„20 jarige meid die van mode houd, ik doe hier kleding op weg die ik niet meer draag (sic)”, aldus de biografie van het Nederlandse Vinted-account KTE-kleding. In de afgelopen twee jaar heeft deze ‘20 jarige meid’ 575 kledingstukken verkocht op het tweedehandsplatform, en ze biedt er nu nog eens 128 aan. Ze ziet er wel steeds anders uit: zo ongeveer iedere advertentiefoto toont een andere vrouw. Soms heeft ze bruin haar, soms blond.
De „Bruin gestreepte longsleeve” van 30,10 euro die NRC via Vinted bestelt bij KTE-kleding, komt uit een „boetiek”, staat in de beschrijving. Het langemouwenshirt arriveert in een roze verzendzak. Aan de longsleeve hangt een kledinglabel met daarop „KB est 2025”. Deze zogenaamde boetiek is onvindbaar. Wel is makkelijk te vinden waar het shirt echt vandaan komt: de ‘selfie’ op Vinted is afkomstig van het Chinese platform Shein. Daar wordt het shirt aangeprezen met exact hetzelfde beeldmateriaal. KTE-kleding heeft enkel de achtergrond weggepoetst.
In het langemouwenshirt dat NRC via Vinted ontvangt, is duidelijk een waslabel weggeknipt. In de longsleeve die NRC bestelde bij Shein, zat op precies die plek het label van de Chinese retailer. Via Shein is het shirt alleen 20 euro goedkoper.
De advertentie
Zoom in
Twee shirts aangekocht, via Shein (links) en Vinted (rechts)
Zoom in
Een kaartje is weggeknipt bij de Vinted-aankoop, precies waar het kaartje zit bij de Shein-aankoop.
Zoom in
Foto’s NRC
Dropshippers
Op Vinted, het grootste platform voor tweedehandskleding van Europa, staan duizenden nieuwe kledingstukken als deze, die ook te vinden zijn bij Chinese fast fashion retailers als Shein. Het tweedehandsplatform lijkt ontdekt als handig platform voor winstgevende doorverkoop van fast fashion. Dat is dus allesbehalve tweedehands. Ook reguliere gebruikers bieden weleens nieuwe kleding aan op het platform, omdat ze een kledingstuk bijvoorbeeld nooit gedragen hebben. Maar in dit geval gaat het om lucratieve handel met Vinted als verkooppunt.
NRC bracht vijftig dropshippers (doorverkopers zonder eigen voorraad) en webwinkels in kaart die Vinted als verkoopplatform gebruiken. Samen hebben ze meer dan 13.000 items via Vinted verkocht. Bij een gemiddelde prijs van 30 euro per stuk, een voorzichtige schatting, gaat het om een kleine 400.000 euro aan verhandelde producten.
Met een gemiddelde prijs van 36 euro per aangeboden item en 576 verkochte producten verhandelde gebruiker KTE-kleding alleen al voor 21.000 euro via Vinted. De vijftig geïdentificeerde accounts zijn het topje van de ijsberg: wie eenmaal in een algoritme van dit soort commerciële accounts is beland, blijft advertenties van gloednieuwe fast fashion tegenkomen. Soms staat hetzelfde streepjesshirt, met dezelfde foto, er wel vijf keer tussen.
Ter illustratie: een roze mantelpakje van verkoper Twinshop – een „broer en zus” uit Frankrijk die „kleding graag een tweede leven geven” – kost 74,10 euro op Vinted en op Shein 27,40 euro. Een blauw vest van Vinted-gebruiker julia-166 – „welkom in mijn kledingkast” – staat voor 31,15 euro op Vinted en kost slechts 15,03 euro op Temu. Wie per ongeluk een miskoop deed bij Shein en dat kledingstuk op Vinted een tweede leven wil geven, zal het vermoedelijk niet twee à drie keer zo duur aanbieden. Sommige van deze gebruikers verkochten meer dan duizend producten.
Wie eenmaal in een algoritme van dit soort accounts is beland, blijft advertenties van gloednieuwe fast fashion tegenkomen
Deze praktijk staat haaks op de duurzaamheidsbelofte van Vinted, dat zich laat voorstaan op hergebruik. „Tweedehands is beter dan nieuw – voor het klimaat, je kast én je portemonnee”, schrijft het platform op zijn website. De slogan op de website: ‘Eén app, alles tweedehands”.
