{"id":135644,"date":"2026-09-04T07:32:08","date_gmt":"2026-09-04T07:32:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/135644\/"},"modified":"2026-09-04T07:32:08","modified_gmt":"2026-09-04T07:32:08","slug":"vijf-jaar-oude-hersenorganoiden-lijken-op-het-brein-van-een-vierjarig-kind","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/135644\/","title":{"rendered":"Vijf jaar oude hersenorgano\u00efden lijken op het brein van een vierjarig kind"},"content":{"rendered":"<p>Biologen hebben vijf jaar lang hersenorgano\u00efden gekweekt en onderzocht \u2013 langer dan ooit tevoren. De activiteit van de mini-orgaantjes wijst erop dat ze het verstrijken van de tijd konden waarnemen.<\/p>\n<p>Biologen hebben vijf jaar lang miniatuurversies gekweekt van de hersenschors, een gebied dat betrokken is bij het denken en het geheugen. Daarmee zijn dit de langstlevende hersenorgano\u00efden die uitgebreid zijn onderzocht.<\/p>\n<p>De organo\u00efden vertoonden een patroon van genactiviteit dat kenmerkend is voor de hersenen van een vierjarig kind. \u2018Hun verouderingspatroon blijkt overeen te komen met dat van ontwikkelende <a href=\"https:\/\/www.newscientist.nl\/nieuws\/het-brein-krimpt-niet-bij-depressie\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">hersenen<\/a> van ongeveer dezelfde leeftijd\u2019, zegt neurowetenschapper <a href=\"https:\/\/www.stemcells.cam.ac.uk\/people\/affiliates\/lakatos\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">Andr\u00e1s Lakatos<\/a> van de Universiteit van Cambridge, die niet bij het onderzoek betrokken was.<\/p>\n<p>\t\t<a href=\"https:\/\/www.newscientist.nl\/premium\/dieren-rouwen-anders-dan-mensen\/\" class=\"single-read-more\" title=\"LEES OOK: Dieren rouwen anders dan mensen\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"><br \/>\n\t\t\t<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/ryan-stone-FTzRYeD5lAs-unsplash-300x300.jpg\" class=\"attachment-woocommerce_thumbnail size-woocommerce_thumbnail wp-post-image\" alt=\"Dieren rouwen anders dan mensen\"  \/><\/p>\n<p>\t\t\t\tLEES OOK<\/p>\n<p>\t\t\t\t\tDieren rouwen anders dan mensen<\/p>\n<p>\n\t\t\t\t\tOok dieren rouwen om het verlies van overleden soortgenoten. Maar we moeten niet door een te menselijke bril naar dit fenomeen kijken, zegt filosoof S &#8230;\n\t\t\t\t<\/p>\n<p>\t\t<\/a><br \/>\n\t\tKlompjes cellen<\/p>\n<p>Hersenorgano\u00efden zijn klompjes hersencellen die in het laboratorium worden gemaakt. Door <a href=\"https:\/\/www.newscientist.nl\/blogs\/wat-is-een-stamcel\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">stamcellen<\/a> met bepaalde stoffen te stimuleren, ontwikkelen ze zich tot klompjes die lijken op de <a href=\"https:\/\/www.newscientist.nl\/dossier\/hersenen\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">hersenen<\/a> van een foetus. Onderzoek naar deze organo\u00efden heeft nieuwe inzichten opgeleverd in autisme en aandoeningen zoals <a href=\"https:\/\/www.newscientist.nl\/nieuws\/hersenspel-dat-dementierisico-verlaagt-lijkt-beta-amyloide-uit-mannenbrein-op-te-ruimen\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">dementie<\/a>. Maar omdat het kweken ervan duur is en veel handmatig werk vereist, worden de orgaantjes meestal maar enkele maanden in leven gehouden, zegt Lakatos.<\/p>\n<p>In 2021 lukte het onderzoekers om menselijke organo\u00efden twee jaar lang te <a href=\"https:\/\/www.newscientist.nl\/premium\/we-zijn-weer-een-stapje-dichter-bij-het-kweken-van-een-brein-in-het-lab\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">kweken<\/a>. Deze structuren bootsten de ontwikkeling van de hersenschors na, vanaf de foetusfase tot bijna een jaar na de geboorte.<\/p>\n<p>Neurowetenschapper <a href=\"https:\/\/www.hsci.harvard.edu\/people\/paola-arlotta-phd\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">Paola Arlotta<\/a> van de Harvard-universiteit en haar collega\u2019s <a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/s41586-026-10877-x\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">hebben nu de genetische activiteit onderzocht van vijf jaar oude organo\u00efden<\/a> van de menselijke hersenschors. Het team heeft hetzelfde type organo\u00efden ook al zeven jaar lang gekweekt, maar er zijn te weinig van deze oudere exemplaren om ze betrouwbaar te kunnen analyseren, zegt Arlotta.<\/p>\n<p>Hersenontwikkeling<\/p>\n<p>De onderzoekers analyseerden niet alleen de genetische activiteit in de cellen van de vijf jaar oude organo\u00efden, maar ook <a href=\"https:\/\/www.newscientist.nl\/blogs\/wat-is-epigenetica\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">epigenetische kenmerken<\/a>. Dat zijn chemische markeringen op het DNA die de activiteit van genen aansturen. Deze veranderen met de leeftijd. <\/p>\n<p>Het team vergeleek hun metingen met gegevens uit eerder onderzoek naar de hersenen van foetussen. Daaruit bleek dat de organo\u00efden die drie tot zes maanden oud waren leken op de hersenen van een foetus drie tot zes maanden na de conceptie.<\/p>\n<p>Naarmate de organo\u00efden ouder werden, gingen ze steeds meer lijken op latere stadia van de hersenontwikkeling. De activiteit van de vijf jaar oude organo\u00efden kwam overeen met die in de hersenschors van een gemiddeld vierjarig kind. \u2018Hun epigenetische kenmerken en genactiviteit lieten zien dat ze het verstrijken van de tijd registreerden\u2019, zegt Arlotta.<\/p>\n<p>Nieuwe inzichten<\/p>\n<p>Langlevende organo\u00efden kunnen volgens Lakatos helpen om te onderzoeken hoe autisme en aandoeningen zoals epilepsie ontstaan tijdens latere stadia van de hersenontwikkeling. Arlotta en haar collega\u2019s gebruiken hun organo\u00efden hier al voor. Daarnaast testen ze er medicijnen mee die het verloop van <a href=\"https:\/\/www.newscientist.nl\/nieuws\/koolhydraatarm-dieet-helpt-bij-resistente-epilepsie\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">epilepsie<\/a> kunnen be\u00efnvloeden.<\/p>\n<p>Voor andere onderzoeksgroepen is dat vanwege de moeilijkheden met het kweken van organo\u00efden niet eenvoudig, zegt Lakatos. Daarom is het volgens hem belangrijk om manieren te vinden om de veroudering van organo\u00efden te versnellen.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Biologen hebben vijf jaar lang hersenorgano\u00efden gekweekt en onderzocht \u2013 langer dan ooit tevoren. De activiteit van de&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":135645,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[56],"tags":[27,26,25,60,59],"class_list":["post-135644","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-gezondheid","tag-be","tag-belgie","tag-belgium","tag-gezondheid","tag-health"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@be_nl\/117211611087108340","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/135644","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=135644"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/135644\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/135645"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=135644"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=135644"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=135644"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}