Een speciale aanklager in Seoul heeft dinsdag de doodstraf geëist tegen de Zuid-Koreaanse oud-president Yoon Suk-yeol. Yoon trachtte in december 2024 – tevergeefs – de macht naar zich toe te trekken door de staat van beleg uit te roepen.
De strafeis kwam op de laatste zittingsdag van een van de belangrijkste rechtszaken tegen Yoon, wiens couppoging stuitte op massale demonstraties en een kordate ingreep van het door de oppositie gedomineerde parlement. Hij werd enkele weken later afgezet, opgepakt en aangeklaagd.
Yoon had op de avond van 3 december 2024 een onverwachte televisietoespraak gehouden, waarin hij aankondigde dat politieke activiteiten, waaronder die van het parlement, voorlopig werden verboden en dat onder meer vakbonden en de vrije pers aan banden werden gelegd. Volgens hem waren die tijdelijke maatregelen nodig omdat het land werd bedreigd door „antistatelijke en pro-Noord-Koreaanse krachten” die de volksvertegenwoordiging geïnfiltreerd zouden hebben.
Lees ook
Machtsgreep president Zuid-Korea stuit op het parlement en op zijn eigen partij: na enkele uren wordt militaire noodtoestand weer opgeheven
De conservatieve Yoon was anderhalf jaar eerder met een flinterdunne marge tot president gekozen. Hoewel hij indruk maakte met doortastend buitenlandbeleid – hij sloot onder meer een defensiesamenwerking met Japan en de Verenigde Staten – kreeg hij in eigen land weinig voor elkaar omdat hij daarvoor parlementaire steun ontbeerde. Hij was bovendien gefrustreerd door de vele corruptieonderzoeken tegen mensen uit zijn politieke en persoonlijke entourage, onder wie zijn vrouw Kim Keon-hee, die inmiddels ook in voorarrest zit.
Drones naar Noord-Korea
Ook was Yoon ervan overtuigd geraakt dat de parlementsverkiezingen van 2020 en 2024, beide gewonnen door zijn politieke tegenstanders, waren gemanipuleerd door China en Noord-Korea. Op de avond van zijn couppoging liet hij het leger invallen doen bij de Zuid-Koreaanse kiescommissie, waar ze computerservers in beslag namen op zoek naar bewijs voor deze door rechtse youtubers aangewakkerde complottheorie.
Een van de meest brisante beschuldigingen van de aanklagers is dat Yoon zou hebben geprobeerd een militaire confrontatie met Noord-Korea uit te lokken, die de noodtoestand kon helpen rechtvaardigen. Hij zou in oktober en november 2024, weken voor zijn couppoging, verschillende keren drones over de grens met Noord-Korea hebben gestuurd. Die vlogen onder meer over de hoofdstad Pyongyang, waar ze pamfletten zouden hebben uitgestrooid. Zeker één drone stortte neer, en werd in de Noord-Koreaanse staatsmedia getoond.
Lees ook
Kim Jong-un hapte niet na provocaties van Zuid-Koreaanse president Yoon
Doodstraf in praktijk niet uitgevoerd
Yoon heeft alle beschuldigingen ontkend. Volgens hem was zijn tv-toespraak een symbolische daad om het land „wakker te schudden”, en had hij daarvoor bovendien de wettelijke bevoegdheid.
Maar volgens de aanklager heeft Yoon zich schuldig gemaakt aan ‘rebellie’ uit „machtshonger” en „met de bedoeling een dictatuur te vestigen”. Hij toonde geen enkel berouw voor zijn daden, die „een bedreiging voor de constitutionele orde en de democratie” vormden, aldus de Zuid-Koreaanse justitie.
Op deze zwaarste van een reeks aanklachten tegen Yoon staat maximaal de doodstraf, en die is dus ook geëist. In de praktijk wordt die in Zuid-Korea sinds 1997 niet meer uitgevoerd, zodat Yoon bij veroordeling achter de tralies zal verdwijnen. Eerder werd tegen Yoon ook al tien jaar cel geëist wegens het tegenwerken van de politie, toen hij zich in zijn gebarricadeerde ambstwoning verschanste om arrestatie te voorkomen.
De rechtszaak richt zich niet alleen op Yoon. Onder meer zijn voormalige minister van Defensie staat ook terecht. Tegen hem eiste de openbaar aanklager eerder op de dag levenslang voor zijn betrokkenheid. Tegen enkele hoge militairen en inlichtingenofficieren die bij de couppoging waren betrokken, zijn celstraffen tussen vijftien en dertig jaar geëist.
Geef cadeau
Deel
Mail de redactie
De journalistieke principes van NRC