Dat blijkt uit cijfers van kenniscentrum VeiligheidNL, dat ieder jaar alle letselcijfers rond de viering van oud en nieuw verzamelt.

Onveilig gedrag

Waar de huisartsenposten dit jaar wat minder slachtoffers zagen (-4 procent), steeg dit aantal juist op de Spoedeisende Eerstehulp (SEH) met 29 procent, naar 474.

En dat is het hoogste aantal sinds de oud en nieuw-viering van 2016-2017. Volgens directeur Martijntje Bakker van VeiligheidNL komt die toename van het aantal zware ongevallen doordat mensen ‘onveiliger gedrag’ vertonen bij het afsteken.

Illegaal vuurwerk

Het aantal slachtoffers door illegaal vuurwerk was dit jaar ongeveer even groot als het aantal door legaal vuurwerk. “Tenminste 4 op de 10 letsels kwamen door vuurwerk dat tijdens de afgelopen jaar legaal was”, zegt Bakker.

“De toename van de slachtoffers op de Spoedeisende Hulp kan dus niet worden verklaard door meer illegaal vuurwerk. Wel heeft men bij deze waarschijnlijk laatste jaarwisseling zonder vuurwerkverbod mogelijk meer risico genomen bij het afsteken. Zo zien we dit keer ook een twintigtal amputaties, waar het in eerdere jaren om een tiental ging.”

Drukke Spoedeisende Hulp

Voor de hulpverleners op de Spoedeisende Hulp van Haaglanden Medisch Centrum in Den Haag was het ook een drukke jaarwisseling. Zij herkennen het beeld van VeiligheidNL.

“In de aanloop naar oud en nieuw zagen we al veel meer slachtoffers dan voorgaande jaren. Ook in de oudejaarsnacht zagen we een kwart meer mensen met letsel door vuurwerk”, zegt manager spoedeisende hulp Frans de Voeght. “We zagen vooral mensen met oogletsel en vooral mensen met letsel aan armen, handen en vingers.”

Jonge slachtoffers

Uit cijfers van VeiligheidNL blijkt dat meer dan de helft van alle vuurwerkslachtoffers (54 procent) jonger dan 20 jaar was. Daarbij valt op dat het aantal slachtoffers onder de 12 jaar is gestegen.

Veel letsel bij deze groep ontstond doordat ze vuurwerk opraapten en opnieuw afstaken. Het ging in totaal om een veertigtal gevallen, waarbij het in 9 van de 10 keer ging om kinderen rond de 14 jaar. Dit leidde tot ernstige verwonden en werd in eerdere jaren veel minder vaak gezien.

Droge avond

De Voeght denk dat het weer een rol heeft gespeeld bij die toename van de jonge slachtoffers. “Dat zie je vooral als het droog is op Nieuwjaarsdag”, weet hij.

Hij legt uit: “Als het geregend heeft, is alles nat en heeft het oprapen van vuurwerk geen zin. Maar als het droog is, dan gaan kinderen vuurwerk rapen en alsnog afsteken.”

Vuurwerkverbod

Vanaf de jaarwisseling van 2026-2027 geldt in Nederland een vuurwerkverbod. Dat verbod moet zorgen voor een rustiger oud en nieuw met minder letsel en minder overlast.

Bakker is positief over dat verbod. “Een verbod kan op korte termijn al leiden tot een aanzienlijke afname van het aantal vuurwerkslachtoffers. Tijdens het eerste coronajaar, toen er ook een vuurwerkverbod was, zagen we ook veel minder slachtoffers.”

Excessen met bommen

Ook in het Haaglanden MC denken ze dat er door het vuurwerkverbod volgend jaar minder slachtoffers zullen vallen. “Ik denk zeker dat het minder zal worden. De normale consumenten die hun vuurwerk kopen bij de vuurwerkwinkel, die zullen niet allemaal naar België gaan rijden om daar vuurwerk te kopen. Dus ik verwacht zeker een daling”, vertelt de Voeght.

“Maar er zal daarnaast ook wel iets anders moeten gaan gebeuren om de excessen die we gezien hebben het afgelopen jaar, met bommen, te gaan voorkomen”, voegt hij daaraan toe.