Zeven jaar geleden speelde Eric Corton in de solovoorstelling Ma, naar het boek dat Hugo Borst schreef over zijn dementerende moeder. Precies in die periode worstelde Erics vader met diezelfde ziekte. Vanaf 23 januari speelt Eric in een nieuwe voorstelling, die hetzelfde onderwerp raakt: Pa. Daarmee hoopt hij bezoekers te laten nadenken over zorg voor mensen met alzheimer.
“Het is heel moeilijk als je vader of echtgenoot opeens gekke dingen gaat zeggen”, zegt Eric. “Je kunt dan iemand corrigeren of denken: dit is wat het is, laten we meegaan en kijken waar we uitkomen.” Die laatste optie kan mooie herinneringen opleveren, weet hij.
“Op mijn vaders slechtste momenten hebben we fietstochten gemaakt en zijn we gaan wadlopen”, zegt hij. “Ik weet hoeveel verdriet, ellende en angst alzheimer met zich meebrengt: je neemt kiezelhard afscheid van iemands verstandelijke vermogens. Het accepteren daarvan en meegaan in wat iemand nog wél beleeft, is de kern van deze voorstelling. Er zijn ook momenten waarop er nog gelachen kan worden en waarop je liefdevol bij elkaar zit.”
We leggen Eric 11 keuzevragen voor.
Lees ook Eeuwige ‘nummer 2’ Giel de Winter droomt groot: ‘Succes in de VS zou heel tof zijn’
1. Nieuwsjunk of zappend langs het journaal?
“Ik ben een nieuwsjunk, tot mijn grote verdriet. Een dag het nieuws niet volgen kan ik niet. Dan heb ik het gevoel dat ik dingen mis die belangrijk zijn voor mij en voor de wereld. Ik check de NOS-app, nu.nl, volg RTL Nieuws en heb alle kranten.
Maar zoals iedere junk baal ik soms ook als een stekker van die nieuwsverslaving. Het houdt me namelijk ook bezig op momenten dat ik rustig zou moeten slapen of iets leuks met iemand anders zou moeten doen. Soms zit het me in de weg.”
2. Nieuws consumeren of in actie komen?
“Via columns en op Instagram laat ik wel weten wat ik van het nieuws vind, maar ik probeer er over het algemeen ook nog iets mee te doen. Zo maak ik me zorgen om de ouderenzorg: er is een tekort aan personeel. Daar kun je over klagen, maar je kunt ook iets doen.
Ik ben als vrijwilliger in de ouderenzorg gaan werken. Dat is een beetje uit de klauwen gelopen, zoals dat bij mij altijd gaat: ik ben een opleiding gaan volgen. Nu ben ik gediplomeerd helpende/verzorgende. Ik werk een paar dagen per week in een kleinschalig verpleeghuis. Dat hoeft niet iedereen te doen: je kunt ook één dag per maand met iemand gaan wandelen of koffiedrinken, zodat gediplomeerd personeel even iets meer tijd heeft.”
3. Werken in de media of in de ouderenzorg?
“Het lijken twee totaal verschillende werelden, maar dat is niet zo. Op de radio en op het toneel vertel ik verhalen. Voor mij gaat goede ouderenzorg niet alleen over iemand eten geven en wassen, maar ook over verhalen vertellen en terugkrijgen. Als je alles in je leven kwijtraakt, houd je uiteindelijk alleen verhalen over.”
Lees ook Eric Corton kan in ouderenzorg werken: ‘Opleiding met succes afgerond’
“Dat zie je vaak bij mensen met dementie: ze blijven dingen herhalen die ze vroeger hebben meegemaakt. Dat is wat blijft hangen. Dat warme deel van de ouderenzorg, waar het door tijdsdruk, werkdruk en regelgeving vaak aan ontbreekt, was voor mij een grote reden om dit werk te doen. Eigenlijk kan ik dus geen keuze maken, want beide opties vertegenwoordigen voor mij het leven.”
4. Twee theatervoorstellingen over alzheimer: Ma of Pa?
“Ma is me nog steeds heel dierbaar. Omdat het een goede voorstelling was, maar ook omdat ik er bijzondere herinneringen aan heb. Mijn vader had alzheimer toen ik deze voorstelling speelde, maar woonde nog wel thuis. Hij kwam twee keer kijken, onder meer naar de allerlaatste voorstelling in een vol Carré. Hij stond te klappen met een rode blos op zijn wangen en vertelde iedereen dat ik zijn zoon was.
