{"id":58650,"date":"2026-05-08T12:28:13","date_gmt":"2026-05-08T12:28:13","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/58650\/"},"modified":"2026-05-08T12:28:13","modified_gmt":"2026-05-08T12:28:13","slug":"5-nieuwe-woorden-die-duidelijker-maken-wat-liefde-is","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/58650\/","title":{"rendered":"5 nieuwe woorden die duidelijker maken wat \u2018liefde\u2019 is"},"content":{"rendered":"

Het Sanskriet heeft naar\u202fverluidt\u202f92 woorden voor liefde. Het Oudgrieks kent er een stuk of zes. Maar in het Nederlands\u202fis onze liefdes-vocabulaire\u202fniet zo\u202fuitgebreid:\u202fliefde voor\u202fonze partners, kinderen, vrienden of chocolade-ijs\u202fis taalkundig \u00e9\u00e9n pot nat.\u202fWe\u202fspraken vier experts over verschillende soorten liefde \u00e9n\u202fbedachten\u202fvijf nieuwe woorden\u202f(omdat 92 niet in het\u202fartikel\u202fpassen). Eindelijk\u202forde in de liefdeschaos! <\/p>\n

Meer lezen? Deze week elke dag een nieuw artikel<\/a> over liefde en seks op Quest.nl.<\/p>\n

\u2018Liefde\u2019 dekt de lading <\/p>\n

Waarom hebben we niet meer woorden voor al die verschillende liefdes? Omdat de \u2018gemeenschappelijke deler\u2019 sterk genoeg is, mailt Hedde Zeijlstra, Nederlands taalkundige en universitair docent aan de\u202fGeorg-August-Universit\u00e4t G\u00f6ttingen (Duitsland). <\/p>\n

\u2018Het woord \u2018liefde\u2019 dekt\u202fhet\u202fallemaal af. Het is niet hetzelfde, maar verschillende begrippen betekenissen die dichtbij elkaar liggen, hebben niet per se een eigen woord nodig. Als iemand zegt dat het regent, kan dat ook\u202fover verschillende soorten regen gaan.\u2019 <\/p>\n

Toch hebben andere talen er\u202fsoms meer woorden voor. Het Nederlands had vroeger met minne wel een specifiek woord voor\u202fromantische of seksuele liefde, aldus Zeijlstra. \u2018Andere oude uitdrukkingen bestaan nog steeds, zoals (toe)genegenheid of affectie, maar die hebben nu een minder sterke of formelere lading.\u2019\u202f <\/p>\n

Hoe onderzoek je liefde? <\/p>\n

\u2018Er is geen consensus over de definitie van liefde\u2019, zegt Johan Karremans, hoogleraar sociale psychologie aan de Radboud Universiteit. \u2018We hebben altijd liefde bestudeerd, maar onder allerlei namen.\u2019 Hechting bijvoorbeeld,\u202fintimiteit, commitment of compassie. Liefde kun je bestuderen op drie niveaus, legt Karremans uit. <\/p>\n

\"Dit<\/p>\n

Getty Images<\/p>\n

Ten eerste: als algemeen, stabiel sentiment dat mensen hebben. \u2018Wat mensen ervaren ten opzichte van iets of iemand.\u202fZe laten zien dat ze\u202faan\u202felkaar denken, ze zorgen voor elkaar, ze geven steun aan elkaar.\u202fDat voedt dat gevoel van liefde.\u2019 <\/p>\n

Het tweede niveau is liefde als emotie. \u2018Die staat van zijn kan erg fluctueren: je kunt een burst of love\u202fervaren voor iemand.\u202fAls de ander iets voor jou doet, kunnen er pieken ontstaan in\u202fhet gevoel van liefde dat je voor iemand\u202fervaart.\u2019 <\/p>\n

Tenslotte is er liefde als gedrag. \u2018Daar is de laatste jaren\u202fvooral\u202fveel aandacht voor. Hoe ziet liefdevol gedrag eruit?\u202fDe drie niveaus zijn\u202feigenlijk een eindeloze cirkel die elkaar steeds\u202fversterken.\u202fMaar dan weet je nog steeds niet wat liefde is!\u2019, lacht Karremans.\u202f <\/p>\n

