De eerste persoon die een toespraak houdt op basis van door kunstmatige intelligentie gegenereerde teksten, zal ze bij lange na niet zijn. Maar pijnlijk is het wel als je een rector bent en bij je aanstelling hebt gewaarschuwd dat AI op universiteiten „alles gaat veranderen, […] veel masterthesissen worden vandaag door AI geschreven” (tegen De Morgen). En als in het AI-beleid voor studenten en medewerkers van je universiteit staat: „Als je de tools onverantwoord gebruikt, kan het dat je informatie geeft zonder bronnen, dat de bronnen zijn verzonnen (‘hallucinaties’).”
In haar eerste rede als hoofd van de Universiteit Gent heeft de pas verkozen rector Petra De Sutter afgelopen september drie onbestaande citaten gebruikt. De quotes werden gegenereerd door kunstmatige intelligentie, heeft De Sutter woensdag toegegeven na berichtgeving van het Belgische onderzoeksplatform Apache.
Het eerste gefabuleerde citaat schreef de rector toe aan Albert Einstein. In haar toespraak zei ze volgens Apache: „Dogma is the enemy of progress. U kent het misschien […], het was Einstein die dit zei tijdens zijn toespraak aan de Sorbonne in 1929.” Apache vond dat Einstein dat jaar slechts tweemaal sprak aan de Parijse universiteit. Daarvan zou slechts één citaat te vinden zijn, een ander dan dat van De Sutter.
Ook verwees de rector naar een citaat dat de Duits-Amerikaanse filosoof Hans Jonas in 1979 zou hebben gebruikt bij een „rectorale rede” aan de universiteit van München. Jonas was daar nooit rector, schrijft Apache, „citeren uit diens rectorale rede kan dus helemaal niet”. De rector verwijst ook naar een passage die in Wijsheid zou staan, het nieuwste boek van de Vlaamse psycholoog Paul Verhaeghe: „Kennis beschrijft en beheerst de werkelijkheid; wijsheid zoekt naar antwoorden op existentiële vragen – en is verbonden met cultuur en ethiek.” Dat citaat staat niet in het boek van Verhaeghe, stelt Apache.
De rector geeft haar fout toe. „Ik betreur dat ik in deze val ben gelopen, ik kan dit niet ongedaan maken”, zegt De Sutter tegenover omroep VRT. „Dit is een goede les en zal het debat rond AI verder aanzwengelen.” De bewuste toespraak van De Sutter staat nog wel online, maar de bewuste citaten zijn geschrapt. Boven de tekst staat: „Bij het redigeren van de rede werden als gevolg van het gebruik van generatieve AI enkele citaten en bronverwijzingen foutief voorgesteld.” In een video-opname komen de AI-teksten nog wel voor.
Lees ook
NRC sprak met De Sutter toen zij vicepremier van België was: ‘Het maakt me ongerust dat ik onzin moet lezen over trans vrouwen’
Voor ze rector werd, gold De Sutter enige jaren als boegbeeld van de Vlaamse groene partij. In de vorige federale regering van België zetelde ze als vicepremier, ze was de eerste transgender minister in Europa. Als minister van ambtenarenzaken en overheidsbedrijven was De Sutter weinig zichtbaar. Bij de verkiezingen van juni 2024 haalde ze wel veel voorkeursstemmen, maar haar progressieve partij leed een gevoelig verlies van twee zetels. De Sutter achtte zichzelf niet „de straatvechter” die in oppositie leiding zou kunnen geven aan Groen. Ze stapte uit de politiek en werd afgelopen voorjaar met grote voorsprong verkozen als rector van de UGent. Voor haar politieke carrière werkte ze decennia als arts en als hoogleraar gynaecologie aan de UGent.
Volgende week zou De Sutter een eredoctoraat aan de UvA krijgen vanwege „haar belangwekkende bijdragen aan de medische wetenschap, in het bijzonder aan de reproductieve geneeskunde, in combinatie met haar invloedrijke maatschappelijk engagement”. De Sutter ziet vanwege de ontstane ophef af van de uitreiking.
In de gewraakte rede bespreekt De Sutter overigens wel kunstmatige intelligentie. „Wat we uitdragen, moeten we ook zelf waarmaken in moeilijke discussies rond [..] technologische omwentelingen zoals AI. Leading by example zal het uiterste vragen van de universitaire gemeenschap de komende jaren.”
Geef cadeau
Deel
Mail de redactie
De journalistieke principes van NRC