Er zijn aanwijzingen dat in ongeveer de helft van de gevallen die vroeger als postpartum depressie werden gediagnosticeerd, sprake is van een traumatische bevalervaring. Volgens gynaecoloog-onderzoeker Mari\u00eblle van Pampus betreft dat tien tot twintig procent van alle bevallen vrouwen. \u201cElk jaar houden ongeveer tweeduizend vrouwen in Nederland daar een \u2018full-blown\u2019 PTSS aan over. Anderen ervaren in meer of mindere mate klachten zoals herbelevingen, concentratieverlies of depressie. Dat heeft gevolgen voor de levenskwaliteit van de moeder, de moeder-kindbinding en de ontwikkeling van het kind.\u201d Omdat EMDR relatief laagdrempelig is en goede resultaten laat zien, onderzocht Van Pampus of de therapie veilig en effectief rond de bevalling kan worden ingezet.<\/p>\n
Minder PTSS-klachten<\/p>\n
Van Pampus voerde twee studies uit. In de eerste studie toonde ze aan dat EMDR veilig toegepast kan worden tijdens de zwangerschap. Daarover bestond tot dan toe onzekerheid. Over de tweede studie is ze nog enthousiaster. \u201cWe onderzochten of postpartum EMDR effectief is in het verminderen van PTSS en PTSS-gerelateerde klachten. Het effect bleek sterk: deze klachten kwamen na EMDR-sessies significant minder vaak voor.\u201d<\/p>\n
Na de EMDR-sessies kwamen PTSS-klachten minder vaak voor<\/p>\n
Het onderzoek vergeleek twee interventies in een gerandomiseerde groep van ongeveer 150 vrouwen met een traumatische bevalervaring. De ene helft kreeg tussen twee en vijf weken na de bevalling twee EMDR-sessies, de andere helft ontving de gebruikelijke zorg van twee telefoontjes. \u201cNa negen weken kregen alle deelnemers een gestandaardiseerd diagnostisch interview, door een onafhankelijk interviewer, om te beoordelen of er sprake was van PTSS-klachten.\u201d<\/p>\n
Hoe EMDR werkt<\/p>\n
GZ-psycholoog Jaro van der Ende was bij beide studies betrokken als behandelaar. Ze is al vijftien jaar gespecialiseerd in angst en trauma rond zwangerschap en bevalling. In haar eigen praktijk past ze ook EMDR-therapie toe en de uitkomsten van het onderzoek verbaasden haar niet. \u201cIk was een van de pioniers en zag al langer dat EMDR goed werkt bij vrouwen met een traumatische bevalervaring.\u201d<\/p>\n
Bij EMDR maak je samen de laden open waar je niet in durft te kijken, terwijl je wordt afgeleid<\/p>\n
Om uit te leggen hoe EMDR werkt, maakt ze de vergelijking tussen ons geheugen en een archiefkast waarin herinneringen zijn opgeslagen. Een la met een nare herinnering willen we liever niet opendoen. \u201cMaar bekend is dat als jij die la niet meer open durft te doen, er steeds meer spanning op komt te zitten. Mensen blijken bovendien niet heel goed in staat om al die lades dicht te houden. Als EMDR-therapeut spreek je af: we maken deze la samen open en kijken wat erin zit, terwijl je wordt afgeleid. Dat afleiden gebeurt met oogbewegingen of met een andere taak die het werkgeheugen belast. Het zorgt ervoor dat het makkelijker wordt om in die la te kijken.\u201d<\/p>\n
Traumatisch plaatje<\/p>\n
Tijdens een EMDR-sessie werkt ze met de herinnering die de meeste lading heeft en de meeste impact op de klachten die de vrouw ervaart. \u201cMeestal weten ze dat zelf heel goed aan te geven. Het gaat bijvoorbeeld om medische complicaties, zoals een thuisbevalling met te veel bloedverlies. Of het gevoel de pijn niet meer te kunnen verdragen, in combinatie met zich niet gehoord voelen in die pijn. Van die herinnering maken we een plaatje, een beeld dat je tijdens de sessie voor ogen houdt.\u201d<\/p>\n
Na de EMDR-sessie is er opluchting en een shift in hoe vrouwen naar zichzelf kijken<\/p>\n
\u201cDe D in EMDR staat voor desensitization, het afnemen van de spanning. De R staat voor reprocessing. De overtuiging die vrouwen hebben, bijvoorbeeld \u2018ik heb gefaald\u2019, verandert door EMDR. Er komt een re\u00eble evaluatie voor in de plaats, zoals \u2018ook al liep de bevalling niet zoals gepland, ik heb gedaan wat ik kon, ik ben een goede moeder\u2019. Na de behandeling kunnen ze weer zonder spanning naar de nare plaatjes in hun hoofd kijken. Vaak is er ook een shift in hoe ze naar zichzelf kijken en opluchting omdat het gelukt is niet weg te lopen voor wat ze zo spannend vonden. Daardoor ontstaat meer rust en vertrouwen, wat het hele gezin ten goede komt.\u201d<\/p>\n
Goed opgeleide therapeuten<\/p>\n
Van Pampus is naar aanleiding van de studie heel enthousiast en adviseert professionals in de geboortezorg om EMDR serieus te overwegen. \u201cVraag vrouwen naar hun bevalervaring als de eerste roerige dagen voorbij zijn. Let ook goed op signalen zoals slecht slapen, nachtmerries en het niet los kunnen laten van nare gedachten. Als je doorverwijst, doe dat dan alsjeblieft naar een goede therapeut met kennis van psychotrauma rond zwangerschap en bevalling.\u201d<\/p>\n
Ook Van der Ende benadrukt dat EMDR een mooie en veilige behandeling is, maar wel gedaan moet worden door goed opgeleide professionals, zoals psychologen die opgeleid zijn door de Vereniging EMDR Nederland. \u201cOp de website van de vereniging vind je een factsheet en een overzicht van therapeuten die zijn aangesloten bij de special interest group (SIG) voor traumagerelateerde klachten rondom de bevalling.\u201d<\/p>\n
Veel mensen kennen EMDR en staan er positief tegenover<\/p>\n
Een voordeel van EMDR is dat er weinig weerstand op zit. Veel mensen kennen de therapie en staan er positief tegenover. \u201cDat betekent overigens niet dat het een makkelijke behandeling is\u201d, zegt Van der Ende. \u201cHet is intensief: je moet tijdens de sessies hard werken en bent daarna vaak moe. Tegelijkertijd kan je in korte tijd veel werk verzetten en de resultaten zijn goed. Vrouwen postpartum kunnen er enorm van profiteren. Hoewel sommigen wat meer sessies nodig hebben, is het indrukwekkend dat slechts twee sessies al zoveel impact kunnen hebben!\u201d<\/p>\n
Dit artikel verscheen eerder in vakblad Nataal.<\/p>\n
Waardeer dit artikel!Dit artikel las je gratis. Vond je het de moeite waard? Dan kun je jouw waardering laten zien door de auteur een kleine bijdrage te geven. Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand te houden.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Er zijn aanwijzingen dat in ongeveer de helft van de gevallen die vroeger als postpartum depressie werden gediagnosticeerd,…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":102245,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[56],"tags":[27,26,25,6376,2922,6377,60,59,6380,7992,2950],"class_list":["post-102244","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-gezondheid","tag-be","tag-belgie","tag-belgium","tag-bevalling","tag-cafeyn","tag-emdr","tag-gezondheid","tag-health","tag-ptss","tag-therapie","tag-zwangerschap"],"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/102244","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=102244"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/102244\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/102245"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=102244"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=102244"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=102244"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}