Hoogste tijd dus om er meer licht op te laten schijnen. Dat kan met de vijf liefelijke woorden die Quest bedacht. <\/p>\n

1 Passionata<\/p>\n

Wat valt eronder? <\/p>\n

Verliefdheid Romantisch Seksueel Aantrekkingskracht Evolutionair Intiem <\/p>\n

Vaak de eerste vorm van liefde waar je bij liefde aan denkt: romantische liefde.\u202fVan jonge stelletjes tot echtparen die al decennia samen zijn. Heel veel liefdesliedjes, gedichten, boeken en films zijn erover gemaakt. Ook veel wetenschappelijk liefdesonderzoek\u202fgaat over deze soort, want voor het voortbestaan van de mensheid is die erg belangrijk. <\/p>\n

Ook interessant: Is jouw seksleven ook zo gemiddeld?<\/a><\/p>\n

\u2018Liefde noemen we\u202fvanuit de evolutie\u202fook wel een\u202fcommitment device\u2019,\u202fzegt Mark van Vugt, hoogleraar\u202fevolutionaire\u202fpsychologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam. \u2018Volgens de evolutionaire psychologie is liefde in eerste instantie een manier voor twee mensen om zo lang mogelijk bij elkaar te blijven, om kinderen groot te brengen.\u2019 Zo bezien is liefde onlosmakelijk met seksualiteit verbonden, en gereserveerd voor de liefde tussen partners. <\/p>\n

Daar is Peter Bos, hoogleraar\u202fbiologische aspecten van zorgrelaties aan de Universiteit Leiden, het niet helemaal mee eens.\u202f <\/p>\n

Het knuffelhormoon is er altijd <\/p>\n

\u2018In de jaren 50 werd in de wetenschappelijke literatuur het woord \u2018liefde\u2019 ook voor ouder-kindrelaties gebruikt. Nu is het woord in de literatuur gereserveerd voor romantische liefde, maar welke ouder zegt nou dat hij geen liefde voor zijn kind voelt?\u2019\u202f <\/p>\n

In de biologie is een bepaald\u202fbeloningssysteem\u202fin de liefde belangrijk, zegt Bos. Dat systeem\u202fbestaat uit twee delen: je fijn voelen en iets willen.\u202f\u2018Bij romantische liefde wil je met iemand naar bed of de hele dag met elkaar praten. Daarbij spelen onder meer dopamine en adrenaline een belangrijke rol.\u2019 <\/p>\n

\"couple<\/p>\n

Getty Images<\/p>\n

Dit deel speelt vooral tijdens de verliefdheid een grote rol.\u202f\u2018Voor het andere systeem, je fijn voelen, is oxytocine belangrijker. Dat voelt veel kalmer.\u2019\u202fOxytocine, ook wel bekend als het knuffelhormoon, speelt in \u00e1lle relaties een rol.\u202fBelangrijk is dat je je veilig voelt in relaties om jezelf te zijn.\u202f <\/p>\n

Is liefde dan te reduceren tot een gevoelloos verhaal over evolutie en hormonen? Verre van. Partners worden vaak de persoon waar je op terugvalt als je iemand nodig hebt, zegt Karremans. \u2018Zij kunnen elkaar helpen bij het reguleren van stress. Hoe beter ze daarin zijn, hoe veiliger ze zich gehecht voelen. Dat ligt ten grondslag aan het gevoel van liefde voor de ander.\u2019 <\/p>\n

2 Hartverwant <\/p>\n

Wat valt eronder? <\/p>\n

Ouder-kind Vanaf geboorte Hormonen <\/p>\n

De liefde voor je kind is met niets te vergelijken, zeggen\u202fkersverse\u202fouders.\u202fZodra een baby geboren wordt, of zelfs eerder al, houd je er\u202fvan. Daar hoeft zo\u2019n baby\u2019tje niets voor te doen. Hoe werkt die liefde? <\/p>\n

