Dit is het dagelijkse commentaar van NRC. Het bevat
meningen, interpretaties en keuzes. Ze worden geschreven door een groep
redacteuren, geselecteerd door de hoofdredacteur. In de commentaren laat NRC zien waar het voor staat. Commentaren bieden de lezer een
handvat, een invalshoek, het is ‘eerste hulp’ bij het nieuws van de dag.
‘Het gaat erom of de Fed in staat zal blijven om de rentetarieven vast te stellen op basis van feiten en economische omstandigheden, of dat het monetaire beleid in plaats daarvan zal worden gestuurd door politieke druk of intimidatie.’ Met die woorden maakte Federal Reserve-baas Jerome Powell zondag wereldkundig dat het ministerie van Justitie achter hem aanzit. Formeel niet vanwege het monetaire beleid, maar vanwege de oplopende kosten voor de verbouwing van het Fed-gebouw in Washington. Maar niemand gelooft dat dat echt zo is.
Met de aanklacht tegen Powell, wiens voorzitterschap in mei ten einde loopt, voert de regering-Trump de druk op de onafhankelijkheid van de Fed verder op. Eerder al klaagde Justitie Fed-bestuurder Lisa Cook aan wegens vermeende hypotheekfraude, een zaak die tot nu toe in het voordeel van Cook beslecht werd, maar nog voor het Hooggerechtshof moet komen. En verbaal kreeg Powell al meerdere malen de wind van voren van Trump, die hem onder meer „meneertje te laat” en een „koppige ezel” noemde. Trump wil Powell weghebben, of in elk geval een regeringsgezinde opvolger kunnen aanwijzen in mei.
De inzet van Trump c.s. is helder: om de haperende Amerikaanse economie te helpen, zou de Fed de rente fors moeten verlagen. De Fed deed dat de afgelopen maanden ook al stapsgewijs, maar ziet ook de risico’s toenemen op hoge inflatie door de importheffingen.
De aanklacht tegen een zittende bestuurder van de Fed, laat staan een voorzitter, is ongekend en kan grote schade opleveren aan het instituut, de Amerikaanse economie én de wereldeconomie. Een president mag een Fed-bestuurder alleen ontslaan als daar „gegronde redenen” voor zijn. De Fed wordt gezien als de belangrijkste centrale bank ter wereld, omdat een groot deel van de wereldhandel in dollars plaatsvindt. In tijden van crisis zorgt de Fed ervoor dat niet alleen de VS, maar ook andere landen voldoende dollars in kas hebben om te kunnen interveniëren als dat nodig is. Het politiseren van het Amerikaanse monetaire beleid kan dus grote gevolgen hebben.
Opmerkelijk genoeg lijken de financiële markten de aanklacht tegen Powell betrekkelijk rustig op te vatten. Weliswaar steeg de prijs van goud licht en liep ook de rente op Amerikaanse staatsobligaties wat op, maar van paniek is geen sprake. Dat kan op twee dingen duiden: ofwel een onderschatting van de ernst van de regering Trump om de Fed te kneden tot een instrument van de eigen economische politiek. Ofwel de inschatting dat het per saldo wel los zal lopen met de machtsgreep.
Trump lijkt zijn handen vrij te houden om op een later moment nog afstand te kunnen nemen van de vervolging van Powell
Voor dat laatste zijn serieuze aanwijzingen: wat direct opviel nadat Powell zijn boodschap dit weekend naar buiten bracht, was dat Trump claimde van niets te weten. De aanklacht zou puur het initiatief zijn van het ministerie van Justitie. Trump lijkt zo zijn handen vrij te houden om op een later moment nog afstand te kunnen nemen van de vervolging van Powell.
Zelfs in zijn eigen partij bestaat namelijk onvrede over de aanklacht. In de bankencommissie van de Senaat hebben twee vooraanstaande Republikeinen zich ertegen gekeerd: zij dreigen nieuwe benoemingen van Fed-bestuurders te zullen blokkeren. Ook de publieke veroordeling van de aanklacht door alle nog levende oud-Fed-voorzitters en een publieke adhesiebetuiging van internationale centrale banken laten zien dat Trump c.s. mogelijk hun hand hebben overspeeld.
Te hopen valt dat Trump inziet dat het inlijven van de Fed hem op lange termijn onnoemelijk veel schade zal opleveren. Te vrezen valt echter dat ook deze aanval op de Fed niet de laatste zal zijn.
Geef cadeau
Deel
Mail de redactie
De journalistieke principes van NRC