„Gesprekken over de passende Amerikaanse rol in Groenlands toekomst zijn recentelijk levendig (‘spirited’) geweest”, erkende Kenneth Howery vorig jaar met diplomatiek gevoel voor understatement. De techmiljardair werd in de Senaat gehoord over zijn voordracht door president Trump als nieuwe ambassadeur in Kopenhagen. Groenland is „cruciaal voor de Arctische veiligheid van de VS”, legde Howery in de buitenlandcommissie uit. En „via open dialoog en samenwerking kunnen we kansen vinden om onze gedeelde veiligheid en welvaart te bespoedigen”.
Aan het begin van 2026 klinkt de Amerikaanse retoriek rond het autonome Deense territorium veel minder diplomatiek. Sinds de geslaagde ontvoering van de Venezolaanse autocraat Maduro, zaterdag, blaakt het Witte Huis ogenschijnlijk van zelfvertrouwen. Het lijkt door te willen pakken met een volgende geopolitieke trofee: annexatie dan wel aanschaf van Groenland, waarover Trump ook in zijn eerste termijn al meermaals begon.
Howery kent zowel Trump als Scandinavië en de Arctische regio goed. In Trumps eerste ambtstermijn (2017-’21) was hij ambassadeur in Stockholm en wist hij toen de Zweden over te halen tot fors hogere defensie-uitgaven en het weren van Chinese technologie uit 5G-netwerken. Trump was zo tevreden met hem dat hij hem in deze tweede termijn in Kopenhagen wilde hebben.
Lid van de PayPal-maffia
In de Amerikaanse diplomatie is het bovendien gebruikelijk dat ambassadeursposten worden gegund aan politieke donateurs. Dat Howery gul gaf aan zijn campagnekas, zal zijn voordracht dus geholpen hebben. Zijn geschatte vermogen van 1,5 miljard dollar verwierf hij begin deze eeuw vooral als een van de medeoprichters van betalingsdienst PayPal, waar hij jarenlang financieel directeur was.
Tot deze zogeheten PayPal-maffia behoren onder anderen ook durfinvesteerder Peter Thiel en techmiljardair Elon Musk, die grote invloed genieten in Trump-kringen. Howery droeg bij aan het startkapitaal van het Founders Fund en is nog altijd partner van dit investeringsfonds, met een spilfunctie in Silicon Valley.
Lees ook
Trump wil Groenland inlijven, maar militair kan hij er al doen wat hij wil
Die connectie voedt ook speculaties dat Trumps territoriale obsessie met Groenland verder wordt aangewakkerd door de techbro’s in zijn entourage. Big Tech zou geïnteresseerd zijn in het eiland vanwege de vele zeldzame aardmetalen in zijn bodem, die cruciaal zijn om voorop te blijven in de AI-strijd met China. En mogelijk ook als ideaal (want: redelijk desolaat) oord om datacenters, cryptomijnen en bijbehorende kerncentrales neer te zetten. Of als eigen kolonie met nul regel- en belastingdruk, waar Thiel en andere techlibertairen al jaren van dromen.
Heimelijke operaties
Trumps aanhoudende aanspraken op het eiland plaatsten de relatie Washington-Kopenhagen al onder groeiende druk voordat Howery in oktober, met de nodige vertraging, benoemd werd door de Senaat. Zo werd in de zomer de plaatsvervangend chef-de-mission van de Amerikaanse ambassade in Kopenhagen door de Deense regering op het matje geroepen. Dit nadat onthuld was dat de Amerikanen „heimelijke beïnvloedingsoperaties” zouden uitvoeren in Groenland, wat waarschijnlijk pogingen waren om het separatistisch sentiment onder de bevolking aan te wakkeren.
De Groenlanders opjutten tot onafhankelijkheid wordt in de VS – naast inlijving of aankopen – als derde manier gezien om het eiland in handen te krijgen. Hoewel veel Groenlanders best los willen zijn van Denemarken, zijn ze in ruime meerderheid echter tegen aansluiting bij de VS.
Na het aanbieden van zijn geloofsbrieven moest de kersverse ambassadeur meteen op charmeoffensief om de schade enigszins te repareren. Tegen wie het maar horen wilde, vertelde hij verliefd te zijn geworden op Kopenhagen toen hij de stad aandeed als 20-jarige rugzaktoerist.
Veel van dat reparatiewerk wordt echter weer teniet gedaan door radicalere trumpisten. Zo zei Trumps adjunct-stafchef Stephen Miller dinsdag dat het Witte Huis ‘de militair optie’ niet uitsluit bij Groenland. Ook stelde Trump kort voor Kerstmis een speciale Groenland-gezant aan, de huidige Republikeinse gouverneur van Louisiana, die zich al langer uitspreekt voor inlijving.
Lees ook
Met zijn speciale gezant voor Groenland is Trumps dreigement nog serieuzer
Hoewel Howery kalmer en bedachtzamer overkomst dan deze MAGA-figuren, zal hij zich moeten voegen naar de officiële lijn die Washington uitstippelt. Welke dat is, blijft ondertussen onduidelijk. Zijn directe politieke baas, buitenlandminister Marco Rubio, zou Congresleden onlangs hebben verzekerd dat aanschaf van Groenland nog altijd de voorkeur heeft. En dat dreigementen zoals die van Miller de Denen vooral naar de onderhandelingstafel zou moeten dwingen. Aan Howery de taak om dat uit te leggen.
Geef cadeau
Deel
Mail de redactie
De journalistieke principes van NRC