![\"\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/aip-dieet-2-150x150.png\")
<\/p>\nKan het AIP-dieet chronische klachten verminderen?<\/p>\n
Toen de Amerikaanse gezondheidscoach Marcelle Pick een cli\u00ebnt met chronische pijn voorstelde om een dieet te proberen, keek de vrouw haar verbaasd aan. Lily was niet gekomen om af te vallen \u2013 ze was al slank. Ze kwam voor de aanhoudende pijn, de vermoeidheid en de darmklachten die bij haar auto-immuunziekte hoorden.<\/p>\n
Pick moest de vrouw eerst geruststellen: met een dieet voor gewichtsverlies had dit niets te maken. Het ging om haar voedingspatroon als geheel, en om de vraag of bepaalde voedingsmiddelen haar klachten in stand hielden.<\/p>\n
Lily had van haar behandelend arts te horen gekregen dat haar aandoening niet te genezen was, alleen met medicatie te beheersen. Ze zou moeten leren leven met de beperkingen. Voor een vrouw die gewend was veel te wandelen en te fietsen, was dat een moeilijke boodschap. Ze besloot te onderzoeken of voeding verschil kon maken.<\/p>\n
Auto-immuunziekten en de grenzen van de standaardaanpak<\/p>\n
Bij een auto-immuunziekte richt het afweersysteem zich per ongeluk tegen het eigen lichaam. Bekende voorbeelden zijn de ziekte van Hashimoto, waarbij de schildklier wordt aangevallen, en inflammatoire darmziekten zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. De behandeling bestaat doorgaans uit medicatie die de afweerreactie of de ontsteking onderdrukt.<\/p>\n
Die medicatie kan voor veel pati\u00ebnten onmisbaar zijn om de ziekte onder controle te houden. Maar ze neemt niet bij iedereen alle klachten weg, en kan bijwerkingen met zich meebrengen. Voor pati\u00ebnten die naast hun behandeling zoeken naar manieren om zich beter te voelen, wordt in toenemende mate gekeken naar de rol van voeding. Dat gebeurt bij voorkeur in overleg met de huisarts of behandelend specialist, niet als vervanging van de bestaande behandeling.<\/p>\n
Wat er in het lichaam gebeurt<\/p>\n
Voeding en hormonen zijn nauwer verbonden dan vaak wordt gedacht. Hormonen zijn de boodschappers tussen de verschillende systemen in het lichaam en be\u00efnvloeden onder meer de bloedsuikerspiegel, de stofwisseling, de slaap en het immuunsysteem. Raken die systemen uit balans, dan zijn de gevolgen breed: hoofdpijn, vermoeidheid, spijsverteringsklachten, slaapproblemen en somberheid kunnen er allemaal bij horen.<\/p>\n
<\/p>\n
De darmen spelen daarbij een sleutelrol. Een gezonde darmwerking helpt het lichaam om overtollige oestrogeenafbraakproducten af te voeren. Wanneer de darm minder goed functioneert \u2013 bijvoorbeeld door een verstoorde darmflora of een verhoogde doorlaatbaarheid van de darmwand, ook wel \u2018lekkende darm\u2019 genoemd \u2013 kan dit proces verstoord raken, met een relatieve overmaat aan oestrogeen als mogelijk gevolg.<\/p>\n
Ook de schildklier profiteert van een goed functionerend darmstelsel: de omzetting van het schildklierhormoon T4 naar de actievere vorm T3 vindt deels in de darm plaats. Een verstoorde darmwerking kan daarnaast de bloedsuikerregulatie be\u00efnvloeden en het risico op insulineresistentie vergroten. Ontsteking in de darm kan bovendien de aanmaak van het stresshormoon cortisol aanwakkeren, wat weer doorwerkt op andere hormonen. Zo ontstaat een keten van effecten die bij auto-immuunziekten de klachten kan verzwaren.<\/p>\n
De drie fasen van het AIP-dieet<\/p>\n
Fase 1: Eliminatie<\/p>\n
Alle mogelijke triggervoedingsmiddelen worden geschrapt, gedurende zes weken tot zes maanden. Denk aan granen, peulvruchten, eieren, zuivel, noten en zaden, bewerkte suiker, nachtschades, bepaalde specerijen (zoals koriander, mosterd en nootmuskaat), koffie en alcohol.<\/p>\n
Fase 2: Herintroductie<\/p>\n
Deze fase duurt \u00e9\u00e9n tot drie maanden. Voedingsmiddelen worden \u00e9\u00e9n voor \u00e9\u00e9n weer toegevoegd, in kleine hoeveelheden, waarbij wordt gelet op klachten of opflakkeringen. Vaak wordt begonnen met de producten waar iemand het meest naar uitkijkt.<\/p>\n
Fase 3: Onderhoud<\/p>\n
Zodra duidelijk is welke voedingsmiddelen klachten opwekken, ontstaat een persoonlijk voedingspatroon dat voor de lange termijn wordt aangehouden.<\/p>\n
Het autoimmuunprotocol: een strenge vorm van eliminatie<\/p>\n
Een van de voedingsbenaderingen die hierop inspeelt, is het autoimmuunprotocol, kortweg AIP. Dit eliminatiedieet is verwant aan het paleodieet, dat zich richt op onbewerkte producten zoals vlees, vis, groenten, fruit, noten en zaden, met uitsluiting van granen, peulvruchten, zuivel en bewerkte suikers.<\/p>\n
Het AIP-dieet gaat een stap verder. In de eerste fase, de eliminatiefase, worden ook noten, zaden, eieren, koffie, chocolade, nachtschades (zoals tomaat, paprika en aardappel) en bepaalde specerijen tijdelijk geschrapt. Het doel is de darm en het immuunsysteem rust te geven, zodat ontstekingsprocessen kunnen afnemen.<\/p>\n