Evolutionair gezien is\u202fliefde voor je kind echt iets anders\u202fdan liefde voor je partner, zegt Van Vugt:\u202f\u2018Het\u202fgaat over je reproductieve succes en genetische verwantschap. Je deelt 50 procent van je genen met je kinderen.\u2019 Onvoorwaardelijk is die liefde niet, denkt\u202fhij. \u2018Je hebt als ouders vaak meerdere kinderen om je aandacht en je\u202fresources\u202fin te investeren. En soms moeten ouders door omstandigheden keuzes maken voor zichzelf. Bijvoorbeeld een jonge moeder die een kind afstaat omdat ze er echt niet voor kan zorgen.\u2019 <\/p>\n

Ook interessant: Zijn \u2018love languages\u2019 totale onzin?<\/a><\/p>\n

Neurobiologisch gezien lift partnerliefde\u202fmee op dezelfde principes als ouder-kindliefde, zegt Bos. En onderling\u202fverschillen\u202fmoeder-kind-, vader-kind- of zelfs stiefouder-kindrelaties\u202fvolgens hem\u202fniet van elkaar.\u202f\u2018Alleen de biologische moeder heeft wel een hormonale voorsprong.\u2019 Door de hormonen tijdens de zwangerschap, bevalling en eventueel borstvoeding vrijkomen. <\/p>\n

\"Dit<\/p>\n

Getty Images<\/p>\n

\u2018Maar het is geen garantie. Stel dat een moeder geen borstvoeding geeft en de vader de primaire verzorger is, dan werkt dat neurobiologische systeem hetzelfde als bij een moeder. Het is gedreven door gedrag. Dat is het leuke aan mensen: we zijn superflexibel in de sociale relaties die we kunnen hebben.\u2019\u202f <\/p>\n

Zorg versterkt hartverwantschap <\/p>\n

Een van de kernaspecten van liefde is zorgen voor iemand, zegt Karremans. \u2018Als je liefde voelt voor iemand, wil je daarvoor zorgen.\u2019 Maar het werkt twee kanten op. Uit onderzoek blijkt dat mensen die voor iemand\u202fmoeten zorgen, zoals hun oude ouders, ook meer liefde voor ze gaan voelen.\u202f\u2018Ik was niet vanaf de eerste seconde verliefd op mijn eerste kind\u2019, vertelt Karremans. \u2018Maar omdat je voor dat baby\u2019tje gaat zorgen, ga je er ook van houden. Zo kom je in een opwaartse spiraal.\u2019 <\/p>\n

3 Bloedwarmte <\/p>\n

Wat valt eronder? <\/p>\n

Broer-zus Haat-liefde Van kinds af aan <\/p>\n

Broer-zusrelaties\u202fkunnen bij uitstek haat-liefdeverhoudingen zijn.\u202fElkaar op z\u2019n tijd de tent uitvechten, maar ook voor elkaar door het vuur gaan.\u202fHoe werkt het liefdesdeel daarvan? \u2018Evolutionair zijn we er ook bij gebaat dat het goed gaat met onze broers en zussen\u2019, zegt Van Vugt. In hun kinderen leven ook jouw genen voort. Ook\u202femotional\u202fcloseness\u202fspeelt een rol: als het slecht gaat met een familielid, voel je dat zelf ook. Van Vugt: \u2018We hebben een enorme drang om elkaar te beschermen tegen al het kwaad in de wereld.\u2019 <\/p>\n

\u2018Daarnaast is er ook natuurlijk altijd ruimte voor conflict: je deelt weliswaar\u202fgemiddeld\u202f50 procent van je genen met je broer of zus, maar 100 procent met jezelf.\u202fDus uiteindelijk wil je wel dat het beter gaat met jou dan met je zus.\u2019 <\/p>\n

Evolutionair\u202fgezien is broer-zusliefde\u202feen gevaarlijk iets,\u202fvertelt\u202fBos.\u202f\u2018Want het onhandigste dat genetisch gezien kan gebeuren,\u202fis dat die seks hebben met elkaar. Daarom is er een soort beschermingsmechanisme, dat het\u202fWestermarck-effect heet.\u2019 Dat houdt in dat je je seksueel niet voelt aangetrokken tot leeftijdsgenoten met wie je als jong kind opgroeit. Dat hoeft niet alleen je biologische broer of zus te zijn. Het werkt bijvoorbeeld ook bij pleegkinderen.\u202f <\/p>\n

