In de schijf rondom de jonge ster WISPIT 2 vormen zich niet \u00e9\u00e9n, maar twee planeten. Leidse promovendus Richelle van Capelleveen speelt een belangrijke rol in deze ontdekking, die een zeldzaam inkijkje geeft in het ontstaan van een zonnestelsel.<\/p>\n
Eerder al ontdekte van Capelleveen de eerste planeet rondom WISPIT-2. Het nieuwe onderzoek, dat verscheen in The Astrophysical Journal, bevestigd nu \u00a0met telescopen van de Europese Zuidelijke Sterrewacht (ESO) \u00a0ook de tweede planeet. De unieke structuur van de schijf rond de ster wijzen vertoont sterke overeenkomsten met die van een jong zonnestelsel.<\/p>\n
\u2018Een kijkje in ons eigen verleden\u2019<\/p>\n
Het WISPIT 2-stelsel is \u2013 na\u00a0PDS 70\u00a0\u2013 pas het tweede stelsel waarin twee planeten rechtstreeks zijn waargenomen terwijl ze zich in vorming zijn. Maar WISPIT 2 heeft een veel omvangrijkere schijf met opvallende leemtes en ringen. \u2018Deze structuren wijzen erop dat er momenteel meer planeten ontstaan, die we vroeg of laat kunnen detecteren\u2019, verwacht eerste auteur Chloe Lawlor (Universiteit van Galway). \u2018WISPIT 2 geeft ons een kijkje in ons eigen verleden.\u2019<\/p>\n
Coauteur Christian Ginski (Universiteit van Galway) voegt daaraan toe: \u2018WISPIT 2 is een uniek kosmisch laboratorium waarin we de vorming van een compleet planetenstelsel kunnen volgen.\u2019\u00a0Dergelijke waarnemingen helpen astronomen beter te begrijpen hoe jonge planetenstelsels zich ontwikkelen tot volwassen stelsels als het onze.<\/p>\n
\u2018De ontdekking van deze wereld-in-wording toont waartoe onze huidige instrumenten in staat zijn\u2019<\/p>\n
Twee gasreuzen in wording<\/p>\n
De eerste pasgeboren planeet in stelstel WISPIT 2b werd\u00a0vorig jaar<\/a>\u00a0ontdekt.\u00a0Met bijna vijf keer de massa van de planeet Jupiter draait ze rond haar ster op een afstand van ongeveer zestig keer die tussen de aarde en de zon. D\u2018e ontdekking van deze wereld-in-wording toont waartoe onze huidige instrumenten in staat zijn\u2019, zegt Van Cappeleveen.<\/p>\n Waarnemingen van de Very Large Telescope\u00a0(VLT) en de VLT Interferometer (VLTI) bevestigden dat het tweede gedetecteerde object\u00a0inderdaad ook een planeet is. De nieuwe planeet \u2013 WISPIT 2c \u2013 staat vier keer dichter bij zijn centrale ster en heeft tweemaal zoveel massa als WISPIT 2b. Beide planeten zijn gasreuzen, vergelijkbaar met de buitenplaneten van ons zonnestelsel. \u00a0<\/p>\n Om het bestaan \u00a0van WISPIT 2c te bevestingen, gebruikte het team het\u00a0SPHERE-instrument\u00a0van ESO\u2019s VLT en\u00a0het\u00a0GRAVITY+-instrument van de VLTI.<\/p>\n Nog een derde planeet?<\/p>\n Beide planeten bevinden zich in opvallende leemtes in de stofschijf rond de jonge ster. Deze lege plekken ontstaan als direct gevolg van de groei van de planeten: deeltjes in de schijf hopen zich op, waarna hun groeiende zwaartekracht steeds meer materiaal aantrekt totdat er een planetaire \u2018embryo\u2019 ontstaat. Het resterende materiaal rondom elke leemte vormt de karakteristieke stofringen in de schijf.<\/p>\n Behalve de leemtes waarin de twee planeten zich bevinden, is er verderop in de schijf van WISPIT 2 nog minstens \u00e9\u00e9n kleinere leemte te zien. \u2018We vermoeden dat een derde planeet deze leemte uitslijt\u2019, zegt Lawlor, \u2018Dat deze leemte smaller en ondieper is, wijst erop dat deze planeet relatief klein is \u2013 naar schatting niet zwaarder dan Saturnus.\u2019<\/p>\n Het team wil snel vervolgwaarnemingen doen.\u00a0Met de toekomstige Extremely Large Telescope kunnen astronomen wellicht zo\u2019n planeet rechtstreeks in beeld brengen.<\/p>\n Wetenschappelijk artikel<\/p>\n Chloe Lawlor et al. (2026). Direct spectroscopic confirmation of the young embedded proto-planet WISPIT 2c<\/a>.\u00a0Astrophysical Journal.<\/p>\n Headerbeeld:\u00a0VLT-opnamen van twee planeten-in-wording rond de jonge ster WISPIT 2. Credit: ESO\/C. Lawlor, R. F. van\u00a0Capelleveen\u00a0et al.<\/p>\n Dit persbericht verscheen oorspronkelijk op astronomie.nl<\/a><\/p>\n Delen op Facebook<\/a>
\nDelen via Bluesky<\/a>
\nDelen op LinkedIn<\/a>
\nDelen via WhatsApp<\/a>
\nDelen via Mastodon<\/a><\/p>\n