegzaagde en verving door een betonnen blok. Pure poëzie, als je het mij vraagt. Maximaal resultaat met minimale middelen.

Nooit gek geworden

Als we weer eens moedeloos werden van de ambtelijke molen en de ontwerpwaanzin van de monumentencommissies, was een grapje dat Ron vaak maakte: “Ik geloof dat zo langzamerhand toch echt 98% van de mensen helemaal gek geworden is.” Dan verscheen er een brede grijns op zijn gezicht en zei hij: “En dan ben ik toch écht blij dat ik daar niet bij hoor.”

Een aantal jaren terug zei Ron nog: “Ik geloof dat we dit jaar naar de 99% gaan.” Ik ben heel blij dat Ron daar nooit bij heeft gehoord.

Naschrift

We wensen familie, vrienden en iedereen die Ron liefhad alsnog veel sterkte met het grote verlies. Laat het een troost zijn dat hij op veel plekken voortbestaat. Ron maakte De Stad. Bedankt!

Foto’s: Collecties Anna Kodde en Derk Thijs.
Knipsels: ZB Krantenbank Zeeland