Joost Klein is vrolijker en levenslustiger dan ooit op ‘Kleinkunst’ – maar het album had wat korter gemogen

Joost Klein is terug met opnieuw een onaangekondigd verrassingsalbum, Kleinkunst. Op de dag van zijn release hield hij een Instagram-Q&A voor zijn inmiddels internationale fanbase. Op de vraag waarom zijn nieuwe album zo heet, antwoordde Klein dat kleinkunst een kunstvorm is die „de maatschappij reflecteert, met taal speelt, de macht uitdaagt en ruimte maakt voor kwetsbaarheid en absurditeit”. Het is de plek waar „nieuwe ideeën getest worden voordat ze mainstream gaan”. En: „Mijn hele leven maak ik al Kleinkunst. Op de een of andere manier mag ik het nu met de wereld delen.”

Bekijk artikel in krant

Pop

Joost Klein

Kleinkunst

Als je hard genoeg doet alsof iets diepgaand is, wordt het dan diepgaand? Vaak niet. Maar bij Joost Klein is dat al sinds zijn doorbraak lastiger te beoordelen dan het lijkt. Op het eerste gezicht is Kleinkunst oppervlakkige gabber en eurotrance. Op meerdere gezichten is het dat nog steeds. Maar na ruim twintig tracks begin je je af te vragen of niet jij degene bent die oppervlakkig is. Daarbij helpt het feit dat hij later dit jaar de wereld over zal trekken met een enorme wereldtour, van Bogotá en Buenos Aires tot New York en Sydney. Klein is inmiddels een internationaal fenomeen.

De controversie van het Eurovisie Songfestival heeft hij al lang van zich afgeworpen. Zijn vorige album Unity was daar de muzikale verwerking van. Op Kleinkunst klinkt hij vrolijker en levenslustiger dan ooit. Hij is het boegbeeld van wat je de wave and smile-houding zou kunnen noemen: heel hard zwaaien en lachen zodat het lijkt alsof alles prima gaat, terwijl de nooduitgang in het vizier is. Hoe harder de gabberbeuk doorramt, hoe overtuigender de illusie dat alles lekker gaat. Maar onder dat gezwaai en die glimlach zit pijn, en Klein is een meester in het subtiel laten doorschemeren van die pijn onder een saus van absurde beats, grotendeels geproduceerd door Tantu Beats.

Gabberrock met Anouk

Dat gebeurt bijvoorbeeld op ‘Zonder Jou’, de gabberrock-samenwerking met zangeres Anouk. De track klinkt als Goldband op horrorsteroïden: elektrische gitaren, opgejaagde kicks, gehijg en hoog gepitcht geschreeuw. Maar onder die gabberige luidruchtigheid stroomt de duisternis: „Ik kan het echt alleen / Jij en ik zijn niet meer”, schreeuwt Anouk.

Onder dat gezwaai en die glimlach zit pijn, en Klein is een meester in het subtiel laten doorschemeren van die pijn onder een saus van absurde beats

Maar de interessantste momenten van Kleinkunst zitten niet in de bulk aan gabber en happy hardcore, maar juist in de uitstapjes daarbuiten. De wat zachtere eurotrance-achtige tracks, zoals ‘Ansichtkaart’ en ‘Hardcore Junkie’ met schilder Daan Koens („Ik ben een hardcore junkie / overconsumptie / In de maatschappij heb ik letterlijk geen functie”) zijn licht, geestig en toch geëngageerd. Het zachte ‘Full Circle’, met een speels pianoriffje en de Duitse zanger Mark Forster is een hoogtepunt, evenals ‘Panchiii’, met de Rotterdamse rapper ADF Samski, tracks die doen denken aan de hit ‘Discozwemmen’ met Spinvis. Een track van het vorige album die rust brengt zonder rustig te zijn. Ook ‘Coachella’ is lekker: „Mijn vader heette Hans en mijn moeder heette Ella / Hun zoon die heet Joost en die staat nu op Coachella.” Want ook dát gaat dit jaar gebeuren: in april staat Joost Klein op het Californische muziekfestival, een van de meest invloedrijke en prestigieuze ter wereld, tussen namen als Justin Bieber en Sabrina Carpenter.

‘Kleinkunst‘ had korter gekund. Minder opvulbeats, minder grapjes die op het oppervlak blijven drijven

Maar Kleinkunst had korter gekund. Minder opvulbeats, minder grapjes die op het oppervlak blijven drijven. Over paarden bijvoorbeeld, op ‘Farmcore’, met de populaire Duitse dj HorsegiirL, die altijd een paardenmasker draagt. Of ‘Latin Gabber’ met Vieze Asbak. Dat is precies wat u denkt dat het is, en dat doet afbreuk aan hetzelfde type tune dat wel diepgang heeft, zoals ‘Capitalism :D’, wat een duidelijke aanklacht is tegen de ratrace. Maar het gros van dat soort tracks op Kleinkunst doet exact wat het belooft te doen, en dat is helaas te weinig. We kennen het bovendien al. Op de vraag wat hij in het album hoort wat anderen waarschijnlijk nooit zullen horen, antwoordde Klein op Instagram: „Het spelen met connectie. De herinnering van de dans, de tranen op mijn wang. Zoiets.” Ben ik dan toch de oppervlakkige?

Geef cadeau

Deel

Mail de redactie

De journalistieke principes van NRC