Vandaag
leestijd 3 minuten
2333 keer bekeken
Bewaren
Redacteur Joop.nl en schrijver van ‘Complotdenkers’, ‘Dat was niet de bedoeling’ en ‘De hackers die Nederland veranderden’
Persoon volgen
Diederik Samsom: de man die campagne voerde met het “eerlijke verhaal” en zo de PvdA in 2012 bijna groter maakte dan de VVD. De partijleider ook die vervolgens met Mark Rutte in een kabinet stapte dat onder moeilijke economische omstandigheden de rit uitzat. Maar ook de politicus die voor de verkiezingen beloofde dat hij de bezuinigingen op de sociale werkplaatsen zou terugdraaien om ze na de verkiezingen te verdedigen.
Je kunt allerlei associaties hebben bij Samsom de politicus, maar ik moet toch vooral denken aan zijn onbedwingbare neiging om mensen die het niet met hem eens waren, nog een keer te willen uit te leggen hoe het nou écht zat – een eigenschap die hem tot een dankbare prooi maakte van Twitter-trollen.
Samsom gebruikt zijn tomeloze energie nu gelukkig voor nuttiger zaken. Door zijn politieke- en bèta-achtergrond behoren zijn Volkskrant-columns tot de interessantste stukken die je in de krant kunt vinden. Regelmatig lees je er inzichten die je elders niet of te weinig leest. Bijvoorbeeld over hoe het nu werkelijk zit met het Europese ‘lobbyschandaal’ waar complotdenkers nu al een jaar over schuimbekken. Of over de Europese asielplannen die de meeste Nederlandse asieldiscussies overbodig maken.
Samsom schrijft regelmatig over Europese politiek: een onderwerp dat er in Nederlandse media helaas nog altijd bekaaid vanaf komt. En dat terwijl er toch zoveel boeiends gebeurt in Brussel en Straatsburg. In zijn nieuwe boek Groene Supermacht maakt Samsom duidelijk dat die beperkte media-aandacht ook voordelen heeft. Anders dan in Den Haag zijn Brusselse politici en ambtenaren daardoor minder bezig met de ophef van de dag. Dat biedt ruimte voor lange-termijnprojecten. Zoals een doortimmerde aanpak van het klimaatprobleem.
Als kabinetschef van Eurocommissaris Frans Timmermans lukte het Samsom om de Europese lidstaten en het Europarlement te laten instemmen met een omvangrijk pakket maatregelen om de klimaatcrisis aan te pakken. In zijn boek beschrijft hij uitgebreid hoe dat in zijn werk ging.
Zijn ervaringen bij de Europese Commissie hebben Samsom, die in zijn jaren als Kamerlid en partijleider toch niet opviel als overdreven eurofiel, er bovendien van overtuigd dat de Europese Unie de wereld op sleeptouw moet nemen bij het aanpakken van de klimaatcrisis.
Dat het onderwerp Samsom na aan het hart ligt, zal niemand verbazen. Al vanaf het moment dat hij het boek Kinderen van Moeder Aarde van Thea Beckman las, zet hij zich in voor de groene zaak. Een eerste brief aan Greenpeace waarin de tiener Samsom zijn diensten aanbood, leverde nog een kort afwijzingsbriefje op (‘Probeer het later nog eens’), maar aan het eind van zijn studie had hij meer succes. Hij werd aangenomen bij de milieuorganisatie.
Eind jaren negentig raakte Samsom bij Greenpeace betrokken bij een actie om Nederlanders te verleiden om zonnepanelen om hun dak te leggen. “Het wordt een vrolijke campagne, waarbij onze grootste uitdaging blijkt mensen uit te leggen dat zonnepanelen wel degelijk relevante hoeveelheden energie kunnen produceren”, schrijft hij. Greenpeace zette in op een Duracell-konijn dat werkt op zonne-energie en het daarom veel langer volhoudt dan een konijn op batterijen. Samsom beschrijft het bouwen van het konijn op zonne-energie met een prettig gevoel voor zelfrelativering: “Ik probeer de verbinding tussen konijn en paneel zelf in elkaar te solderen. Een stuk of tien volledig doorgebrande konijnen later – een opleiding natuurkunde maakt nog geen praktisch elektrotechnicus – lukt het.”
Sinds de jaren negentig is het hard gegaan met de ontwikkeling van zonne- en windenergie. De technieken zijn spectaculair goedkoper geworden. “Wind en zo zijn de afgelopen jaren zo hard gegroeid dat in het eerste halfjaar van 2025 een cruciale mijlpaal werd bereikt”, schrijft Samsom. “Voor het eerst was de hoeveelheid bijgeplaatst zon- en windvermogen groter dan de groei van de energievraag.”
Dat biedt kansen om af te kicken van onze fossiele verslaving. Het is nog goedkoper ook, legt Samsom uit. “Het verwijt dat de Green Deal tot hoge prijzen heeft geleid, wordt weliswaar gretig gemaakt, maar feitelijk is de EU juist in de problemen gekomen doordat de Green Deal tien jaar te laat kwam. Daarom is er nog niet genoeg duurzame energie beschikbaar en bepaalt duur gas in grote delen van Europa de elektriciteitsprijs.”
Iets om te onthouden als je een bepaalde politieke leider weer eens hoort klagen over “klimaatgekte” of de “EU-klimaatterreur”.