Plastische chirurgen hebben tijdens de afgelopen jaarwisseling 93 vuurwerkslachtoffers behandeld – nagenoeg allemaal mannen. Het gaat om een aanzienlijke stijging, na de vorige jaarwisseling behandelden ze 62 slachtoffers. Dat laat de Nederlandse Vereniging voor Plastische Chirurgie (NVPC) zaterdag in een persbericht weten.
Specifiek noemt de NVPC „ernstig letsel, met veel jonge slachtoffers en zware handverwondingen, vaak veroorzaakt door illegaal vuurwerk”. Ruim twee derde van de slachtoffers was 18 jaar of jonger. Op tien patiënten na was het slachtoffer óók de aansteker van het vuurwerk, in 75 procent van de gevallen ging het om illegaal vuurwerk. Opvallend is dat 30 procent van de slachtoffers die behandeld moest worden door een plastisch chirurg al vóór 30 december gewond raakte – vuurwerk mag pas vanaf zes uur ’s avonds op oudejaarsdag afgestoken worden.
Plastisch chirurg Ernst Smits is gespecialiseerd in ongelukken met handen bij kinderen en had dienst tijdens oudejaarsavond, tot 8 uur ’s ochtends 1 januari. „Officieel zijn we plastisch én reconstructief chirurg, we proberen zoveel mogelijk te redden. Maar met illegaal vuurwerk wordt dat lastiger. Vroeger lukte het vaak nog wel een vinger te reconstrueren, nu is vaak de hele hand weggeblazen.” Uit de ernst van het letsel en uit verklaringen van patiënten blijkt dat het vaker om zwaarder vuurwerk gaat, hoewel niet elke patiënt dat durft toe te geven uit angst gemeld te worden bij de politie.
Deze jaarwisseling hebben plastisch chirurgen minimaal twaalf bijna volledige of volledige handen moeten amputeren. Ook zagen ze vingeramputaties, botbreuken, peesletsel, brandwonden en zwaar aangezichtsletsel. „En klaplongen”, zegt Smits. „Met name bij Cobra’s zien we die veel. Er wordt wel eens gezegd dat dat type vuurwerk vergelijkbaar is met een handgranaat – als een soort metafoor – maar het is écht zo.”
Lees ook
Laatste keer in de rij om vuurwerk te kopen. ‘Die big boom die mensen willen, dat zijn Cobra’s. Die verkopen we niet’
Hoe game je met één hand?
Bij binnenkomst worden slachtoffers dan ook behandeld alsof ze daadwerkelijk met een handgranaat te maken hebben gehad, zegt hij. „Er wordt gekeken naar ingewanden, een mogelijke klaplong, de ogen, of de druk van de klap de trommelvliezen heeft gebroken – daarna komen wij pas aan bod.” Zo goed en snel mogelijk proberen ze te redden wat er te redden valt. „Daarbij geven we weefsel vaak het voordeel van de twijfel, proberen we het te behouden, maar soms moeten we twee dagen later alsnog besluiten meer te verwijderen.”
Ook op 1 januari zijn dit jaar, net als voorgaande jaren, nog slachtoffers gevallen. „Ons werk zit er grotendeels op”, zegt Smits. „Nu komen de handtherapeuten, fysiotherapeuten, maatschappelijk werkers, psychologen. De plastisch chirurg is maar een klein onderdeel in de keten, wat daarna komt is eigenlijk belangrijker voor het herstel.” Want hoe open je je broek met één hand? Hoe kan je gamen? „Dat laatste is belangrijk voor de jonge generatie slachtoffers.” Hoe gemotiveerder een slachtoffer, hoe groter de kans op herstel, zegt Smits.
Als Smits een glazen bol had gehad, had hij daar graag in gekeken om te zien hoe het volgend jaar gaat, met het oog op het vuurwerkverbod. „Hopelijk hebben we een rustige dienst volgend jaar.”
Geef cadeau
Deel
Mail de redactie
De journalistieke principes van NRC