Wie psychische hulp zoekt, moet vanwege oplopende wachtlijsten vaak flink geduld hebben. Mentale hulp moet helemaal anders worden ingericht, vindt hoogleraar psychiatrie Jim van Os.\u00a0Hij bedacht daarom een nieuw systeem.<\/p>\n
Wat moet er anders volgens Jim van Os?<\/p>\n
Het klassieke beeld van psychische hulp is: de pati\u00ebnt praat, de behandelaar luistert, en met behulp van de DSM<\/a>-5 (ook wel \u2018de bijbel voor psychiatrie\u2019) wordt er een label gegeven aan de pati\u00ebnt. Bijvoorbeeld ADHD<\/a>, depressie<\/a> of een angststoornis<\/a>. Vervolgens krijgt de pati\u00ebnt een individuele behandeling om met de hulpvraag aan de slag te gaan.<\/p>\n Maar volgens Jim van Os<\/a> werkt dat systeem niet goed. In zijn visie ontstaan mentale problemen namelijk niet alleen \u2018in het hoofd\u2019, maar ook in de omgeving. Van Os zegt daarover in een uitzending<\/a> van Pointer: \u201cWanneer mensen in hun directe omgeving zijn blootgesteld aan bijvoorbeeld armoede, eenzaamheid<\/a>, echtscheidingen<\/a>, criminaliteit of verdeeldheid, dan neemt de vraag naar GGZ een-op-een toe.\u201d Daarom moeten we volgens hem ook kijken naar waar psychisch lijden bij iemand vandaan komt.<\/p>\n Minder labels, meer kijken naar wat iemand nodig heeft<\/p>\n Van Os pleit ervoor om minder te denken in labels. In een artikel<\/a> van Psychologie Magazine legt Van Os uit dat hij pleit voor het afschaffen van de DSM: \u201cWat mij betreft zouden we het moeten hebben over \u2018mentale ontregeling\u2019. Dat is bij iedereen anders. Duizend mensen met hetzelfde label hebben immers alle duizend totaal andere ervaringen en totaal andere behoeften.\u201d De een heeft bijvoorbeeld baat bij maatschappelijke hulpverlening, de ander bij een spirituele reis<\/a> en weer iemand anders bij medicijnen. De pati\u00ebnt weet dat volgens Van Os zelf vaak het beste.<\/p>\n Een diagnose kan voor sommige mensen veel herkenning en opluchting geven. Tegelijkertijd waarschuwt Van Os ervoor dat we een label niet moeten verwarren met iemands hele identiteit. Twee mensen met dezelfde diagnose kunnen totaal verschillend zijn en ook heel andere dingen nodig hebben om verder te komen.<\/p>\n De oplossing die hij voor zich ziet heet het Ecosysteem Mentale Gezondheid<\/a>. In dat systeem komen allerlei vormen van hulp samen. Niet alleen psychiaters en psychologen, maar ook herstelacademies, zelfregiecentra, lifestylecoaches, communities en zelfs informele hulp vanuit de familie, buurt<\/a> of kerk. Doordat er meer valt te kiezen, zullen er volgens hem minder wachtlijsten zijn.<\/p>\n Jim van Os: mentale hulp is meer dan praten<\/p>\n Volgens Van Os hoeft niet ieder psychisch probleem bovendien meteen bij een specialist terecht te komen. Het idee is juist dat iemand snel met een zorgverlener of andere begeleider kan onderzoeken wat er speelt en welke vorm van steun op dat moment passend is.<\/p>\n Daarbij draait mentale hulp niet alleen om praten over je gedrag<\/a>, maar ook om hoe je leeft en wat er om je heen gebeurt. Binnen het nieuwe model wordt daarom meer gekeken naar:<\/p>\n Experiment in vijf regio\u2019s<\/p>\n