Twee jaar later was hij zo ver heen dat hij eigenlijk niks meer kon vertellen. Zijn woorden sneden geen hout meer, omdat zijn brein niet meer logisch kon denken. Maar soms zei hij: ‘En dan was ik op een plek met heel veel mensen, en jij was dan in het licht. En ik ging klappen.’ Ergens heeft dat een onuitwisbare indruk achtergelaten. Die is lang gebleven, tot het echt allemaal weg was.”
Lees ook Pieter (63) kreeg de diagnose alzheimer, nog voor hij geheugenverlies had: ‘Ik was heel blij’
“Ma heeft veel mensen bereikt die normaal gesproken nooit naar het theater gaan. Ik heb goede hoop en vertrouwen dat mensen net zo geraakt worden, ontroerd raken en moeten lachen bij de voorstelling Pa, over een dementerende man die zorg nodig heeft. Daarnaast willen we vertellen dat je heel zorgvuldig en liefdevol moet omgaan met mensen die dit overkomt.
Ook al zijn ze alles kwijt en hebben ze last van incontinentie, warrigheid en het verlies van decorum: het zijn mensen met een verleden, een verhaal en een – weliswaar klein stukje – toekomst. Dat verleden moet je in ere houden, ook al weten ze zelf niet meer alles. Dat willen we nog meer laten zien en voelen dan in Ma.”
5. Ochtendmensen of avondmens?
“Ik ben altijd een nachtmens geweest, maar tegenwoordig ben ik meer een ochtendmens. Elke dag sta ik tussen zeven en halfacht op. Dat was vroeger ondenkbaar. Ik heb jarenlang best veel gedronken, en dan is opstaan om zeven uur een stuk minder lollig. Nu sta ik gewoon fris op.
Het grootste verschil tussen die jaren en nu? Ik ben scherper in mijn hoofd, kan makkelijker nadenken, zinnen beter formuleren. Ik hoef niet meer altijd door die mist te waden. Maar doordat die mist er niet meer is, komt alles ook glashard binnen.”
“Ik heb leren begrijpen waarom ik jarenlang heb gedronken: omdat ik heel veel dingen als een spons opneem. Het nieuws, hoe mensen met elkaar omgaan, wat ze elkaar aandoen, wat ze zeggen. Als je lam bent, maak je de wereld klein en komt dat allemaal een stuk minder hard binnen.”
6. Koken of fietsen?
“Koken vind ik heel fijn en leuk: het is een moment aan het einde van de dag waar ik rust in vind. Maar ik vind fietsen toch belangrijker, omdat ik daar meer uit haal. Ik ben net bijvoorbeeld op de fiets naar Haarlem gefietst om te repeteren. Dan zit je toch anders in die repetitieruimte dan wanneer je gewoon met de auto was gegaan.
Toen ik net was gestopt met drinken in 2016, heb ik echt als een idioot gefietst. In het eerste jaar fietste ik meteen 6000 kilometer. Het was een vervanging voor iets wat ik iedere dag deed. Ik fietste al snel 500 kilometer in de week. Dat was een beetje veel. Maar nu is het echt een hoofdleegmaker.”
7. Podiumbeest of podiumangst?
“Ik voel me altijd wel comfortabel op het podium. Maar waar ik vroeger helemaal geen angst voelde – dat had ook te maken met de borrel erna – zit die er nu wel in. Ik denk nu eerder: je komt er niet zomaar mee weg, Eric, je moet dit gewoon heel goed doen. De scherpte en concentratie die ik nu heb, voel ik ook in mijn werk.”
8. Flikken Maastricht of Penoza?
“Penoza was een geweldige serie om in te spelen, met fantastische acteurs en een heel leuke rol. Maar dat is Flikken ook. De draaiperiode is nu klaar; het seizoen staat erop.”