4 Amicore <\/p>\n

Wat valt eronder? <\/p>\n

Vriendschap Platonisch Zelfgekozen <\/p>\n

Hoe passen vrienden in dit geheel?\u202fWant ook daar kun je van houden, en liefde voor voelen. Sommige mensen hebben een betere band met hun\u202fvrienden dan met hun familie. Het voordeel van vrienden: je kunt ze zelf uitkiezen.\u202f\u2018We hechten veel aan biologische relaties, maar in de praktijk zijn die niet zo belangrijk\u2019, zegt Bos. \u2018Je kunt bij wijze van spreken ook je eigen gezin uitzoeken.\u2019 <\/p>\n

\"Dit<\/p>\n

Getty Images<\/p>\n

Handig, als je bijvoorbeeld in een toxisch gezin zit. \u2018Het belangrijkste is dat je je veilig voelt.\u2019 Ook dat is een hormonaal proces: voel je je niet veilig bij iemand, dan maak je meer adrenaline aan en heb je een hogere cortisolwaarde. Voel je je wel op je gemak, dan komt datzelfde beloningssysteem als bij andere relaties weer in werking en voel je je goed. <\/p>\n

Iets voor de ander doen <\/p>\n

Op cognitief vlak verschillen de relaties wel van elkaar: met je moeder heb je een andere band dan met je beste vriendin.\u202fBos: \u2018Maar de biologische systemen die bepalen hoe je je tot elkaar verhoudt zullen deels overlappen.\u2019\u202fEvolutionair gezien speelt wederkerigheid een belangrijke rol\u202fbij vriendschap, zegt Van Vugt. \u2018Mensen hebben vrienden vanuit het idee dat als het ooit slecht met ze gaat, dat ze nog kunnen bouwen op een groepje mensen die ze vertrouwen en die ze ooit vroeger zelf geholpen hebben. Dat is de evolutionaire verklaring voor vriendschappen.\u2019\u202f <\/p>\n

Dat klinkt wel heel zakelijk.\u202fNatuurlijk\u202fervaren\u202fwe vriendschappen als meer dan\u202f\u2018voor wat, hoort wat\u2019, want we hebben ook nog\u202femoties. Karremans: \u2018Die zorgen\u202fervoor\u202fdat je iets voor de ander wil doen. En als die ander iets voor jou wil doen, schept dat een gevoel van dankbaarheid, waardoor je meer geneigd bent om iets voor die ander te doen.\u202fDoor dat soort emoties van liefde en dankbaarheid ontstaan vriendschappen en blijven ze bestaan.\u2019 <\/p>\n

Reactie zegt veel <\/p>\n

Er wordt veel onderzoek gedaan naar wat maakt dat iemand zich geliefd voelt, vertelt Karremans. \u2018Dat zijn voor de hand liggende dingen, zoals emotionele steun bieden. Maar wat ook heel belangrijk blijkt, is wat we in sociaal opzicht\u202f\u2018kapitalisatie\u2019\u202fnoemen.\u2019 Dat gaat over wat er gebeurt op het moment dat iemand positieve gebeurtenissen die \u2019m zijn overkomen deelt met iemand anders. Hoe de ander daarop reageert, is een sterke indicator voor hoe geliefd je je voelt. Karremans: \u2018Is die ander echt blij voor jou? Kan die het meevieren? Dat zijn kleine gedragingen die allemaal bijdragen aan het communiceren van liefde.\u2019 <\/p>\n

5 Autamorie <\/p>\n

Wat valt eronder? <\/p>\n

Zelfliefde, is dat ook\u202fechte\u202fliefde? Kun je van jezelf houden zoals van een ander?\u202fBos denkt dat\u202fzelfliefde\u202fmet name gaat om het accepteren van jezelf. Het is vooral iets dat aan het licht komt als je het ni\u00e9t hebt, zegt hij. \u2018Als je je senang met jezelf voelt, heb je er geen last van. Maar krijg je als kind de boodschap dat je er niet zoveel toe doet, dan kun je daar later in relaties veel last van hebben. Dan is het lastig je veilig te voelen bij mensen.\u2019\u202f <\/p>\n