De duurzaamheidsclaim van het bedrijf rust op dat tweedehandsaanbod. Door tweedehands in plaats van nieuw te kopen werd in 2023 678.691 ton CO2-uitstoot voorkomen, schrijft Vinted in zijn impactrapport over dat jaar. „Dat staat gelijk aan 512.414 keer vliegen tussen Londen en Los Angeles.” Maar als een aanzienlijk deel van de producten op het platform niet tweedehands is maar nieuw, gaat die vlieger niet op. Het roept de vraag op: doet Vinted genoeg om zijn groene claims waar te maken?
Cijfers Litouws bedrijf
Vinted is actief in 26 landen, telt meer dan 100 miljoen gebruikers en faciliteerde in 2025 volgens eigen voor 10 miljard aan handel. Vinted verdient aan de verkoop via zijn platform: 5 procent per transactie, plus een vast bedrag van 70 cent. In 2025 boekte het Litouwse bedrijf circa 1 miljard euro omzet. De winst is nog niet bekend; in 2024 ging het om 76,7 miljoen euro nettowinst op 813 miljoen omzet.
Vinted Pro
De afgelopen jaren introduceerde Vinted in verschillende Europese landen, waaronder Nederland, het Vinted Pro-programma. Het is bedoeld om – naast privégebruikers die hun kledingkast opruimen – ook tweedehandswinkels met een KVK-registratie in staat te stellen producten te verkopen op Vinted. „Plaats zoveel tweedehands items als je wilt, helemaal gratis! Bereik miljoenen kopers in heel Europa en maak gebruik van handige functies en goedkope verzendopties”, schrijft Vinted op de eigen site.
Haal het woord ‘tweedehands’ weg, en Vinted Pro lijkt ineens het optimale verkoopplatform voor handelaren die goedkoop spullen inkopen om die online met winst te verhandelen. Met een Vinted Pro-account kunnen zij fast fashion voor veel meer geld doorverkopen aan nietsvermoedende kopers. Zonder kosten, met een bereik van miljoenen gebruikers en tegen lage verzendkosten. Volgens de voorwaarden zijn gebruikers van Vinted „verplicht om alleen tweedehandsartikelen te verkopen” en is dropshippen verboden. Maar dat lijkt de zaken van de verkoper genaamd KTE-kleding niet in de weg te staan.
Ook de Nederlandse verkoper Yvanel lijkt met haar Vinted Pro-account aardig wat kledingstukken kwijt te raken. Nu biedt Yvanel 88 artikelen aan op Vinted, en eerder verkocht ze er al 105. Via Vinted bestelde NRC bij Yvanel de blauwe „Elira Dress” van 40,45 euro. Een koopje, voor deze unieke jurk met „driedimensionale bloemenappliqués”. Maar de ‘Elira dress’ lijkt wel heel erg op de „Sexy Driedimensionale Bloemenjurk” van AliExpress, die NRC eveneens bestelde. Op de Chinese webshop vind je die al voor 14,99 euro.
Eenmaal bezorgd blijken beide jurken, net als de al genoemde longsleeve, van hetzelfde goedkope blauwe polyester met hetzelfde waslabel en dezelfde slordige afwerking. Het enige verschil: het Yvanel-logo dat provisorisch in de kraag van de Vinted-jurk is genaaid en de koper moet doen geloven dat de jurk van een webshop uit Leeuwarden komt.
„Nieuw met kaartje”, staat in iedere beschrijving van Yvanel op Vinted. Dat is dan een Yvanel-kaartje, genaaid in producten van bijvoorbeeld AliExpress. Of Yvanel de blauwe jurk daadwerkelijk bij AliExpress bestelde óf heel toevallig bij dezelfde groothandel als de Chinese webwinkel, is niet te bewijzen. Hoe dan ook: de Elira Dress, net als alle andere kleding in haar advertenties, komt direct uit haar „eigen webshop”, meldt het bijschrift. Dat maakt duidelijk dat het hier niet gaat om een verkoper van tweedehandsartikelen.
De advertentie.
Zoom in
De aankopen van Shein en Vinted hebben op dezelfde plek een kaartje.