Lees ook Fans moeten ‘wennen’ aan Eric Corton in Flikken Maastricht: ‘Geen Victor Reinier’
“Ik heb het ontzettend naar mijn zin gehad, vooral vanwege de mensen met wie ik werkte. Angela (Schijf, red.) is een absolute schat om mee te werken, met Oda (Spelbos, red.) heb ik een voorstelling gedaan en met regisseur Martin Schwab heb ik nog in de klas gezeten op de toneelschool. Het voelde als thuiskomen.
Tegelijkertijd was het hard en geconcentreerd werken. Ik wil trouwens meteen een misvatting rechtzetten: ik neem de rol van Victor (Reinier, red.) niet over, zoals sommige mensen denken. Ik speel dus niet het personage Wolfs.”
9. Nederland of Kenia?
“Kenia. Ik hou ook best van Nederland, maar ook weer niet. Er zijn meerdere partijen, allemaal aan de rechterzijde van het spectrum, die veel dingen niet willen die ik juist heel belangrijk vind. Ze vinden de dingen die ik doe waardeloos en zien cultuur als iets voor de elite. Terwijl het er is voor allerlei soorten mensen. En als ballet je geen reet interesseert, moet het er alsnog gewoon zijn.
Het is een kunstvorm die al eeuwen bestaat en waar mensen ongelooflijk veel plezier en schoonheid uit halen. De focus ligt in Nederland continu op geld verdienen. Daarmee verarmen we ons land. Dat vind ik echt kwalijk. In Kenia zijn veel andere dingen kwalijk, maar daar denk ik niet over na. Daar ben ik boer.”
Lees ook ‘Onherkenbare’ Eric Corton vertelt hoe hij ruim 30 kilo afviel
“Ik ben jarenlang ambassadeur internationale noodhulp geweest voor het Rode Kruis. In die hoedanigheid ging ik ooit naar Eldoret, het epicentrum van een conflict dat uitbrak na de verkiezingen. Er zaten veel mensen die gevlucht waren voor het geweld in mensonterende situaties, waar internationaal geen aandacht voor was. Afgrijselijk. Ik werd er rondgereden door John, met wie ik bevriend raakte. Die vriendschap is zo duurzaam gebleken dat zijn kinderen zelfs mijn petekinderen zijn.
In 2016 besloten we onze spaarcenten bij elkaar te leggen, een stukje land te kopen en er een boerderijtje op te bouwen. Nu heb ik het stukje land daarnaast weten te bemachtigen, waar nu een eigen huisje op staat. We hebben een soort familiaire commune opgebouwd. Het is mijn veilige haven. Ik kan daar drie boeken in een week lezen en rustig schrijven, iets wat me in Nederland op een of andere manier niet lukt.”
10. Single of samen?
“Dat is toch geen keuze? Nee, je kunt helemaal niks alleen in het leven. Mijn vrouw (actrice en scenarioschrijver Diana Sno, red.) en ik zijn nu 29 jaar samen. Wat het geheim van een goede relatie is? Vertrouwen. Op het moment dat je elkaar niet vertrouwt, wordt het lastig.
Er zijn soms momenten in het leven waarop dingen makkelijker gaan dan op andere momenten, maar dat wil niet meteen zeggen dat alles stuk is. Dus je zult moeten geven en nemen. En soms is het wat meer geven dan nemen.”
Lees ook Eric Corton en Maaike Ouboter breiden samenwerking uit: komen met album
11. Terugkijken of vooruitblikken?
“Ik ben een vooruitblikker. Ik kijk maar heel weinig terug. Dat geldt ook voor bijvoorbeeld tv-series die ik heb gemaakt. Het gaat mij meer om het proces. Als mensen me aanspreken en zeggen dat ze een serie goed of juist niet zo leuk vonden, heb ik het zelf negen van de tien keer niet gezien.
Je moet natuurlijk weten waar je vandaan komt om te weten waar je heen gaat, maar ik kan niet naar het verleden kan kijken zonder acuut mijn blik op de toekomst te werpen.
Hoe de nabije toekomst eruitziet? Er staan 92 voorstellingen van Pa op de agenda, dus ik weet al precies waar ik tot 21 juni ben. En ik wil wel heel graag mijn vierde boek schrijven, een tweede roman. Daar wil ik in de tweede helft van volgend jaar mee beginnen. In Kenia, inderdaad. Ik denk hier veel dingen uit op de fiets, en ga daar schrijven.”
Klik hier voor meer Lifestyle