Het waargenomen systeem, TGSSJ1530+1049, bevindt zich op een afstand van meer dan twaalf miljard lichtjaar. We zien het zoals het eruitzag toen het heelal slechts anderhalf miljard jaar oud was. De onderzoekers richtten de James Webb Space Telescope op deze plek omdat eerdere radio-observaties wezen op de aanwezigheid van een actief superzwaar zwart gat. De nieuwe waarnemingen lieten echter zien dat de omgeving veel complexer is dan verwacht. \u2018We vonden daar niet \u00e9\u00e9n sterrenstelsel, maar een heel complex van minstens zes sterrenstelsels\u2019, zegt Aayush Saxena van de Universiteit van Oxford.<\/p>\n
\u2018We denken dat we hier een zeldzaam moment zien waarop verschillende zware sterrenstelsels nog afzonderlijk bestaan, maar al bezig zijn samen \u00e9\u00e9n veel groter stelsel te vormen.\u2019<\/p>\n
Cruciale fase van de kosmische evolutie<\/p>\n
Vier van die sterrenstelsels blijken al verrassend zwaar te zijn. Samen bevatten ze honderden miljarden zonsmassa’s aan sterren binnen een gebied van slechts enkele tienduizenden lichtjaren. Daarmee vormt het systeem een van de dichtste concentraties van zware sterrenstelsels die uit deze vroege periode van het heelal bekend zijn.<\/p>\n
Volgens medeonderzoeker Roderik Overzier van de Sterrewacht Leiden biedt het systeem een zeldzaam inkijkje in een cruciale fase van de kosmische evolutie. \u2018Dit soort structuren noemen we protoclusters: de voorlopers van de enorme verzamelingen sterrenstelsels die tegenwoordig bestaan. Het zijn plekken waar materie al heel vroeg samenkwam. We denken dat we hier een zeldzaam moment zien waarop verschillende zware sterrenstelsels nog afzonderlijk bestaan, maar al bezig zijn samen \u00e9\u00e9n veel groter stelsel te vormen.\u2019<\/p>\n
![\"Opnames](\"https:\/\/www.universiteitleiden.nl\/binaries\/content\/gallery\/ul2\/main-images\/science\/nieuws\/2026\/6\/nova-james-web-reuzensterrenstelsel.png\/nova-james-web-reuzensterrenstelsel.png\/d700xvar\")
<\/p>\n
Opnames van de James Webb Space Telescope van het verre complex van sterrenstelsels TGSSJ1530+1049. De afbeelding links toont minstens zes sterrenstelsels die dicht op elkaar gepakt zitten in het jonge heelal. Op de opname rechts is in blauw ook snel bewegend gas zichtbaar. Astronomen denken dat de sterrenstelsels uiteindelijk zullen samensmelten tot \u00e9\u00e9n gigantisch sterrenstelsel. Het met een ellips gemarkeerde gebied bevat een bron van de krachtige radiostraling die aanleiding gaf tot dit onderzoek, waarschijnlijk bevindt zich hier een groeiend superzwaar zwart gat. (c) NASA\/ESA\/CSA<\/p>\n
Centrale zwarte gat<\/p>\n
De onderzoekers denken dat de samensmelting van de sterrenstelsels ook samenhangt met de groei van het centrale zwarte gat. Radiowaarnemingen geven daar meer inzicht in. \u2018Met een netwerk van gekoppelde radiotelescopen hebben we een zeer scherp beeld van TGSSJ1530+1049 kunnen maken\u2019, zegt Krisztina Gab\u00e1nyi van de E\u00f6tv\u00f6s Lor\u00e1nd Universiteit in Boedapest. \u201cDe radiostraling ontstaat doordat materiaal naar het zwarte gat valt, terwijl een deel daarvan weer met hoge snelheid wordt uitgestoten.\u201d De waarnemingen wijzen erop dat het zwarte gat nog relatief jong is.<\/p>\n
Volgens Huub R\u00f6ttgering, mede-auteur van de wetenschappelijke artikelen, betrappen de onderzoekers het systeem mogelijk op een cruciaal moment. \u2018Het bijzondere is dat we zowel de opbouw van een reusachtig sterrenstelsel als de groei van het zwarte gat in zijn centrum kunnen volgen\u2019, zegt hij. De waarnemingen bieden daarmee een zeldzaam inkijkje in een kosmische bouwplaats uit het jonge heelal, waar de voorlopers van de grootste sterrenstelsels in het huidige universum vorm krijgen.<\/p>\n
Delen op Facebook<\/a>
\nDelen via Bluesky<\/a>
\nDelen op LinkedIn<\/a>
\nDelen via WhatsApp<\/a>
\nDelen via Mastodon<\/a><\/p>\n