Ter vergelijking wordt in dit verband ook het ketodieet genoemd, dat draait om een hoge inname van vetten en een sterke beperking van koolhydraten, waardoor het lichaam overschakelt op vetverbranding. Dat dieet wordt onder meer toegepast bij epilepsie en bij het reguleren van de bloedsuikerspiegel, maar staat verder los van het AIP-principe.<\/p>\n
Na de eliminatiefase volgt geleidelijke herintroductie: voedingsmiddelen worden \u00e9\u00e9n voor \u00e9\u00e9n weer toegevoegd, waarbij wordt gelet op eventuele reacties. Wat overblijft, is een persoonlijk voedingspatroon dat voor de lange termijn haalbaar moet zijn.<\/p>\n
Wat laat het onderzoek zien?<\/p>\n
Het wetenschappelijk bewijs voor het AIP-dieet is nog beperkt, maar niet afwezig. Een kleine studie uit 2019, gepubliceerd in Cureus, volgde vrouwen met de ziekte van Hashimoto die het AIP-dieet volgden en beschreef een verbetering van kwaliteit van leven en een afname van ontstekingswaarden. Een tweede studie, in Inflammatory Bowel Diseases (2017), onderzocht het dieet bij mensen met inflammatoire darmziekten en zag bij een deel van de deelnemers minder symptomen.<\/p>\n
Beide onderzoeken zijn klein en van korte duur, zonder vergelijking met een controlegroep die een ander dieet volgde. Dat betekent dat de resultaten veelbelovend zijn, maar niet zonder meer te vertalen naar alle pati\u00ebnten of naar andere auto-immuunziekten. Grotere en langduriger vervolgstudies zijn nodig om vast te stellen hoe groot het effect werkelijk is en voor wie het dieet het meest kansrijk is.<\/p>\n
\u2018Voeding als deel van de puzzel\u2019<\/p>\n
Marcelle Pick benadrukt dat er niet \u00e9\u00e9n dieet is dat voor iedereen werkt. Bij auto-immuunziekten spelen naast voeding ook hormonale balans en individuele voedingsgevoeligheden een rol, en die verschillen van persoon tot persoon.<\/p>\n
Ze adviseert daarom om bij de keuze voor een voedingsaanpak niet alleen te kijken naar de aandoening zelf, maar ook naar de haalbaarheid ervan: hoeveel tijd is er voor boodschappen en bereiding, past het bij het dagelijks leven en het budget, en is de aanpak op de lange termijn vol te houden. Een restrictief dieet dat na twee weken wordt opgegeven, helpt volgens haar niemand.<\/p>\n
Volgens Pick wordt het AIP-dieet in het begin vaak als beperkend ervaren, maar leren mensen na verloop van tijd creatiever om te gaan met onbewerkte voedingsmiddelen. Veel van haar cli\u00ebnten missen de producten die ze hebben laten staan uiteindelijk minder dan ze vooraf hadden verwacht.<\/p>\n
Wat betekent dit voor pati\u00ebnten?<\/p>\n
Voor mensen met een auto-immuunziekte kan het de moeite waard zijn om, in overleg met de huisarts of specialist, te onderzoeken of bepaalde voedingsmiddelen klachten verergeren. Een eliminatiedieet zoals AIP is echter ingrijpend en vraagt discipline; het wordt afgeraden om dit zonder begeleiding en zonder overleg met een arts of di\u00ebtist te starten, vooral omdat de eliminatiefase langdurig kan zijn en het risico op tekorten aan voedingsstoffen met zich meebrengt als het niet zorgvuldig wordt opgebouwd.<\/p>\n
Belangrijk is ook dat een aangepast voedingspatroon een aanvulling is op de reguliere behandeling, niet een vervanging daarvan. Wie overweegt om medicatie af te bouwen of aan te passen, doet dat alleen in overleg met de behandelend arts. Auto-immuunziekten kunnen zonder adequate behandeling verergeren, en de gevolgen daarvan zijn niet altijd terug te draaien.<\/p>\n
Voor wie besluit het te proberen, raadpleeg altijd eerst uw behandelend arts en begin altijd onder begeleiding van een di\u00ebtist of deskundige die ervaring heeft met eliminatiedi\u00ebten, bouw de eliminatiefase niet langer op dan nodig, en houd de balans tussen wat wetenschappelijk is aangetoond en wat nog persoonlijke ervaring is.<\/p>\n
Bronnen:
Cureus,2019;11(4);e4556
InflammBoeweldis,2017,23(11):2054-2060<\/p>\n
Dit artikel is origineel verschenen in What Doctor\u2019s Don\u2019t Tell You November 2025<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Kan het AIP-dieet chronische klachten verminderen? Toen de Amerikaanse gezondheidscoach Marcelle Pick een cli\u00ebnt met chronische pijn voorstelde…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":135849,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[56],"tags":[27,26,25,3912,60,59,27844,27845,186],"class_list":["post-135848","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-gezondheid","tag-be","tag-belgie","tag-belgium","tag-dieet","tag-gezondheid","tag-health","tag-immuumsysteem","tag-immuun","tag-voeding"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@be_nl\/117212940295113849","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/135848","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=135848"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/135848\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/135849"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=135848"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=135848"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=135848"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}