De Franse ngo-medewerker Laurent Vinatier is donderdag door Rusland vrijgelaten vanwege een gevangenenruil met Frankrijk. Vinatier werd in juni 2024 in een restaurant in Moskou opgepakt door de Russische geheime dienst, omdat hij zich niet had geregistreerd als ‘buitenlands agent’.
De 49-jarige Fransman werkte destijds als adviseur met een focus op Rusland en Oekraïne voor Centre for Humanitarian Dialogue, een Zwitserse organisatie die bemiddelt bij gewapende conflicten. Daarvoor was hij onder meer werkzaam als onderzoeker aan de universiteit in het Zweedse Uppsala en het Thomas More Institute in Parijs.
De rechter in Moskou veroordeelde Vinatier vier maanden na zijn arrestatie tot drie jaar gevangenisstraf voor het verzamelen van Russische militaire informatie zonder zich te registreren als ‘buitenlands agent’. Dat is verplicht voor iedereen die in Rusland werkt voor een buitenlandse ngo of steun ontvangt uit het buitenland, schrijft een in 2022 aangescherpte wet voor. Met de wet probeert het Kremlin het werk van journalisten, activisten en mensenrechtenorganisaties te dwarsbomen.
In de rechtszaal zei Vinatier dat hij niet van deze regel op de hoogte was. Hij zei verder dat hij van Rusland hield, maakte excuses voor het overtreden van de wet en reciteerde een gedicht van Aleksandr Poesjkin.
Terwijl hij zijn straf uitzat, deed Rusland een aanvullend onderzoek naar Vinatier voor spionage. De verwachting was dat hij hiervoor de komende maanden opnieuw voor de rechter zou moeten verschijnen.
In een bericht op X bedankt de Franse president Emmanuel Macron de diplomaten die aan de vrijlating hebben gewerkt. „Onze landgenoot is vrij en terug in Frankrijk”, schrijft hij. Zijn collega’s zijn „dolblij” en „opgelucht”, aldus zijn werkgever in een verklaring.
Hackersnetwerk
Vinatier werd geruild tegen de 26-jarige Russische basketballer Daniil Kasatkin, die afgelopen zomer op verzoek van de Verenigde Staten door de Franse autoriteiten werd gearresteerd op een vliegveld in Parijs. Vlak daarvoor had hij zijn vriendin in de Franse hoofdstad ten huwelijk gevraagd, volgens de Franse krant Le Monde.
De VS verdenken Kasatkin, die enige tijd in Pennsylvania heeft gestudeerd en gebasketbald, van betrokkenheid bij ransomwareaanvallen. Hij zou onderdeel uitmaken van een hackersnetwerk dat ook Amerikaanse federale instellingen heeft aangevallen.
Zelf ontkent de basketballer, die tot zijn arrestatie voor een Moskous team uitkwam, dit. De basketballer zou niets van computers afweten, zei zijn advocaat tegen persbureau AFP. Hij zou een tweedehands laptop hebben gekocht die nog niet was opgeschoond.
De twee gevangenen zijn inmiddels aangekomen in hun land van herkomst. Op een video van Russische staatsmedia, die The Moscow Times donderdag heeft gepubliceerd, is te zien hoe Laurent Vinatier naar een vliegtuig wordt gereden, waar basketballer Kasatkin net uitstapt.
https://x.com/MoscowTimes/status/2009272317990363204
Geef cadeau
Deel
Mail de redactie
De journalistieke principes van NRC