Een eiwit in tekenspeeksel kan teken helpen om virussen over te dragen. Door dat eiwit te blokkeren lukt dat ineens veel minder goed.<\/p>\n
Schrijf je in voor de nieuwsbrief! Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week? Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief<\/a>!<\/p>\n Teken kunnen virussen en bacteri\u00ebn overbrengen op mensen en dieren. Daarom zoeken wetenschappers al een tijd naar nieuwe manieren om tekenziekten te voorkomen. Onderzoekers van de University of Tennessee College of Veterinary Medicine hebben nu mogelijk een nieuw aangrijpingspunt gevonden: een eiwit dat teken gebruiken tijdens het bloedzuigen.<\/p>\n Blaasachtige deeltjes<\/p>\n Teken gebruiken allerlei stoffen in hun speeksel om zich vast te zetten in de huid en ongemerkt bloed te drinken. Een deel van die stoffen zit verpakt in piepkleine blaasjes, exosomen genoemd. \u201cExosomen zijn kleine blaasachtige deeltjes met boodschappen erin\u201d, legt<\/a> onderzoeker Hameeda Sultana uit. \u201cZe vervoeren eiwitten en andere signalen tussen cellen en weefsels.\u201d<\/p>\n Juist in die kleine pakketjes vonden de onderzoekers een eiwit dat belangrijk lijkt te zijn voor de teek. In de studie, gepubliceerd in The EMBO Journal<\/a>, keken ze naar de hertenteek (Ixodes scapularis). Die teek kan ziekteverwekkers overbrengen. De onderzoekers gebruikten een modelvirus met de naam \u2018Langat virus\u2019. Dat virus lijkt op andere door teken verspreide virussen.<\/p>\n Leestip:\u00a0Wetenschappers ontdekken nieuw wapen in de strijd tegen de teek: het \u2018chemische lawaai\u2019 van een mier<\/a><\/p>\n Het desbetreffende eiwit bleek actiever te worden wanneer teken besmet waren met het virus. Ook vonden de onderzoekers het terug in exosomen afkomstig uit tekencellen. Dat was een belangrijke aanwijzing: het eiwit reist dus mogelijk mee in de kleine blaasjes die een teek gebruikt om met de huid van zijn gastheer te \u2018communiceren\u2019.<\/p>\n Daarna testten de onderzoekers wat er gebeurt als het eiwit wordt uitgeschakeld. Met een genetische techniek zetten ze het bijbehorende gen \u2018uit\u2019. Het effect was duidelijk: teken konden daardoor minder goed bloed zuigen. Ze werden na verloop van tijd dan ook kleiner en lichter dan normale teken. Nog belangrijker: de overdracht van virussen naar gastheren nam af.<\/p>\n Nieuw vaccin?<\/p>\n De onderzoekers gingen nog een stap verder. Ze testten ook een \u2018vaccinachtige\u2019 aanpak. Daarbij werden muizen inge\u00ebnt met een stukje van het tekeneiwit. De bedoeling was niet om het virus zelf aan te vallen, maar om het bloedzuigen van de teek dwars te zitten. Dat bleek te werken: teken namen minder bloed op en droegen minder virussen over.<\/p>\n Dat maakt de vondst interessant. Veel huidige maatregelen tegen tekenziekten draaien om het vermijden van tekenbeten of het direct bestrijden van teken. Denk bijvoorbeeld aan het dragen van beschermende kleding of het gebruiken van een bestrijdingsmiddel. Dit onderzoek laat zien dat er misschien nog een andere manier bestaat om teken mee dwars te zitten: een soort van \u2018anti-teek\u2019 vaccin.<\/p>\n Dat vaccin pakt dus niet de ziekmakende virussen zelf aan, maar richt zich vooral op het verstoren van de overdracht ervan. \u201cTeken dragen veel verschillende ziekteverwekkers met zich mee\u201d, zegt onderzoeker Girish Neelakanta. \u201cDit soort onderzoeken laat zien welke moleculen belangrijk zijn voor het voedingsproces van de teek. Daarnaast weten we nu ook meer over de relatie tussen teken en ziekteverwekkers.\u201d<\/p>\n We moeten waarschijnlijk nog wel een tijdje wachten voordat er een \u2018anti-teek\u2019 vaccin op de markt verschijnt. Voor de resultaten hebben de onderzoekers gebruik gemaakt van proeven met muizen. Daarom is er eerst meer onderzoek nodig om te zien of zo\u2019n vaccin een soortgelijk effect heeft bij mensen en huisdieren.<\/p>\n We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook\u00a0Teken overleven binnenshuis veel langer dan gedacht<\/a> en\u00a0Door dit nieuwe systeem kunnen teken in het lab zelfstandig overleven<\/a> . Of lees dit artikel:\u00a0Braziliaanse bosmuggen snakken steeds vaker naar mensenbloed<\/a> .<\/p>\n