Meer dan een woonboot
Hoewel de termen vaak door elkaar worden gebruikt, bestaan er verschillende soorten woningen op het water. “Over het algemeen gebruiken mensen het woord ‘woonboot’ als overkoepelende term, maar eigenlijk is dat een historische dekschuit met een rechthoekige opbouw”, legt Kok uit. Hij is de zoon van de oprichter van de eerste woonbotenmakelaardij van Nederland en groeide zelf op op een woonboot.
“Een woonark is meer een bungalow op het water, gebouwd op een betonnen casco. Daarnaast heb je nog woonschepen, vaak voormalige vrachtschepen die zijn omgebouwd tot woning.”
“Het aantal ligplaatsen is beperkt en er komt zelden iets bij”
Krapte op de markt
“In Nederland zijn ongeveer 12.000 woonboten”, zegt Kok. “Daarvan is zo’n 10.500 geschikt om in te wonen. Het aantal ligplaatsen is beperkt en er komt zelden iets bij, terwijl de interesse groeit.”
Volgens de makelaar speelt de woningnood daarbij een belangrijke rol. “Het is een terugkerend fenomeen, want het gebeurde ook in de jaren vijftig, toen er na de oorlog te weinig woningen waren.”
Toch is het volgens hem niet alleen een praktische keuze. Veel bewoners kiezen bewust voor het leven op het water vanwege de rust en de omgeving. “Je woont vaak midden in de stad, maar hebt tegelijkertijd een prachtig, rustig uitzicht”, zegt hij. “Mensen ervaren een soort permanent vakantiegevoel. Je leeft meer met de seizoenen en leert het water en de natuur waarderen.”
Terug aan de dijk
Dat herkent Annelies Dorsman, op Instagram bekend als @dirksdotter, helemaal. Zij is opgegroeid op een woonboot en besloot na 1,5 jaar op het land weer terug te gaan naar het water. “We vonden een verkrotte woonboot die al lange tijd te koop stond. Die kochten we eind 2008 eigenlijk vanwege de ligplaats. Met de rest van het budget lieten we een woonark met twee verdiepingen bouwen.”
Sinds 2010 woont zij met haar gezin op een ark, aan de dijk waar zij is opgegroeid. “Mijn man en ik hadden tijdens de bouw nog geen kinderwens, maar dat is in de loop der tijd wel veranderd. Inmiddels hebben we een zoon en een dochter gekregen. Toch hebben we met drie slaapkamers genoeg ruimte.” Sinds mei woont ook hond Ted bij hen op het water.
Volgens Dorsman keren meer mensen terug naar de plek waar ze als kind woonden. “Ik zie veel mensen van vroeger weer terugkomen. Zij hebben nu hun eigen gezin en komen weer aan de dijk wonen. Ook mijn zus woont weer hier.”
“We krijgen briefjes van mensen die ook op het water willen wonen”
Briefjes van geïnteresseerden
Hoe gewild een woning op het water inmiddels is geworden, merkt Dorsman regelmatig. “Minstens één keer per jaar krijgen we een briefje van mensen die ook op het water willen wonen. Daarin vragen ze of we aan hen willen denken wanneer we onze woning ooit verkopen.”
Die belangstelling verbaast de woonbotenmakelaar niet. Volgens hem is er al jaren sprake van meer vraag dan aanbod. “De hoeveelheid ligplaatsen groeit niet mee met de belangstelling. Er komt zelden een plek bij en soms verdwijnen er zelfs ligplaatsen door ruimtelijke ontwikkelingen.”
Wie denkt een woonboot te kunnen kopen en daarna wel een geschikte plek te vinden, komt volgens hem vaak bedrogen uit. “Sommige mensen kopen een boot zonder ligplaats, omdat ze denken dat het later wel goedkomt. Maar een ligplaats vinden is vaak juist het lastigste onderdeel.”
Onderhoud en regels
Toch is wonen op het water niet voor iedereen weggelegd. Volgens Dorsman heeft een waterwoning meer aandacht nodig dan een traditioneel huis. “Het vraagt veel meer onderhoud”, vertelt ze. “Als je niet van klussen en organiseren houdt, kun je misschien beter in een bakstenen huis gaan wonen.”
Ook Kok wijst erop dat waterwoningen meer te verduren krijgen van weer en wind. Vooral oudere woonboten vragen om regelmatig onderhoud. “Bij stalen casco’s moet periodiek worden gecontroleerd of de constructie nog in goede staat verkeert. Zo’n controle vindt ongeveer eens in de vijf jaar plaats, maar dan ben je wel een week je woning kwijt. En daar horen ook kosten bij.”
Daarnaast verschillen de regels per gemeente en zelfs per ligplaats. Daardoor is verhuizen met een woonark vaak minder eenvoudig dan het klinkt. “Onze ark is voor veel andere plekken simpelweg te groot”, zegt Dorsman. “De regels verschillen per plek, waardoor we ons huis niet zomaar kunnen meenemen als we ooit willen verhuizen..”
Lees ook Een woonboot kopen: hier moet je rekening mee houden
‘Wat kan hier tegenop?’
Voor veel bewoners wegen die nadelen niet op tegen de voordelen. Kok noemt het uitzicht, de rust en het gevoel van vrijheid. “Je hebt eigenlijk je eigen eilandje.”
Ook Dorsman ziet zichzelf voorlopig niet vertrekken. “Soms filosoferen we over een volgende woonstap, zeker als we kijken naar vrienden die ergens anders wonen. Maar dan denk ik ook: wat kan hier eigenlijk tegenop?”
Voor meer artikelen van RTL Wonen, klik hier:
