ANPEen gezin kijkt naar het vuurwerk dat wordt afgestoken in hun straat.
NOS Nieuws•vandaag, 18:00
Tijdens de jaarwisseling zijn beduidend meer gewonden gevallen dan voorgaande jaren. De spoedeisende hulp moest 474 patiënten helpen, 29 procent meer dan vorig jaar. Verder viel op dat veertig kinderen zwaargewond raakten door vuurwerk dat zij opraapten en opnieuw afstaken. Dat blijkt uit cijfers van kenniscentrum VeiligheidNL, dat alle letselcijfers rondom oud en nieuw verzamelt.
Het aantal ernstige slachtoffers op de spoedeisende hulp (SEH) is niet zo hoog geweest sinds de jaarwisseling van 2015 naar 2016. Toen moesten 482 mensen worden behandeld. Sindsdien daalde het aantal vuurwerkslachtoffers gestaag. Maar deze jaarwisseling was er een echte kentering.
In totaal waren er 1.239 vuurwerkslachtoffers die op de spoedeisende hulp of bij een huisartsenspoedpost werden geholpen. Vergeleken met eerdere jaarwisselingen bleef de verdeling tussen afstekers en omstanders vrijwel gelijk, 52 en 48 procent.
Wederom was vier op de vijf slachtoffers man. Ook waren er geen grote verschuivingen zichtbaar in het aantal ziekenhuisopnames (9 procent) na een bezoek aan de spoedeisende hulp. Hoewel daar meer ernstige letsels waren door de toename van het aantal slachtoffers, bleef de verhouding in vuurwerkslachtoffers door legaal en illegaal vuurwerk vrijwel gelijk.
Verdubbeling aantal amputaties
“Ten minste vier op de tien letsels kwam door vuurwerk dat tijdens de afgelopen jaarwisseling legaal was”, vertelt Martijntje Bakker, directeur bij VeiligheidNL. “De toename van slachtoffers op de spoedeisende hulp kan dus niet worden verklaard door meer illegaal vuurwerk. Wel heeft men bij deze, waarschijnlijk laatste, jaarwisseling zonder vuurwerkverbod mogelijk meer risico genomen. Zo zien we dit keer ook een twintigtal amputaties, waar het in eerdere jaren om een tiental ging.”
Meer dan de helft van alle vuurwerkslachtoffers was jonger dan 20 jaar. Dit jaar viel op dat kinderen vaker dan voorgaande jaren niet ontploft vuurwerk opraapten om opnieuw af te steken. Dat ging geregeld mis. Het ging in totaal om veertig gevallen, waarbij het negen van de tien keer ging om kinderen onder de 14 jaar. Dit leidde tot ernstige verwondingen.
Bijna niemand droeg veiligheidsbril
“Ondanks alle voorlichting over het belang van vuurwerkbrillen, afsteeklonten en het niet opnieuw afsteken van vuurwerk dat op straat ligt, zijn er ieder jaar veel letsels te betreuren die voorkomen hadden kunnen worden. Zo droeg maar zeven procent van alle slachtoffers een vuurwerkbril”, zegt Bakker.
“Een algemeen verbod op oudejaarsvuurwerk kan op korte termijn al leiden tot een aanzienlijke afname van vuurwerkslachtoffers en bevordert de eenduidigheid van handhaving”, meent Bakker. Zo was het aantal slachtoffers op de SEH bij het vuurwerkverbod van 2020 tijdens de pandemie met 108 patiënten aanzienlijk lager.
“Op de langere termijn draagt het verbod hopelijk bij aan het creëren van een nieuwe norm, waarbij ook ernstig letsel door zwaar illegaal vuurwerk kan worden voorkomen.”