Zoom in
Twee ‘verschillende’ jurken, gekocht via Vinted en Shein.
Zoom in
Foto’s NRC
Wie de recensies van Yvanel en KTE-kleding doorspit, ziet overwegend blije reacties van onwetende klanten. Toch merken sommigen wel op dat met de kleren gesjoemeld wordt. „Daarnaast komen de veel ste duren [sic] spullen van temu of Haagse markt als je het binnenkrijgt”, schrijft een Vinted-gebruiker. Een ander: „Verkoopt items die zogenaamd van een ‘boetiekje’ zijn, maar daadwerkelijk van Shein komen.” Zulke recensies kwamen bij veel van de vijftig in kaart gebrachte dropshipaccounts voor.
KTE-kleding reageert niet inhoudelijk op vragen en schrijft „gebruik te maken van het recht op privacy”. Yvanel reageert helemaal niet. Van andere accounts kwam evenmin bruikbaar antwoord. „Va dormir”, schrijft een Franse dropshipper: ga slapen.
In vragen aan Vinted haalde NRC Vinted Pro-verkoper Yvanel meermaals aan; het Yvanel-account is intussen van het platform verwijderd. Exact dezelfde advertenties, waaronder die voor de blauwgebloemde avondjurk, doken al snel weer op bij een ander account, van ene „senna” uit Leeuwarden.
‘Geraffineerde misleiding’
De fastfashionartikelen van dropshippers worden op Vinted vaak geadverteerd met spiegelfoto’s, vergelijkbaar met de foto’s die reguliere verkopers uploaden. Wie daar vluchtig naar kijkt, ziet weinig geks: veelal vrouwen die zichzelf in de spiegel fotograferen om het kledingstuk dat ze dragen proberen te verkopen. Maar bij beter kijken klopt er iets niet. Tekst op posters die op de achtergrond aan de muur hangen is geschreven in fantasietaal, de camera’s van de iPhone zijn enigszins misvormd, meubilair is niet terug te zien in de spiegel.
Dat komt doordat deze foto’s met generatieve AI zijn gemaakt. Om dit vast te stellen, analyseerde NRC zo’n veertig afbeeldingen met AI-detectietools: software die bepaalt hoe groot de kans is dat een afbeelding met AI is gemaakt. Die bestempelde het overgrote deel als ‘Waarschijnlijk AI”. Laurens Vreekamp, auteur van het boek The Art of AI, bevestigt dat: „Het is soms zo goed gedaan dat ik er op het eerste gezicht zelf ook in zou trappen.”
Maar er zijn uitzonderingen. Ondanks fantasietaal op posters, volgens Vreekamp een duidelijk signaal dat de foto’s met AI gemaakt zijn, kwalificeert de detectiesoftware niet alle afbeeldingen als AI. „Detectiesoftware werkt meestal het beste met gezichten”, zegt Vreekamp, „maar die zijn op zulke afbeeldingen slim bedekt door mobiele telefoons, of door gezichten van de foto af te snijden. Heel geraffineerd gedaan.”
Iets klopt niet op de foto’s. Tekst op posters aan de muur is geschreven in fantasietaal, meubilair is niet terug te zien in de spiegel
In zijn voorwaarden schrijft Vinted niets over AI-beelden. Wel stelt het Litouwse bedrijf dat productfoto’s het artikel moeten tonen „zoals het is – beeldbewerking is niet toegestaan”. Op de vraag of AI-beelden zijn toegestaan, reageert een woordvoerder van Vinted: „Gebruik van generatieve of bewerkingstools, inclusief die op kunstmatige intelligentie zijn gebaseerd, mag nooit misleidend zijn of de uitstraling van een item onterecht verbeteren.”
Maar doe je je voor als particuliere verkoper terwijl je een commerciële handelaar bent, of verkoop je nieuwe producten als tweedehands, dan is dat wel degelijk misleiding, stelt Ting Li, hoogleraar Digital Business aan de Rotterdamse Erasmusuniversiteit. En dat is volgens Li verboden en bovendien schadelijk. Voor het platform, waarin consumenten langzaam hun vertrouwen zullen verliezen, maar ook voor het milieu en de consumenten zelf. „Producten zijn vaak van lagere kwaliteit dan je op basis van de prijs mag verwachten. Daarbij komt dat gebruikers denken dat ze milieubewust bezig zijn omdat ze een tweedehands product kopen, terwijl ze in feite fast fashion thuisgestuurd krijgen.”
