Drukte aan tafel, kinderen die wiebelen, eten weigeren of gaan \u201cklieren\u201d. Op veel kinderdagverblijven hoort het er simpelweg bij. Toch is dit volgens pedagogisch specialist Esther Steinebach geen normaal gedrag, maar een signaal. \u201cWe kijken massaal naar het verkeerde moment,\u201d zegt ze. \u201cHet eetmoment is een enorme blinde vlek in de kinderopvang.\u201d<\/p>\n
Esther wordt vaak gevraagd om mee te kijken bij onrust op de groep of opvallend gedrag van een kind. \u201cDan word ik uitgenodigd tijdens speelmomenten. Er wordt gewezen naar een kind en gezegd: zie je wel, dit is niet normaal.\u201d Maar volgens haar maken we daarmee een collectieve denkfout. \u201cOnrust en gedrag zijn symptomen. Geen oorzaken.\u201d<\/p>\n
\u2018Normaal\u2019<\/p>\n
Haar inzicht kwam toen ze toevallig ook aanwezig was tijdens eetmomenten<\/a>. \u201cIk zag dingen waarvan ik dacht: dit vinden we blijkbaar normaal, maar dat is het niet.\u201d Denk aan jonge kinderen die verplicht eerst een groot glas water moeten drinken, dreumesen die een uur aan tafel moeten blijven zitten terwijl hun lijf wil bewegen, of baby\u2019s die vastgesnoerd in stoelen wachten op hun volgende hap. \u201cProbeer het eens voor jezelf te voelen,\u201d zegt Esther. \u201cStel je voor dat je enorme honger hebt, maar pas een volgende hap krijgt als iedereen aan tafel er ook \u00e9\u00e9n heeft gehad. Of dat je verplicht stil moet blijven zitten terwijl je lijf schreeuwt om beweging.\u201d Wat voor volwassenen logisch of effici\u00ebnt lijkt, sluit vaak niet aan bij de ontwikkeling van jonge kinderen.<\/p>\n Geen simpel sociaal moment<\/p>\n Een belangrijke misvatting is dat eetmomenten vooral sociale momenten zijn. \u201cVoor volwassenen wel,\u201d legt Esther uit. \u201cMaar voor jonge kinderen is leren eten een extreem complex proces.\u201d Kauwen, slikken, de juiste tongbewegingen maken, een lepel vasthouden, drinken zonder te verslikken, dat vraagt concentratie en vaak \u00e9\u00e9n-op-\u00e9\u00e9n aandacht. \u201cWij maken het sociaal v\u00f3\u00f3rdat de vaardigheden er zijn,\u201d zegt ze. \u201cEn dat zorgt voor overprikkeling<\/a>, frustratie en onrust.\u201d<\/p>\n Daar komt bij dat kinderen vaak worden gedwongen om hun eten of drinken op te maken. \u201cDaarmee leren ze \u00e9\u00e9n gevaarlijke boodschap: vertrouw niet op de signalen van je eigen lichaam.\u201d Dat kan op de lange termijn leiden tot een verstoorde relatie met eten en het negeren van verzadigingsgevoelens.<\/p>\n Onrust, wachten en dwang<\/p>\n Volgens Esther heeft de manier waarop eetmomenten nu vaak zijn ingericht duidelijke gevolgen. Dwang leidt tot machtsstrijd, precies op gebieden waar je die niet wilt: eten, slapen en zindelijkheid. Onrust zorgt ervoor dat kinderen hun lichaamssignalen niet meer voelen. Wachten bouwt spanning<\/a> op in het lijf, die er later alsnog uitkomt in wild of \u201cstout\u201d gedrag. \u201cNiet omdat een kind dat wil,\u201d benadrukt ze, \u201cmaar omdat het niet anders kan.\u201d<\/p>\n Lagere werkdruk<\/p>\n Waarom krijgt dit zo weinig aandacht in opleidingen en begeleiding? \u201cEr is een enorm kennistekort,\u201d zegt Esther. \u201cNiet uit onwil, maar omdat het altijd zo is gedaan.\u201d Eetmomenten worden gezien als routine, terwijl ze juist pedagogisch ontzettend rijk kunnen zijn.<\/p>\n Kleiner eten, meer aandacht, kinderen van tafel laten gaan als ze klaar zijn, geen dwang, en duidelijke taakverdeling: het kind bepaalt \u00f3f en hoeveel het eet, de volwassene bepaalt wat, waar en wanneer. \u201cDat vraagt een andere organisatie van de dag,\u201d zegt Esther<\/a>, \u201cmaar het is echt haalbaar.\u201d En misschien wel het belangrijkste: \u201cAls kinderen zich gezien en gehoord voelen tijdens deze momenten, ontstaat er rust. Minder onrust betekent minder werkdruk. En meer ruimte voor liefde en verbinding. Het zijn vaak kleine veranderingen,\u201d besluit ze. \u201cMaar die maken een wereld van verschil, voor kinderen \u00e9n voor de mensen die elke dag met zoveel hart voor hen zorgen.\u201d<\/p>\n \t\t\t\t\tDit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:<\/p>\n