Is koffie nou wel of niet gezond? En hoe profiteer je van de voordelen? Wetenschapsjournalist Michael Pollan zocht uit wat koffie precies doet met ons lichaam en brein. Dit ontdekte hij.<\/p>\n
Dit artikel is geschreven onder invloed en waarschijnlijk heb je zelf ook net een stimulerend middel genomen. De meerderheid van de Nederlanders drinkt namelijk flink wat koffie<\/a>: gemiddeld vier koppen per dag.<\/p>\n En koffie bevat cafe\u00efne: het bitter smakende molecuul waarmee de koffieplant (en in minder mate de theeplant) zich tegen insecten verweert en dat op ons brein een opwekkende werking heeft.<\/p>\n Als je een dagelijkse gebruiker<\/a> bent, besef je dat niet meer, simpelweg doordat je jezelf zelden z\u00f3nder meemaakt. Maar als je je ochtendkoffie een paar dagen achterwege zou laten, krijg je hoogstwaarschijnlijk snel het gevoel dat je \u2018een potlood met een stompe punt\u2019 bent, zoals wetenschapsjournalist Michael Pollan<\/a> het verwoordt in\u202fPlant en psyche.<\/p>\n Afkicken van koffie<\/p>\n Voor dit boek nam Pollan planten die een effect hebben op je psyche onder de loep en als grootgebruiker van koffie vond hij dat hij het deel over cafe\u00efne pas kon schrijven als hij zelf had ervaren wat er gebeurde als hij daarmee een tijd stopte.<\/p>\n Die onthouding viel niet mee: een week lang kon hij zich nauwelijks concentreren<\/a>. Na die week lukte dat beter, maar toch voelde hij zich de volle drie maanden van zijn zelfexperiment een slap aftreksel van de schrijver die hij m\u00e9t koffie was.<\/p>\n Stemmingsverbeteraar<\/p>\n Dat kan deels een kwestie van inbeelding zijn geweest, want Pollan had voorafgaand aan zijn onthouding natuurlijk veel gelezen over de effecten van cafe\u00efne op je geest.<\/p>\n Zo wist hij dat onderzoeken hadden aangetoond dat het je alerter maakt, een beter concentratievermogen en snellere reactietijd geeft en een weldadig gevoel van genot kan opleveren \u2013 tenzij je er te veel van neemt, dan kan het juist angstig maken<\/a>.<\/p>\n Het is niet een en al hosanna: koffie heeft wel degelijk een schaduwzijde<\/p>\n Cafe\u00efne is dus bewezen een neuro-enhancer: een stofje dat de werking van je brein<\/a> verbetert. Dat doet het via verschillende mechanismen. Zo verhoogt cafe\u00efne het niveau van de stemmingsverbeterende neurotransmitters dopamine en serotonine.<\/p>\n Wordt je lichaam ook blij van koffie?<\/p>\n Veel onderzoeken suggereren dat koffie (en thee) ook bijdragen aan je gezondheid. Zo krijgen mensen die drie tot vier koppen koffie per dag drinken significant minder vaak ouderdomsdiabetes, diverse types kanker, hart- en vaataandoeningen en de ziekte van Parkinson. En een kopje per dag lijkt al te beschermen tegen alzheimer<\/a>.<\/p>\n Waar die beschermende werking precies op berust? De meest waarschijnlijke verklaring heeft te maken met het feit dat koffie ook veel antioxidanten bevat. Dat zijn stofjes die voorkomen dat zogeheten vrije radicalen schade kunnen aanrichten in ons lichaam.<\/p>\n In het ideale geval vormen groenten<\/a> en fruit de belangrijkste bronnen van antioxidanten in onze voeding, maar voor veel mensen (in Amerika zelfs voor de meerderheid) is dat tegenwoordig koffie.<\/p>\n Meer koffie, minder rust<\/p>\n Toch is het niet een en al hosanna. Want koffie \u2013 of beter gezegd: de cafe\u00efne in de koffie \u2013 heeft wel degelijk een schaduwzijde: het draagt bij aan het groeiende slaaptekort<\/a> van de gemiddelde wereldburger. Dat doet het doordat het onze behoefte aan rust onderdrukt, \u00e9n doordat het onze diepe slaap verstoort.<\/p>\n Het duurt doorgaans vijf uur voor de dosis cafe\u00efne in je hersenen is gehalveerd<\/p>\n Dat effect heeft cafe\u00efne onder andere doordat het er in de hersenen voor zorgt dat adenosine zijn werk niet kan doen. Adenosine is het stofje dat ervoor zorgt dat je slaperig wordt en je brein even pauze gunt.