Hij weet niet meer hoe je heet, maar begint wel te stralen zodra je binnenkomt. En hij heeft geen idee wat hij eerder die dag heeft gedaan, maar zingt moeiteloos mee met de muziek van zijn favoriete voetbalclub. Hoe kan het geheugen tegelijk verdwijnen \u00e9n blijven werken? Wiesje van der Flier, neuropsycholoog en directeur-bestuurder bij Alzheimer Nederland, legt uit waarom de ene herinnering langer blijft bestaan dan de andere.<\/p>\n
Geheugen loopt als een spoor door je brein<\/p>\n
Dat het geheugen bij mensen met dementie soms wel, en soms niet lijkt te werken, heeft ermee te maken dat niet al onze herinneringen op \u00e9\u00e9n plek in de hersenen zitten, vertelt Van der Flier. Volgens haar moet je herinneringen meer zien als een netwerk, of een soort \u2018geheugenspoor\u2019.<\/p>\n
Geheugensporen lopen dwars door de hersenen en verbinden alle gebieden die er iets mee te maken hebben. Zo kan het dat de geur van het huis van jouw grootouders een bepaald gevoel oproept. Of herinneringen aan gebeurtenissen die in dat huis plaatsvonden. \u2018Dat is allemaal verbonden in de hersenen.\u2019
<\/p>\n
Rijke herinneringen onthoud je langer<\/p>\n
Hoe meer van zulke haakjes er aan een herinnering zitten, en hoe vaker je die hebt herhaald, hoe groter de kans dat je iets op lange termijn blijft onthouden, vertelt Van der Flier. Daarom zijn jeugdherinneringen voor mensen met dementie makkelijker op te halen dan iets wat in het recentere verleden is gebeurd. Ze liggen dieper verankerd.<\/p>\n
Maar ook muziek is een goed voorbeeld. Een liedje heeft namelijk een ritme, tekst, toonhoogte \u00e9n dynamiek. Dat zijn allemaal haakjes. Ook zit er een bepaalde volgorde in, wat het makkelijker maakt om te herinneren. Je spreekt dus ontzettend veel verschillende hersengebieden aan wanneer je naar muziek luistert. <\/p>\n
Mensen ervaren bovendien vaak een bepaalde emotie bij een nummer, en hebben een plaat soms letterlijk grijsgedraaid, vertelt Van der Flier. \u2018Dan zit zo\u2019n liedje dus heel diep in het hersennetwerk verankerd.\u2019 <\/p>\n
Wat versus hoe<\/p>\n
Een andere factor die meespeelt, legt de Alzheimer Nederland-directeur uit: er is een verschil tussen je geheugen voor expliciete informatie (het \u2018wat\u2019) en dat voor het impliciete geheugen (het \u2018hoe\u2019).<\/p>\n
Dat geheugen voor \u2018wat\u2019 verdwijnt vaak bij dementie: wat deden we vorige week, wat hebben we gegeten en wat had je aan? Het geheugen voor \u2018hoe\u2019 blijft veel langer bewaard. \u2018Dus hoe moet je fietsen, hoe kleed je je aan en hoe maak je muziek?\u2019 Op een gegeven moment begint ook dat wel te haperen, zegt Van der Flier, \u2018maar dat gaat langzamer.\u2019<\/p>\n
Voetbal vergeet je niet<\/p>\n
Wacht even: hoe kan het dan dat iemand n\u00edet meer weet wat hij vorige week heeft gedaan, maar w\u00e9l binnen een seconde kan vertellen wie en halve eeuw geleden de beslissende goal maakte tegen Ajax? Want ook dat is expliciete kennis, zou je zeggen.<\/p>\n
Van der Flier herkent het voorbeeld maar al te goed. Alzheimer Nederland organiseert namelijk samen met voetbalclubs \u2018Voetbal Herinneringen<\/a>\u2019. Momenten waarbij mensen met dementie samen nieuwe en oude voetbalwedstrijden bekijken en erover napraten. <\/p>\n
![\"lees](\"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/b6ff4768-eab9-4d27-b471-b86ea36cda9c.png\" "\\"lees")
<\/a><\/p>\n![\"Lettermark\"](\"https:\/\/www.quest.nl\/_assets\/design-tokens\/hearst\/static\/images\/logos\/lettermark.be20fe9.svg?primary=%2523000\")
<\/p>\n