{"id":4283,"date":"2026-02-13T13:38:15","date_gmt":"2026-02-13T13:38:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/4283\/"},"modified":"2026-02-13T13:38:15","modified_gmt":"2026-02-13T13:38:15","slug":"ultravroege-kankerdiagnose-dankzij-nieuwe-bloedtest","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/4283\/","title":{"rendered":"Ultravroege kankerdiagnose dankzij nieuwe bloedtest?"},"content":{"rendered":"<p>Een tumor aantonen lang voordat die zichtbaar is op de scan. Het kan misschien via een gloednieuwe, op licht gebaseerde bloedtest.<\/p>\n<p>Hoe sneller de kanker wordt ontdekt, hoe groter de overlevingskansen. En dus is het belangrijk dat er een test komt die de aanwezigheid van tumorcellen al in een heel vroeg stadium aantoont. Een uitvinding van onderzoekers van de Shenzhen University kan daar mogelijk bij helpen. Zij publiceerden erover <a href=\"https:\/\/opg.optica.org\/optica\/abstract.cfm?doi=10.1364\/OPTICA.577416\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">in het vakblad Optica<\/a>.<\/p>\n<p>Lees ook:<\/p>\n<p>Biomarkers<\/p>\n<p>In het bloed van een kankerpati\u00ebnt komen moleculen voor die heel specifiek zijn voor deze ziekte. Deze zogenoemde <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Kwantumstip\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">biomarkers<\/a> kunnen dus worden gebruikt om een diagnose te stellen of om de progressie van de ziekte te volgen.<\/p>\n<p>Helaas is de bloedconcentratie van deze moleculen vaak heel laag. Daardoor moeten laboranten ze eerst vermeerderen (amplificeren), zodat het signaal dat ze afgeven, sterk genoeg is om te worden opgepikt. Dat alles is een tijdrovende en dure klus. En dus besloten Han Zhang en collega\u2019s het met een nieuwe sensor over een compleet andere boeg te gooien.<\/p>\n<p>Quantumstippen en DNA<\/p>\n<p>De ontwikkelde sensor bestaat uit verschillende onderdelen. Ten eerste de <a href=\"https:\/\/www.kijkmagazine.nl\/science\/nobelprijs-scheikunde-voor-ontdekking-van-quantumstippen\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">quantumstippen<\/a>. Dat zijn kleine halfgeleiderkristallen die licht kunnen opnemen en weer uitzenden. Je vindt ze ook in <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/Qled\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">QLED<\/a>-televisies.<\/p>\n<p>Die quantumstippen zitten gekoppeld aan piramidevormige nanostructuren gemaakt uit DNA. En die zitten vervolgens weer vast op een oppervlak van de tweedimensionale halfgeleider molybdeendisulfide.<\/p>\n<p>CRISPR en licht<\/p>\n<p>Tussen de quantumstippen onderling zit een precies afgemeten afstand. Vanwege de onderlinge interactie zenden ze ook een heel specifieke lichtsterkte uit, die van buitenaf is te meten.<\/p>\n<p>Maar nu komt het cruciale onderdeel. Er zitten ook <a href=\"https:\/\/nl.wikipedia.org\/wiki\/CRISPR-gentechnologie\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">CRISPR<\/a>-Cas12a-eiwitten in de sensor. Komen ze een biomarkermolecuul tegen? Dan binden ze daaraan en knippen vervolgens bepaalde quantumstippen los van de DNA-pyramide. Daardoor daalt gelijk de felheid van het uitgezonden lichtsignaal.<\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"512\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/Kanker-bloedtest-crispr-werking-resized-Han-Zhang-Shenzhen-University-1024x512.jpg\" alt=\"Infographic van hoe CRISPR en een quantumstip een kankerbiomarker kunnen aantonen\" class=\"wp-image-261207\"  \/>Zodra het CRISPR-eiwit een kankerbiomarkermolecuul tegenkomt, knipt hij de quantumstip los van het piramidevormige DNA-bouwsel. Daardoor verandert het uitgezonden licht en dat is te meten. Beeld: Han Zhang\/Shenzhen University<\/p>\n<p>Ook virussen<\/p>\n<p>Het geheel heet <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Second-harmonic_generation\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">second harmonic generation<\/a> (SHG). De techniek is nu met succes getest in een kleine groep longkankerpati\u00ebnten. Maar er is meer mogelijk, stellen de onderzoekers. Zo zou je er \u2013 na een kleine aanpassing \u2013 ook virussen, bacteri\u00ebn en biomarkers van de ziekte van Alzheimer mee kunnen aantonen.<\/p>\n<p>De onderzoekers claimen verder dat slechts enkele biomarkermoleculen voldoende zijn voor een signaalverandering op de SHG-sensor. Als dat waar is, zou je een ziekte kunnen diagnosticeren nog voordat deze klachten geeft.<\/p>\n<p>Positief = ziek?<\/p>\n<p>Dat klinkt natuurlijk geweldig, maar helaas zijn er maar al te vaak mogelijke kanker-opspoor-bloedtesten geweest <a href=\"https:\/\/www.kijkmagazine.nl\/nieuws\/column-veldhuizen-bloedtest\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">die het uiteindelijk niet hebben gehaald<\/a>. Meestal omdat ze \u2013 wanneer puntje bij paaltje kwam \u2013 t\u00f3ch niet in staat bleken al zo vroeg de ziekte aan te tonen.<\/p>\n<p>Het is nu dus vooral zaak om de sensor eerst in een grotere groep kankerpati\u00ebnten (met uiteenlopende progressie van de ziekte) uit te testen, en vervolgens in een n\u00f3g grotere groep (schijnbaar) gezonde mensen.<\/p>\n<p>In dat laatste geval moeten de onderzoekers dan kijken of de personen die volgens de SHG-test positief zijn op bepaalde kankerbiomarkers, de ziekte ook daadwerkelijk onder de leden hebben of binnen afzienbare tijd ontwikkelen. Ga er maar aanstaan. Wij wensen Zhang en zijn team veel succes!<\/p>\n<p>Bronnen: <a href=\"https:\/\/opg.optica.org\/optica\/abstract.cfm?doi=10.1364\/OPTICA.577416\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">Optica<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.eurekalert.org\/news-releases\/1115902\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\">Optica news via EurekAlert!<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Een tumor aantonen lang voordat die zichtbaar is op de scan. Het kan misschien via een gloednieuwe, op&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4284,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[56],"tags":[27,26,25,1549,1550,1551,60,59,305,46,45,1552],"class_list":["post-4283","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-gezondheid","tag-be","tag-belgie","tag-belgium","tag-bloedtest","tag-diagnostiek","tag-geneeskunde","tag-gezondheid","tag-health","tag-kanker","tag-technologie","tag-wetenschap","tag-ziekte"],"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4283","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4283"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4283\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4284"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4283"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4283"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4283"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}