<\/p>\n En dat mag overdag goed van pas komen \u2013 dan willen we immers het liefst voortdurend presteren<\/a> \u2013 maar door die \u2018geleende energie\u2019 bouwen we een steeds groter slaaptekort op.<\/p>\n De vicieuze cirkel van caffeine<\/p>\n Bovendien maakt al die cafe\u00efne het vaak lastig \u2019s avonds de slaap te vatten<\/a>. En zelfs als dat wel lukt, krijgen koffiedrinkers aantoonbaar minder diepe slaap. Met als gevolg dat mensen die meer koffie drinken, \u2019s ochtends vaker moe ontwaken. Om als eerste naar de koffiepot te grijpen\u2026<\/p>\n Voor hij aan zijn boek begon, had Pollan zichzelf nooit als een slechte slaper gezien. Toch merkte hij dat hij in zijn cafe\u00efneloze periode dieper sliep en meer verkwikt wakker werd<\/a>. Sindsdien drinkt hij zijn koffie selectiever: alleen op momenten dat hij \u00e9cht scherp wil zijn. Verder houdt hij het op cafe\u00efnevrij.<\/p>\n Zo profiteer je maximaal van de voordelen van koffie<\/p>\n Kijk op de klok<\/p>\n Na het drinken van koffie duurt het doorgaans vijf uur voor de dosis cafe\u00efne in je hersenen is gehalveerd. En volgens slaaponderzoeker Matt Walker<\/a> zit er bij de meeste mensen na tien tot twaalf uur nog altijd een kwart van die dosis in het brein. Al die tijd be\u00efnvloedt het de slaap. Drink dus liever alleen in de ochtend cafe\u00efnehoudende dranken.<\/p>\n Ken jezelf<\/p>\n Hoe lang het precies duurt voor het effect van cafe\u00efne is uitgewerkt, is voor een flink deel genetisch bepaald en verschilt van mens tot mens. De een ligt dus eerder wakker van die after dinner-cappuccino dan de ander.<\/p>\n Ook zijn sommige mensen veel gevoeliger voor hartkloppingen<\/a> en angstgevoelens door cafe\u00efne. Heb je het idee dat het stofje bij jou harder aankomt of langer doorwerkt, dan loont het de moeite te minderen en te kijken wat het effect is.<\/p>\n Kies vaker cafe\u00efnevrij of -arm<\/p>\n Antioxidanten zitten ook in de cafe\u00efnevrije variant, dus kies daar vaker voor. Wil je het opwekkende effect van cafe\u00efne niet helemaal missen? Zwarte thee<\/a> bevat ongeveer half zoveel cafe\u00efne als koffie, groene thee ongeveer een derde.<\/p>\n Kijk verder dan koffie<\/p>\n Bekend is wel dat cola en energydrinks veel cafe\u00efne bevatten \u2013 en veel suiker<\/a>. Maar ook cacao bevat een lage dosis; hoe donkerder, hoe meer erin zit. Daarnaast wordt cafe\u00efne vaak toegevoegd aan sportdrankjes en prote\u00efnerepen. Dus het kan helpen om de etiketten te checken.<\/p>\n Dit is een ingekorte versie van een artikel<\/a> dat eerder verscheen in Psychologie Magazine. Meer lezen? Ga naar Psychologie Magazine<\/a> om niets te missen.<\/p>\n Meer lezen<\/p>\n Illustratie Anne Bentley<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Is koffie nou wel of niet gezond? En hoe profiteer je van de voordelen? Wetenschapsjournalist Michael Pollan zocht…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":87255,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[56],"tags":[27,26,25,20308,20309,20310,60,59,1561,541,20311,542,20312],"class_list":["post-87254","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-gezondheid","tag-be","tag-belgie","tag-belgium","tag-caffeine","tag-effect-op-je-lichaam","tag-effecten-koffie","tag-gezondheid","tag-health","tag-hersenen","tag-koffie","tag-nadelen-koffie","tag-thee","tag-voordelen-koffie"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@be_nl\/116781125883361324","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87254","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=87254"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/87254\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/87255"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=87254"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=87254"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/be-nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=87254"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}