Vinted zou beter kunnen letten op de gedragspatronen van zijn verkopers, stelt Li. „Als ik opeens tien paar schoenen upload, zou dat ze aan het denken moeten zetten.” Andere opties volgens Li: ingrijpen in het maximale aantal advertenties per verkoper en introductie van een ID-verificatie voor verkopers van grote volumes.
Ook Vinted-gebruiker Robbin Breeuwer uit Amsterdam (30) viel voor de charmes van een AI-spiegelselfie. Hij kocht – dacht hij – een uniek vintage shirt. „Toen ik het product ophaalde, vond ik het al merkwaardig dat het een nieuwe verpakking was, een plastic zak.’ Toen hij het shirt eruit haalde, bleek het geen katoen, zoals geadverteerd, maar heel goedkoop polyester. „Dat voelde ik meteen. Ik voelde me belazerd en opgelicht.” Pas toen deze gebruiker de reviews las en een reverse image search deed, viel het kwartje: ‘Het shirt bleek van AliExpress.”
‘Een vorm van greenwashing’
De regels zijn duidelijk: op Vinted zijn enkel tweedehands producten toegestaan en misleiding is verboden. Maar wat als verkopers zich daar niet aan houden?
Om te zien hoe Vinted actie onderneemt tegen handelaren die nieuwe producten aanbieden, rapporteerde NRC twaalf accounts vanwege het verkopen van nieuwe producten en het gebruik van AI, via de webpagina waarmee consumenten verkopers kunnen rapporteren. Tot een geblokkeerd account leidde dit niet, uitgezonderd het per mail gemelde geval van Yvanel. Het Vinted-account waarmee NRC reactie vroeg aan dropshippers, werd wel definitief geblokkeerd.
In een reactie schrijft Vinted dat ‘dropshippen’ volgens de voorwaarden niet mag en dat het „geautomatiseerde maatregelen” neemt om verboden content en gedrag te identificeren. Het platform benadrukt daarnaast dat gebruikers accounts kunnen rapporteren als die zich niet aan de voorwaarden houden. „We onderzoeken de gerapporteerde accounts en nemen passende maatregelen.” Zo geeft Vinted aan advertenties te kunnen verwijderen, accounts te kunnen schorsen en in sommige gevallen definitief te blokkeren.
Maar als verkopers die voorwaarden aantoonbaar niet naleven, bij wie ligt dan de verantwoordelijkheid?
„Bij een onderneming van zo’n formaat is het de verantwoordelijkheid van het bedrijf om op de hoogte te zijn van wat er op het platform gebeurt,” zegt Arno Kourula, hoogleraar Business & Sustainability aan de Universiteit van Amsterdam. „Het is moeilijk om deze commerciële handel te controleren, maar als onderdeel van de risicoanalyse had Vinted hier al vroeg signalen voor moeten krijgen. Als iets heel succesvol is, is het verleidelijk om te zeggen: ‘we lossen dit later wel op’. Maar een bedrijf dat door een missie gedreven wordt, zou dit soort zaken snel moeten opmerken en ernaar handelen.”
Kourula haalt er een populaire definitie van greenwashing bij, van de Amerikaanse onderzoekers. Een voorbeeld hiervan is the sin of no proof, gemunt door duurzaamheidsadviseur Terrachoice: het is een zonde als een duurzaamheidsclaim niet wordt ondersteund door feiten. „Als de kern van de duurzaamheidsclaim van Vinted ‘tweedehands’ is, maar een significant deel van het aanbod is dat niet, is dat een probleem”, zegt Kourula. „Als een bedrijf een oogje dicht zou knijpen voor praktijken die niet in lijn zijn met de kern van de duurzame bedrijfsvoering, is dat een vorm van greenwashing.”
In de periode nadat NRC vragen stuurde naar Vinted, zijn sommige van de vijftig onderzochte accounts tijdelijk geblokkeerd. Gedurende een maand zijn sommige daarvan later weer geactiveerd. Enkele accounts, zoals dat van Yvanel, zijn permanent geblokkeerd.
Geef cadeau
Deel
Mail de redactie
De journalistieke principes van NRC