Canoy denkt dat in de zorg heel veel ‘bespaard’ kan worden. “Er worden heel veel dingen gedaan in de zorg die je op een andere manier kan doen, waardoor je betere uitkomsten krijgt en het minder kost”, zegt hij. “Dat we nu moeten bezuinigen is een ideale kans om eens een keertje kritisch te kijken naar of we de zorg eigenlijk wel slim hebben geregeld”, vindt de zorgeconoom.

Volgens Canoy noemen we in Nederland veel te veel ‘zorg’. “We betalen heel veel met publieke middelen, die in het buitenland helemaal niet tot ‘zorg’ worden gerekend. Neem huishoudelijke hulp; je hebt je hele leven een huishoudelijke hulp die je zelf betaalt, maar als je een indicatie hebt, betaalt de staat die ineens. Dat is eigenlijk heel raar”, vindt hij. “Heel veel dingen kunnen in de gemeenschap worden uitgevoerd, maar die worden nu als ‘zorg’ betaald en uitgevoerd met schaarse zorgprofessionals.”

Zorgzame gemeenschap

Als we meer naar elkaar omkijken, is er veel minder zorg nodig, zegt Canoy. Zo gaan bijvoorbeeld veel eenzame ouderen naar de huisarts, terwijl ze eigenlijk geen gezondheidsklachten hebben. “Dat is gewoon doodzonde. Als ze gewoon opgevangen worden in de buurt voor een kop koffie, hoeven ze niet naar de huisarts.” Uit cijfers blijkt dat mensen die eenzaam gemiddeld 2 tot 3 keer zoveel zorg consumeren dan mensen die niet eenzaam zijn. “Als ze contacten krijgen, hebben ze veel minder zorg nodig. Zo simpel is dat.”

Vrijwilligers zijn er genoeg, zegt hij. |Ik kom echt in heel het land bij zorgzame gemeenschappen en er is overal een tekort aan, behalve aan vrijwilligers”, zegt hij.

Er zijn overigens steeds meer plekken waar dit werkt, vertelt Canoy. In Austerlitz (provincie Utrecht) bijvoorbeeld. “Daar is een dorpsondersteuner en een dorpscoöperatie, waardoor er bijna geen WMO meer wordt afgenomen. De gemeente bespaart daar tonnen op.” Ook in het Brabantse Eijsden gaat dit goed, ziet Canoy, waar één coördinator een groep vrijwilligers aanstuurt.

Voor de formerende partijen heeft hoogleraar gezondheidseconomie nog wel een tip: ga niet alleen maar praten. “Dat is in de zorg een ramp. Ik zou het heel goed vinden als de premier of de minister van zorg op dag 1 zou zeggen: zo gaan we het doen. Sla een paaltje in de grond en ga niet met iedereen overleggen.”