Maandag werden de Venezolaanse president Nicolás Maduro en zijn vrouw Cilia Flores voorgeleid in de rechtbank in New York. Koud ontvoerd vanuit het land dat hij jarenlang in zijn greep hield, zei Maduro dat hij zichzelf als een „politieke gevangene” beschouwt. „Daar gaan we op een later tijdstip over spreken”, hield de rechter hem voor. Die rechter is Alvin Hellerstein, een van de drie hoofdrolspelers in dit proces, waarvan de duur niet te voorspellen valt. De andere twee zijn openbaar aanklager Jay Clayton en Maduro’s advocaat Barry Pollack. Wie zijn zij, en welke ervaring nemen zij mee naar deze unieke rechtszaak?
Rechter Alvin Hellerstein
Ervaring komt rechter Alvin Hellerstein in elk geval niet tekort: hij is 92 en heeft er 65 jaar opzitten in de rechtspraktijk. Eerst als strafpleiter en vanaf 1998, benoemd door president Bill Clinton, als rechter in het zuidelijk district van New York: de rechtbank van Manhattan.
In die hoedanigheid heeft Hellerstein enkele belangrijke zaken behandeld. Hij sprak een oordeel uit in verschillende rechtszaken rond de aanslagen op het World Trade Center van 11 september 2001, waarbij hij onder meer de stad New York opdroeg schadeclaims van hulpverleners in behandeling te nemen.
Meer recent kwam Hellerstein enkele malen in botsing met Donald Trump, zowel de zakenman als de president. Trump probeerde de strafzaak over het administratief verdoezelen van de afkoopsom die hij aan een pornoactrice had betaald, over te hevelen van een New Yorkse staatsrechtbank naar een federale rechtbank, waar hij als president immuniteit zou kunnen claimen. Hellerstein, voorzitter van de federale rechtbank, wees zijn verzoek herhaaldelijk af – de laatste keer was twee maanden geleden.
Hellerstein zette ook een streep door de uitzetting van ongedocumenteerde vreemdelingen met een beroep op de Alien Enemies Act. Op basis van die wet betoogde de regering Trump dat de Venezolaanse migranten die zij oppakte, deel uitmaakten van een ‘invasiemacht’ die de VS was binnengedrongen.
Nieuwssite Politico sprak enkele voormalige aanklagers over Hellerstein. Daaruit kwam vooral het beeld van een eigenzinnige rechter naar voren, die het „geen bal uitmaakt” wat anderen van hem vinden. En die druk begint te micromanagen als een proces iets te maken heeft met de Bronx, de New Yorkse wijk waar hij geboren is.
Rechtbanktekening van Nicolás Maduro en zijn echtgenote Cilia Flores, bij hun voorgeleiding in New York op maandag. Links van Maduro staat zijn advocaat Barry Pollack, rechts van hem staat Mark Donnelly, de advocaat van Flores.
Foto Jane Rosenberg/AFP
Zoom in
Openbaar aanklager Jay Clayton
Voordat hij in april 2025 werd benoemd tot hoofdaanklager in het zuidelijk district van New York was Jay Clayton (59) zakenman, onder meer lid van de raad van bestuur van investeringsmaatschappij Apollo Global Management (goed voor 840 miljard dollar aan investeringen). Daarvoor was hij hoofd van de marktoezichthouder Securities and Exchange Commission (SEC), waar president Trump hem in zijn eerste termijn in 2017 aanstelde om de „knellende” regels rond overnames en aandelenhandel te versoepelen. In april vorig jaar droeg Trump jurist Clayton voor als hoofdaanklager in Manhattan. De Senaat heeft zijn benoeming nog steeds niet bekrachtigd; Claytons aanstelling werd in augustus geformaliseerd door de rechters uit het district.
Clayton leidt sindsdien een van de belangrijkste Amerikaanse rechtskringen, half-grappend het ‘soevereine district van New York’ genoemd, vanwege de eigenzinnigheid van de aanklagers ten opzichte van het ministerie in Washington. Die eigenzinnigheid heeft onder president Trump wel een knauw gekregen. Toen het ministerie van Justitie in februari besloot de strafvervolging te beëindigen van burgemeester Eric Adams van New York, een politieke medestander van Trump, stapten in totaal tien aanklagers op.
Clayton had geen bemoeienis met deze kwestie. Hij kon dus ongestoord doorwerken aan de strafzaak tegen rapper Sean ‘Diddy’ Combs, die in oktober 2025 werd veroordeeld wegens het aanzetten tot prostitutie voor zijn seksfeesten. Een andere zaak die onder de verantwoordelijkheid van Clayton loopt, is een proces tegen enkele vermeende kopstukken van het Mexicaanse Sinaloa-kartel, wegens het smokkelen van fentanyl naar de VS.
Openbaar aanklager Jay Clayton op 10 december in New York.
Foto Jeenah Moon / REUTERS
Zoom in
Advocaat Barry Pollack
Als Barry Pollack (61) geen pleidooien in een strafzaak voorbereidt, geeft hij les aan de Georgetown Universiteit in Washington, onder de titel ‘anatomie van een federale strafzaak’. Dat doet hij aan de hand van de zaak tegen de energie-oplichters van Enron, het bedrijf dat in een door de eigenaren gecreëerd financieel rookgordijn in 2001 failliet ging. Een schoolvoorbeeld van witteboordencriminaliteit waar Barry Pollack, blijkens de website van zijn advocatenkantoor in gespecialiseerd is. Net als in corruptie.
Die ervaring zal hij nodig hebben in de zaak tegen zijn nieuwe cliënt, Nicolás Maduro, die er blijkens de aanklacht van wordt verdacht jarenlang te zijn betrokken bij drugshandel via zijn land. Hoewel corruptie niet tot de formele aanklachten behoort, wordt het wel opgevoerd in de bewijzen tegen de Venezolaanse president. Maduro’s echtgenote, Cilia Flores, wordt door een andere advocaat vertegenwoordigd, Mark Donnelly uit Houston, Texas.
Pollack zit al dertig jaar in het vak en is partner in de firma Harris St. Laurent & Wechsler, met vestigingen in Washington en New York. Hij hoort tot de top van zijn professie in de VS, aldus Chambers and partners, dat jaarlijks ranglijsten van de beste advocaten opstelt.
Pollack stond Julian Assange bij, de oprichter van WikiLeaks die door de Amerikaanse justitie van spionage werd verdacht. WikiLeaks had honderdduizenden documenten die het had gekregen van de Amerikaanse militaire inlichtingenanalist Chelsea Manning online openbaar gemaakt. Het bracht de VS in grote verlegenheid. Assange bleef daarna jarenlang voortvluchtig voordat hij in Groot-Brittannië in de cel werd gezet. Pollack wist via onderhandelingen Assange’s vrijlating te bewerkstelligen.
De Amerikaanse advocaat Barry Pollack in 2020 in Londen.
Foto WILL OLIVER / EPA
Zoom in
Liveblog
Mensenrechtenchef VN: Trump maakt hele wereld onveiliger door inval Venezuela
Geef cadeau
Deel
Mail de redactie
De journalistieke principes van NRC