zag zichzelf als een roofdier dat doelgericht op zoek ging naar de zwakste prooi, zei de korpschef van de Hamburgse politie Falk Schnabel kort na de arrestatie van Shahriar J. over de verdachte. De 21-jarige J. noemde zichzelf online ‘White Tiger’. Op verschillende platformen benaderde ‘White Tiger’ jarenlang kwetsbare kinderen, die hij vervolgens zo manipuleerde dat ze zichzelf voor lopende camera’s ernstig verwondden. Een dertienjarige jongen uit de Amerikaanse staat Washington pleegde op gezag van J. zelfs zelfmoord.
Vrijdag begint in Hamburg het proces tegen de Duits-Iraanse Shahriar J. Volgens justitie speelde de verdachte een belangrijke rol in de internationale online groep ‘764’, onderdeel van de zogenaamde Com-beweging, waarin video’s van extreem geweld worden gezien als trofeeën en gebruikers elkaar proberen te overtreffen met gewelddadige content. De zaak in Hamburg kent in Duitsland geen precedent. Justitie deed jarenlang onderzoek naar J., volgens critici veel te lang. Volgens procureur-generaal Jörg Fröhlich is de zaak „juridisch onontgonnen gebied”.
De zaak tegen J. wordt achter gesloten deuren gevoerd omdat de verdachte deels minderjarig was in de periode tussen 2021 en 2023 waarin hij ruim honderd strafbare feiten zou hebben gepleegd. ‘White Tiger’ wordt onder meer moord ten laste gelegd, vijfmaal poging tot moord (omdat suïcidepogingen mislukten), verkrachting en seksueel misbruik van kinderen. Daarbij verliet J. niet zijn kamer in zijn ouderlijk huis in een welgestelde wijk van Hamburg. De uitdaging voor justitie is om aan te tonen dat hij zoveel controle had over zijn slachtoffers dat hij ervoor verantwoordelijk kan worden gehouden dat ze zichzelf verwondden, vermoordden of dat probeerden.
Opnames van slachtoffers
Om dat te bewijzen werden de eindeloze chats van ‘White Tiger’ met zijn slachtoffers minutieus onderzocht en bekeken de rechercheurs in Hamburg iedere minuut van de zogenaamde ‘screen records‘, de opnames die J. maakte terwijl zijn slachtoffers zich verminkten. Vervolgens deelde J. die beelden met andere daders. De opnames besloegen zo’n 120 uur, en per minuut was ongeveer een uur nodig om alles te documenteren, stelt het OM.
„De verdachte en de andere daders in zijn netwerk zochten doelgericht naar de zwaksten van mogelijke slachtoffers”, zei korpschef Schnabel na de arrestatie van J. in juni. „Overwegend kinderen van elf, twaalf, dertien of veertien jaar oud die psychisch labiel zijn en hulp zoeken, bijvoorbeeld op zogenaamde ‘suïcidefora’.”
De verdachte en de andere daders in zijn netwerk zochten doelgericht naar de zwaksten van mogelijke slachtoffers
Falk Schnabel
korpschef politie Hamburg
Op zulke fora, zo beschrijft het OM, wierp J. zich dan in eerste instantie op als een vertrouwenspersoon. Na soms wekenlang groomen werd van het slachtoffer vervolgens een naaktfoto gevraagd, waarmee het slachtoffer dan werd gechanteerd om steeds explicietere en gewelddadigere video’s te maken. Een gangbare eis in de Com-beweging is dat het slachtoffer de naam van de dader in zijn huid snijdt, wat ook ‘White Tiger’-slachtoffers deden.
Volgens het OM zijn binnen de Com-beweging instructies in omloop hoe de kwetsbaarste kinderen te herkennen zijn, en hoe de slachtoffers het beste onder druk kunnen worden gezet.
Lees ook
NCTV: nihilistische ‘Com-groepen’ nieuwe kweekvijvers voor terrorisme
Begin 2022 pleegde een dertienjarige jongen in een voorstad van Seattle zelfmoord en streamde dat live op sociale media. De FBI deed onderzoek, en kwam zo op ‘White Tiger’, die de daad samen met een andere gebruiker zou hebben georkestreerd. Een jaar later, in februari 2023, reisde een FBI-delegatie naar Hamburg om de Duitse collega’s in te lichten over het onderzoek, zo reconstrueerde weekblad Der Spiegel. Maar pas in september van 2023 volgde een eerste huisdoorzoeking bij J., en pas in november 2024 ging een speciale commissie met het materiaal aan de slag. „Het dreef ons tot wanhoop dat we al het bewijsmateriaal [in Hamburg] hadden geleverd maar dat hij [J.] niet werd opgepakt”, zei een van de FBI-agenten in een stuk in Der Spiegel.
Waarschuwing uit de VS
Volgens het Hamburgse OM was de informatie van de FBI uit 2023 juridisch niet bruikbaar, en moest daarom een eigen onderzoek worden opgezet. Volgens weekblad Die Zeit waren er in 2021 al eerste aanwijzingen voor J.’s cybersadisme, ook door een waarschuwing uit de VS. De politie in Hamburg liet het destijds bij een verhoor en een waarschuwing voor het bezit van kinderporno, hoewel ook al duidelijk was dat J. een belangrijk lid was van de Com-groep ‘764’- maar dat zei de rechercheurs destijds niets, volgens Die Zeit.
Officier van justitie Mia Sperling Karstens stelt in een reactie dat het voor het OM Hamburg een „nieuw […] fenomeen” is dat kwetsbare kinderen door cybergrooming zo gemanipuleerd worden dat ze tot zulke ernstige daden tegen zichzelf overgaan.
Voor de aanklacht voor moord voor de suïcide van de dertienjarige was het volgens Sperling Karstens essentieel dat kon worden aangetoond dat de verdachte weet had van de psychische noden van het slachtoffer, en dat de verdachte daar doelgericht misbruik van maakte. „In acht nemende zijn psychische dispositie en zijn jonge leeftijd, maar in het bijzonder ook door de manipulatie door de verdachte […], was de 13-jarige in de opvatting van het OM niet in staat om een autonome beslissing te nemen […] over het beëindigen van zijn leven.”
Praten over zelfdoding kan 24/7 anoniem en gratis via 0800-0113, de landelijke hulplijn van 113 Zelfmoordpreventie, of via chat op www.113.nl.
Geef cadeau
Deel
Mail de redactie
De journalistieke principes van NRC