Koopjesketen Action, dierenarts Evidensia en kinderopvang Partou. Allemaal zijn ze in de handen van private equity. In Nederland waren in de tweede helft van 2024 driehonderd private equity-bedrijven actief. Zij investeerden in 5499 ondernemingen, blijkt uit de meest recente cijfers van fusie- en overnamespecialist Aeternus.  

Allereerst: wat doet private equity eigenlijk? Ze kopen een aandeel in een onderneming. Daarmee krijgt dat bedrijf niet alleen geld om te investeren, maar ook advies om verder te groeien. Het doel van private-equityfirma’s is namelijk om de waarde van het bedrijf flink te laten stijgen. 

Na vijf tot zeven jaar doen deze maatschappijen het belang vaak van de hand. Of zij brengen het naar de beurs voor een hoger bedrag dan waarvoor hun belang is gekocht. Zo verdienen ze hun geld.

De investeringsmaatschappijen zijn in allerlei verschillende sectoren actief. “Als er maar geld verdiend kan worden”, zegt Sophia Manigart van de Belgische Vlerick Business School. Sommige van hen kiezen ervoor om zich te specialiseren in specifieke sectoren, zoals retail of zorg.  

Maar wat merk jij ervan als private equity een belang neemt in een winkel waar je graag komt of (deels) eigenaar wordt van jouw vertrouwde dierenarts? Volgens Manigart hangt dat af van in welke sector dit gebeurt. 

Betere en goedkopere producten

Bij innovatieve bedrijven kan de focus van private equity op efficiëntie en groei op de langere termijn leiden tot betere en goedkopere producten voor consumenten, legt ze uit. 

Als voorbeeld noemt de deskundige Action, waarvan private-equitybedrijf 3i Group de eigenaar is. “Consumenten hebben daar niet geleden onder de komst van private equity. Die winkel biedt nog altijd scherpe prijzen en is enorm gegroeid, waardoor meer mensen daarvan kunnen profiteren.”  

Volgens haar ligt dit echter anders als het gaat om bedrijven die ook een maatschappelijke functie vervullen zoals de zorg. “In deze sectoren spreek je ook niet van klanten, maar bijvoorbeeld van patiënten.” In dat geval is de deskundige huiverig over private equity.

Omdat de aanwezigheid van private equity daar ten koste kan gaan van de kwaliteit. Voor hen staan efficiëntie en het creëren van waarde voorop en dat kan botsen met de doelstellingen van maatschappelijke instellingen. “De sterftecijfers zijn hoger in ziekenhuizen die in handen van private equity zijn, het slagingspercentage op scholen met private equity als eigenaar ligt lager.”

Toezicht houden

De Autoriteit Consument en Markt (ACM) ziet hoe private equity groter is geworden. Het percentage fusiemeldingen met betrokkenheid van private equity bedroeg 21 procent in 2025. In 2013 lag dit getal nog op 7,5 procent, blijkt uit cijfers van de toezichthouder. Het gaat hier alleen om fusies die onder de meldingsplicht vallen. Daarvoor moeten beide bedrijven een omzet van meer dan 30 miljoen euro hebben. 

Net als de deskundige ziet de ACM voor- en nadelen. Aan de ene kant vergemakkelijkt private equity het voor bedrijven om te investeren en kan het leiden tot meer productiviteit, zegt Martijn Snoep, bestuursvoorzitter bij de toezichthouder. Aan de andere kant stimuleert private equity een winstprikkel, wat kan leiden tot een hogere prijs voor consumenten. Hij is sceptisch over het idee dat private equity de efficiëntievoordelen gebruikt om prijzen voor consumenten te verlagen. 

Emotioneel betrokken

“Private equity is bijvoorbeeld ook in de sector van dierenartsen gestapt, waardoor er een winstprikkel ontstaat bij bedrijven in een sector waar consumenten kwetsbaar zijn. In de behandelkamer kunnen ze geen weloverwogen beslissing nemen vanwege de emoties voor hun huisdier. In dit soort sectoren heb je extra bewaking nodig om mensen te beschermen tegen het risico op hogere prijzen en overbehandeling.” 

Daarnaast kunnen deze partijen allemaal kleine overnames doen en zo grote marktmacht verkrijgen. Omdat een fusie pas gemeld moet worden als beide bedrijven een omzet hebben van 30 miljoen euro, kan een grote partij kleine spelers één voor één overnemen zonder dat de toezichthouder kan ingrijpen. “Als een groot private-equitybedrijf besluit om allemaal kleine overnames te doen, hoeven ze dat dus niet bij de ACM te melden.” De toezichthouder wil dat het gemakkelijker wordt om dit soort overnames te controleren. In de Tweede Kamer ligt daarvoor op dit moment een initiatiefwet. 

En wat als je bij een bedrijf werkt waarin private equity een belang neemt? In dat geval is het afhankelijk van het feit of private equity een minderheids- of een meerderheidsbelang in een bedrijf neemt, aldus Manigart. Ze somt op: bij een meerderheidsbelang is er een groter verloop van personeel. “Ze gaan met de bezem door het bedrijf en nemen vervolgens nieuwe mensen aan.”

Vooral de top en de leidinggevende laag van het bedrijf krijgen het te verduren, omdat zij vaak vervangen worden door jongere, goedkopere krachten. “De vijftigers worden vervangen door dertigers.”

In het geval van een minderheidsbelang ziet ze echter een heel ander beeld. Als private equity een minderheidsbelang neemt in bijvoorbeeld een familiebedrijf, blijft de familie meestal betrokken bij de bedrijfsvoering. Volgens Manigart geeft private equity in dit geval meestal ‘een push’ aan het bedrijf. “Het personeelsbestand groeit, het bedrijf professionaliseert, de lonen blijven stabiel en de leidinggevende laag wordt juist versterkt.” 

Picnic, Douglas, Hema: waarom deze bedrijven zulke bijzondere eigenaren hebben, zie je in deze video.