Vorige week vlogen de champagnekurken door de lucht in Villamanín, gisteren waren er scheldpartijen en huilbuien tijdens een vier uur durende bijeenkomst die was belegd in een poging de gemoederen te bedaren in het dorp met 1053 inwoners in het noorden van Spanje. Het doel van de bijeenkomst werd niet bereikt, integendeel, bewoners gingen nog bozer naar buiten dan ze binnen waren gekomen.

‘Aanwijzingen voor kwade opzet’

Daar is alle reden toe, meent Antonio Urdiales, die optreedt als woordvoerder van de winnaars die tot het gaatje willen gaan om elke cent van hun prijzengeld te incasseren. “De verkopers van het winnende lot spreken elkaar tegen”, zei Urdiales in een live-interview op de Spaanse tv. “Laat ze maar bewijzen dat ze per ongeluk een foutje maakten. Door de tegenstrijdige verklaringen is er alle reden uit te gaan van kwade opzet.”

Kerstloterij El Gordo is in vele opzichten uniek. Dat zit ‘m in de buitengewoon volle prijzenpot, dit jaar 2,8 miljard euro, in de zingende kinderen die winnende nummers uit een reusachtig grote tombola halen. En het zit ‘m in de manier waarop de loten worden verkocht. 

Veel deelnemers kopen hun lot, samen met negen familieleden of vrienden. Ze hebben dan elk eentiende van hetzelfde lotnummer. Als er een prijs op valt, delen ze die dus met z’n tienen. Er zijn ook gecompliceerdere manieren om aan El Gordo-loten te komen, sommige zo ingewikkeld dat bijna niemand het complete verkoopsysteem goed kan uitleggen.

Ingewikkeld systeem

Wat in Villamanín gebeurde was zo’n meer gecompliceerde manier van verkopen. Daar kocht het feestcomité van het dorp een heel lot, en ze verkochten dat vervolgens in kleine stukjes ter waarde van elk 5 euro. 

Op basis van wat ze hadden ingekocht, kon het feestcomité 400 van die kleine stukjes van 5 euro verkopen, maar ze verkochten er 450. Niemand zou het hebben gemerkt als er geen prijs zou zijn gevallen op lotnummer 79432. 

Nu de hoofdprijs op dat nummer is gevallen, zijn er 450 mensen die elk hun deel opeisen. Ze willen elk 80.000 euro, want dat is volgens El Gordo de prijs die is gevallen op elk van de deellootjes in Villamanín. Alleen berekent de organisatie dat bedrag op basis van de 400 deellootjes die in hun administratie staan, niet op basis van de 450 lootjes die het feestcomité verkocht.

Het dorp is in tweeën gespleten. Begin deze week kon een vechtpartij in de plaatselijke supermarkt maar net voorkomen worden. De burgemeester riep op tot verzoening. De lotenverkopers zeggen ‘heel duidelijk te willen maken dat er op geen enkele wijze sprake is geweest van fraude of bedrog’. 

Sommigen in het dorp geloven de verklaring. Een van hen is Ezequiel Garcia, die de andere 449 bezitters van een deellot oproept de pot door 450 te delen, 72.000 euro per deellootje te accepteren en daarna de zaak te sluiten. “We hadden een paar dagen geleden allemaal niets. Nu gaan mensen vechtend over straat om een fout die is begaan door mensen die waarschijnlijk niet eens wisten wat ze deden.”

Mogelijk jarenlange praktijken

Na de bijeenkomst van gisteren lijkt de groep die de zaak wil uitvechten tot het bittere einde, te zijn gegroeid. “Er zijn tegenstrijdigheden”, zegt dorpsbewoner Antonio Urdiales. “Er zijn lotenverkopers die vertellen dat het geld in een kluis ligt, anderen zeggen dat het op een bankrekening staat. Ik denk dat hier al heel lang veel meer deelloten werden verkocht dan was afgesproken en dat de verkopers de winst in eigen zak staken. Deze mensen horen voor de rechter en in de gevangenis.”

Als de bewoners van Villamanín er inderdaad in meerderheid voor kiezen naar de rechter te gaan, is haast geboden. De prijzen van de El Gordo loterij kunnen tot uiterlijk 26 maart 2026 worden geïncasseerd.