Van gezondheidsadvies tot het schrijven van een motivatiebrief: kunstmatige intelligentie (AI) wordt tegenwoordig overal voor ingezet. Juist doordat deze technologie zo onzichtbaar in alledaagse toepassingen is verweven, ontstaat een nieuwe vorm van digitale ongelijkheid.<\/p>\n
Dat concluderen<\/a> onderzoekers van de Hong Kong Baptist University na analyse van gegevens van meer dan tienduizend Amerikanen. Hun studie laat zien dat mensen met een hoger opleidingsniveau of inkomen niet alleen vaker AI gebruiken, maar zich er ook bewuster van zijn wanneer ze ermee te maken hebben. Mensen met een lagere sociaaleconomische status lopen daardoor achter.<\/p>\n Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief<\/a>!<\/p>\n Herkennen van AI: die hand mist een vinger<\/p>\n Volgens de onderzoekers draait AI-bewustzijn vooral om het herkennen van AI in verschillende contexten. Denk aan door AI gegenereerde beelden op sociale media, zoals gezichten die te perfect zijn of handen met een extra vinger. Vertrouwdheid met AI gaat juist over hoe goed mensen denken dat ze de technologie begrijpen, los van hun daadwerkelijke kennis.<\/p>\n Van voordeel bij solliciteren tot van deepfakes<\/p>\n Volgens hoofdonderzoeker Sai Wang is het essentieel om de kloof in AI-bewustzijn te dichten, omdat het sociale ongelijkheden kan versterken. \u201cOmdat alleen mensen met een hoger inkomen of opleidingsniveau zich bewust zijn van AI en de toepassingen ervan, kunnen zij die kennis in hun voordeel te gebruiken, terwijl anderen achterblijven\u201d, legt ze uit. Denk bijvoorbeeld aan een sollicitatie. \u201cSollicitanten die weten dat werkgevers AI gebruiken bij selectieprocessen, kunnen hun cv daarop afstemmen\u201d, zegt Wang. \u201cMensen die dat niet weten, lopen mogelijk kansen mis zonder het te beseffen.\u201d<\/p>\n Naast het vermogen om mensen individueel te bevoordelen, brengt AI ook risico\u2019s met zich mee. Zo zullen mensen met meer bewustzijn voor AI waarschijnlijk beter zijn in het herkennen, of zelfs cre\u00ebren, van \u2018deepfakes\u2019, terwijl anderen juist kwetsbaarder zijn voor misleiding en manipulatie.<\/p>\n Hogere opleiding, meer AI<\/p>\n Wang en haar collega\u2019s analyseerden in hun onderzoek enqu\u00eategegevens van 10.087 Amerikaanse volwassenen, over begrip van en houding ten opzichte van AI. De sociaaleconomische status van de respondenten werd beoordeeld op basis van opleidingsniveau en huishoudinkomen. Daarbij bleek vooral opleidingsniveau sterk samen te hangen met AI-gebruik.<\/p>\n Dat sluit aan bij eerder onderzoek: hoger opgeleiden hebben vaak betere digitale vaardigheden en worden vaker gestimuleerd om nieuwe technologie te gebruiken, wat hun vertrouwen vergroot.<\/p>\n Onbewust AI-gebruik<\/p>\n Toch vonden Wang en haar team ook een onverwachte uitkomst: vertrouwdheid met AI bleek een sterkere voorspeller van AI-bewustzijn dan het daadwerkelijke gebruik van AI. Met andere woorden: wie denkt veel over AI te weten, herkent het ook vaker.<\/p>\n Leestip:\u00a0AI-wetenschappers hebben hun eigen Reddit en de filosofische discussies gaan diep<\/a><\/p>\n Een mogelijke verklaring hiervoor is dat veel voorkomende AI-toepassingen zo naadloos zijn ge\u00efntegreerd in dagelijkse apps en platforms dat gebruikers niet beseffen dat ze AI gebruiken. \u201cAI-gestuurde aanbevelingssystemen op streamingplatforms zoals Netflix of Spotify stellen content voor op basis van iemands voorkeuren\u201d, zegt Wang. \u201cMaar veel gebruikers zijn zich er niet van bewust dat dit door AI wordt aangedreven en zien aanbevelingen mogelijk als willekeurig of neutraal.\u201d<\/p>\n Juist die onzichtbaarheid en onbewust gebruik maakt de nieuwe digitale ongelijkheid door AI anders dan traditionele digitale ongelijkheden, die vooral draaien om toegang tot technologie en digitale vaardigheden.<\/p>\n Hoe verkleinen we de kloof?<\/p>\n Om de sociale kloof te verkleinen, is meer toegang tot AI alleen niet genoeg. De onderzoekers pleiten daarom voor gerichte voorlichting, vooral voor mensen met een lagere sociaaleconomische status. \u201cBijvoorbeeld via campagnes of workshops met duidelijke taal en voorbeelden\u201d, suggereert Wang. Op die manier wordt AI niet alleen zichtbaarder, maar ook relevanter voor groepen die er nu minder mee in aanraking komen. Ook pleiten ze voor meer aandacht voor AI in het onderwijs en voor programma\u2019s die mensen leren hoe ze AI in het dagelijks leven kunnen herkennen en verantwoord gebruiken.<\/p>\n Tegelijk waarschuwen ze dat hun resultaten vooral gebaseerd zijn op de Verenigde Staten en dus niet overal hetzelfde hoeven te gelden. Vervolgonderzoek moet laten zien hoe deze vorm van digitale ongelijkheid zich verder ontwikkelt en wat de gevolgen zijn voor de samenleving.<\/p>\n Wil je niets van Scientias missen? Volg Scientias op Google Discover<\/a> dan zie je al onze verhalen!<\/p>\n