Ook interessant: Zet je je relatie op het spel als je snel gaat samenwonen?<\/a><\/p>\n

Karremans beaamt dit: \u2018Mensen die onveilig gehecht zijn, vinden het moeilijk om de liefde van anderen te vertrouwen. En dat ontstaat ook heel vaak uit een negatief zelfbeeld.\u202fHeel vaak leidt dat tot een soort\u202fself-fulfilling\u202fprophecy.\u202fOp het moment dat je een laag zelfbeeld hebt, interpreteer je\u202fhet gedrag van de ander soms negatiever dan dat het is.\u202fEn dat kan heel problematisch zijn in een relatie.\u2019 <\/p>\n

\"Dit<\/p>\n

Getty Images<\/p>\n

Gelukkig is dat te doorbreken. Volgens Karremens is er steeds meer onderzoek dat laat zien dat mensen met een laag zelfbeeld (of weinig zelfliefde) die in een veilige en stabiele relatie komen, zich steeds veiliger gaan voelen. \u2018In het begin vertrouw je het misschien niet, maar als de partner zich consistent veilig opstelt, steun biedt, rekening houdt met jouw behoeftes,\u202fdan kun\u202fje\u202fer\u202fop een gegeven moment toch in gaan geloven. Dat kan niet alleen de liefde voor de partner positief be\u00efnvloeden, maar ook heel sterk bijdragen aan een positief zelfbeeld.\u2019 <\/p>\n

Train je liefde <\/p>\n

Liefde is zelfs\u202ftrainbaar, zegt Karremans. Niet alleen voor jezelf, ook voor anderen. Hij noemt\u202flove\u202fand\u202fkindness-meditatie vanuit de Boeddhistische leer. \u2018Daarmee\u202fga je\u202fheel bewust stilstaan bij liefde die je voelt voor andere mensen, en die jij ervaart van andere mensen.\u2019\u202fDaardoor hebben mensen meer empathische reacties in het dagelijks leven, zegt Karremans, en voelen ze meer compassie voor mensen. <\/p>\n

Hopelijk brengt dit wat duidelijkheid in de vele vormen van liefde. Of onze\u202fnieuwe\u202fwoorden de Van Dale halen, is nog even de vraag. Taalkundige\u202fZeijlstra\u202fbetwijfelt het, helaas: \u2018Dit soort woorden kun je in de regel niet van bovenaf opleggen. Ze ontstaan vanzelf!\u2019 <\/p>\n

Lees ook<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Het Sanskriet heeft naar\u202fverluidt\u202f92 woorden voor liefde. Het Oudgrieks kent er een stuk of zes. Maar in het…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":58651,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[38],"tags":[27,26,25,139,15128,4918,132,15127,134,13796,133,39,41,42,15129,15126,3097,46,40,45,43,44],"class_list":{"0":"post-58650","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-wetenschap-en-technologie","8":"tag-be","9":"tag-belgie","10":"tag-belgium","11":"tag-collection-actueel","12":"tag-collection-liefde","13":"tag-collection-premium","14":"tag-content-type-default","15":"tag-contentid-4665afbe-7550-4785-a38b-ffb6cedcd71d","16":"tag-displaytype-standard-article","17":"tag-issyndicated-false","18":"tag-locale-nl","19":"tag-science","20":"tag-science-and-technology","21":"tag-scienceandtechnology","22":"tag-seks-en-relaties","23":"tag-shorttitle-5-nieuwe-woorden-voor-liefde","24":"tag-subsection-psychologie","25":"tag-technologie","26":"tag-technology","27":"tag-wetenschap","28":"tag-wetenschap-en-technologie","29":"tag-wetenschaptechnologie"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@be_nl\/116538959970064304","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58650","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=58650"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58650\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/58651"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=58650"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=58650"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=58650"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}