Volgens het Britse ministerie van Defensie is de nieuwe ballistische raket in staat om een explosieve lading van 200 kilo te dragen over een afstand van 500 kilometer. Dat geeft Oekraïne, zo schrijft het ministerie, de mogelijkheid om ‘een langeafstandsdreun’ uit te delen als reactie op ‘de Russische agressie en Poetins oorlogsmachine’.
‘Dat pikken wij niet’
De Nightfall wordt afgeschoten vanaf een mobiele installatie op de grond. Die moet binnen enkele minuten meerdere raketten kunnen afvuren, ‘zodat de Russen geen tijd krijgen om preventief te reageren’. Ze moeten ook bestand zijn tegen elektronische beïnvloeding door de luchtafweer in Rusland.
“Poetin denkt dat hij straffeloos burgerdoelen kan blijven aanvallen met geavanceerde wapens. Dat pikken wij niet zomaar”, zei de Britse Defensieminister John Healey over het project. “Daarom zijn we vastbesloten Oekraïne van geavanceerde wapens te voorzien om terug te slaan. Het is weer iets waar Poetin zich zorgen over kan maken.”
Ook Rusland heeft ballistische raketten. Hier zie je beelden van een Russische aanval met de nieuwe ballistische Oresjnik-raket.
Een zware aanval met één van Ruslands snelste en meest geavanceerde raketten, de Oresjnik. Die kan vanuit de ruimte maar liefst 36 zware projectielen op verschillende doelen schieten.
Eind augustus werd de openbare aanbesteding voor Nightfall gepubliceerd. Na de eerste selectie geeft Londen drie ontwikkelaars elk zo’n 10 miljoen euro om prototypes te ontwikkelen. Dat zou in maart van dit jaar al moeten beginnen. Binnen een jaar moeten alle drie de ontwikkelaars minstens drie raketten afleveren voor testlanceringen.
Dat betekent dus wel geduld hebben voor Kyiv: de Nightfall zal op zijn vroegst ergens in 2027 operationeel zijn. Londen is van plan om, wanneer ze eenmaal van de productieband rollen, tien van zulke raketten per maand af te leveren. De prijs van één raket zal maximaal rond de 900.000 euro liggen.
Nauwkeurig op 5 meter
De eisen zijn streng: moet kunnen navigeren in gebieden zonder gps, bestand zijn tegen elektronische beïnvloeding en de afwijking van een gesteld doelwit mag slechts 5 meter zijn. Na lancering moet het doelwit binnen 10 minuten geraakt worden.
Met het project krijgt ook de Britse defensie-industrie voor de komende decennia een duwtje in de rug. Het doel is namelijk om deze raketten in productie te houden om Europa te beschermen tegen de dreiging uit Rusland. “Een veilig Europa heeft een sterk Oekraïne nodig”, zegt Luke Pollard, de Britse staatssecretaris van Defensie.
In deze video zie je meer over de Europese wapenindustrie die bezig is aan een inhaalslag:
Lees ook Krijgt Oekraïne binnenkort de Tomahawk-kruisraket? ‘Dit kan Poetin veel pijn doen’
Oekraïne beschikt inmiddels over een aardig arsenaal aan raketten, waarvan er veel worden geleverd door bondgenoten. Zo hebben het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk samen de Storm Shadow en de Scalp ontwikkeld voor Oekraïne. Deze halen rond de 250 kilometer.
Belangrijk verschil met de Nightfall: deze Storm Shadow en Scalp zijn kruisraketten.
President Zelensky heeft er bij de Amerikaanse president Trump meermaals op aangedrongen toestemming te geven voor de levering van Tomahawk-raketten. Het Pentagon stemde begin november in met de levering, maar Trump houdt dat vooralsnog tegen. Eind november werd duidelijk dat Poetin de levering van Tomahawks bij Trump uit het hoofd had gepraat in een telefoongesprek.
Oresjnik
Ruslands vergelijkbare aanvalswapen is de ballistische Iskander-M, waarvan er volgens de Oekraïense inlichtingendiensten 60 per maand worden geproduceerd.
Sinds kort beschikt Rusland over de zelf geproduceerde Oresjnik-raket, een ballistische raket die een bereik zou hebben van rond de 5000 kilometer. Zo’n raket was een paar dagen geleden verantwoordelijk voor de aanval op een militaire fabriek in Lviv.
Ballistische raket vs kruisraket vs drones
Een ballistische raket wordt bijna recht omhoog geschoten, de ruimte in, om met extreem hoge snelheid bijna verticaal op een doelwit neer te dalen. Van de ballistische Russische Iskander-raket is bijvoorbeeld bekend dat die zo’n 7500 kilometer per uur haalt.
De nieuwe ballistische Oresjnik-raket uit Rusland zou zelfs een snelheid van 12.000 kilometer per uur halen. Omdat ze ook nog wendbaar zijn, zijn ze zeer moeilijk met luchtafweer uit te schakelen.
De snelheid van de Nightfall zou ongeveer rond de 3000 kilometer per uur liggen.
Kruisraketten gaan beduidend langzamer: die halen ‘slechts’ zo’n 1000 kilometer per uur. Ze verlaten de atmosfeer van de aarde ook niet. Het woord ‘kruis’ is afgeleid van ’to cruise’, ofwel grote afstanden afleggen. Het bereik varieert sterk en kan oplopen tot zo’n 2500 kilometer (de Amerikaanse Tomahawk) of zelfs 3000 kilometer, volgens Kyiv het bereik van de zelf ontwikkelde Flamingo.
Met drones kan Oekraïne al verder doordringen op Russisch grondgebied, maar het nadeel daarvan is dat die een explosieve lading van hooguit 50 kilo kunnen dragen.
Met de Flamingo zou Oekraïne ongeveer tot de Russische stad Omsk kunnen komen in Siberië, op bijna 3000 kilometer van de oost-Oekraïense stad Charkiv.
Een ballistische raket heeft Oekraïne eerder gehad. In 2023 en 2024 leverde de VS enkele tientallen ATACMS-raketten. Deze hebben een maximaal bereik van 300 kilometer, maar Amerika leverde aan Oekraïne modellen die tot 165 kilometer kunnen vliegen. Deze kunnen een lading van 300 kilo dragen.
Flamingo
En Oekraïne ontwikkelt zelf de Sapsan-raket, die ook ballistisch is. Daarover is nog weinig bekend. Volgens The Kyiv Independent heeft hij een bereik van 300 kilometer en een draagkracht van 480 kilo.
Een veel groter bereik heeft de Flamingo-kruisraket, die Oekraïne zelf ontwikkelde en in september inzette bij een aanval op een militaire basis op de Krim, dat door Rusland bezet wordt gehouden. Volgens Kyiv kan de Flamingo 3000 kilometer afleggen en een payload (explosieve lading) van 1150 kilo kunnen dragen.
Beelden van de Flamingo-kruisraket zie je in deze video:
Volgens de fabrikant heeft de Flamingo een bereik van maximaal 3000 kilometer, en een snelheid van tot wel 950 kilometer per uur. Europa investeert volop in wapens. De EU wil er meer hebben, maar het probleem: we maken er zelf te weinig.