{"id":47369,"date":"2026-04-20T06:13:06","date_gmt":"2026-04-20T06:13:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/47369\/"},"modified":"2026-04-20T06:13:06","modified_gmt":"2026-04-20T06:13:06","slug":"al-in-de-middeleeuwen-waren-er-blindegeleidehonden","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/47369\/","title":{"rendered":"al in de middeleeuwen waren er blindegeleidehonden"},"content":{"rendered":"

Middeleeuwse manuscripten zijn soms net stripverhalen: wat er aan tekeningen en versieringen bij de handgeschreven regels staat is soms net zo interessant als de tekst zelf. Zulke kleurrijke \u2018verluchtingen\u2019 hielpen de lezers van toen om de tekst te begrijpen.<\/p>\n

In onze moderne tijd zijn de illustraties fantastische bronnen die ons iets kunnen vertellen over het verleden. Historicus Krista Milne van de Universiteit Leiden was in middeleeuwse wetteksten aan het lezen toen haar oog bij toeval viel op een plaatje van een bedelaar. Die had een hond en een blindenstok. \u2018Vervolgens zocht ik ook in andere manuscripten, en vond ik nog meer voorbeelden.\u2019<\/p>\n

Reclame voor de kerk<\/p>\n

Andere onderzoekers hadden ook wel eens zulke plaatjes gezien, maar tot nu toe was niemand er dieper ingedoken. Het enige dat bekend was, was dat afbeeldingen van mensen met een beperking wel eens in religieuze teksten voorkwamen, om bij de lezers medelijden op te roepen en ze geld te laten doneren aan de kerk. \u2018Maar er blijken ook heel veel afbeeldingen te staan bij verhalen, in ridderromans, in wetteksten en in medische teksten\u2019, vervolgt Milne.<\/p>\n

Ook interessant: Kunnen dieren liefde ervaren?<\/a><\/p>\n

Met andere woorden: het was in de middeleeuwen heel gewoon dat blinden zich door een hond lieten helpen. Tenminste, \u00e1ls de mensen op die plaatjes echt blind zijn. \u2018Soms is het inderdaad een beetje twijfelachtig\u2019, zegt Milne. \u2018Maar als de persoon op het plaatje z\u2019n ogen dicht heeft, en de hond voor hem uitloopt, dan is het een goed voorbeeld.\u2019<\/p>\n

Veel mannen, (nog) geen vrouwen<\/p>\n

Soms heeft de persoon ook een blindenstok bij zich, of vertelt de tekst dat het over een blinde gaat. Een aanvullende aanwijzing kan zijn dat iemand muzikant is, legt Milne uit: \u2018Om muziek te maken, hoef je geen noten te kunnen lezen.\u2019<\/p>\n

\"medievalBritish Library<\/p>\n

Jezus geeft een blinde man z\u2019n zicht terug, zoals dat verteld wordt in de Bijbel. Afbeelding uit het Maastrichter Getijdenboek, begin 14de eeuw.<\/p>\n

Op de afbeeldingen die Milne tot nu toe gevonden heeft, staan mensen van rijk tot oud. Voor Milne is dat een teken dat een blindengeleidenhond niet per se luxe was. Wel lijken het alleen mannen te zijn. \u2018Ik hoop nog een keer een afbeelding van een vrouw met een blindengeleidehond te vinden. Maar vrouwen werkten vroeger nou eenmaal minder vaak buitenshuis.\u2019<\/p>\n

De blindengeleidehond werd in manuscripten gebruikt als \u2018marker\u2019, dus als een teken waarin je een eigenschap van iemand kon herkennen, stelt Milne: \u2018Het was voor een illustrator uit die tijd een manier om te laten zien dat iemand blind was.\u2019<\/p>\n

Hulp voor oorlogsslachtoffers<\/p>\n

Er zijn geen aanwijzingen dat de middeleeuwse honden opgeleid werden zoals dat tegenwoordig met hulphonden gebeurt. \u2018Geleidehonden kregen vroeger niet zoveel training als nu. Veel aspecten van de moderne training van honden hebben hun oorsprong in de Eerste Wereldoorlog\u2019, vertelt Milne.<\/p>\n

Onder meer door de inzet van gifgas waren er toen veel gewonde soldaten die hun zicht waren verloren. Waarschijnlijk waren de Duitsers de eersten die met blindengeleidehondenscholen (onthoud dat woord voor Scrabble!) die slachtoffers probeerden te helpen. Daarna volgden andere landen. Maar hulphonden hebben een dus een veel langere geschiedenis.<\/p>\n

Lees ook<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Middeleeuwse manuscripten zijn soms net stripverhalen: wat er aan tekeningen en versieringen bij de handgeschreven regels staat is…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":47370,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[56],"tags":[27,26,25,139,4918,132,12460,134,60,59,133,12459,12461],"class_list":["post-47369","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-gezondheid","tag-be","tag-belgie","tag-belgium","tag-collection-actueel","tag-collection-premium","tag-content-type-default","tag-contentid-d2665c1b-c409-4fb9-b212-e9f85a295a42","tag-displaytype-standard-article","tag-gezondheid","tag-health","tag-locale-nl","tag-shorttitle-blindegeleidehonden-waren-er-al-in-de-middeleeuwen","tag-subsection-geschiedenis"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@be_nl\/116435563745257580","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47369","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=47369"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47369\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/47370"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=47369"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=47369"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=47369"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}