De meeste gevestigde partijen hebben zowel regionale als landelijke scoutingscommissies.
Scoutingscommissies en talentenklasjes
Deze selecteren doorlopend potentiële kandidaten voor de Eerste en Tweede Kamer en het Europees Parlement. Knegtmans zat zelf 5 jaar in de permanente commissie van de VVD. Daarnaast stomen veel partijen via talentenklasjes toekomstige leiders klaar. “Zo kwam de VVD ooit aan Yesilgöz”, vertelt Knegtmans. Partijen screenen deze talenten zorgvuldig.
De ideale bewindspersoon is in elk geval geen micromanager. Knegtmans: “Je zoekt iemand die de koers kan bepalen, maar niet de neiging heeft om alles tot de kleur van de potloden te willen controleren.”
Het functieprofiel
Kunnen presteren onder druk is cruciaal, gaat de talentscout verder. “Je moet beslissingen kunnen maken zonder alle informatie te hebben. Eindeloos wachten is soms gewoon geen optie.” Andere kernkwaliteiten zijn politiek gevoel, onderhandelen en samenwerken. “Het draait dus niet alleen om wat iemand kan, maar ook om iemands persoonlijkheid.”
De roep om ministers met inhoudelijke expertise klinkt doorgaans luid, maar volgens Knegtmans is dit geen absolute must. “Voor de geloofwaardigheid helpt het enorm. Zeker in een crisissituatie als corona is het fijn als iemand de sector kent.”
Dossierkennis geen vereiste
Toch blijven leiderschapskwaliteiten belangrijker. “Je kunt altijd terugvallen op een leger aan inhoudelijke topambtenaren”, aldus Knegtmans.
Mensen van buiten de politiek hebben bovendien lang niet altijd zin om in het stroperige Den Haag aan de slag te gaan. Knegtmans: “Het afbreukrisico is groot, maar gelukkig vinden genoeg kandidaten de maatschappelijke relevantie van het ambt belangrijk genoeg om de stap te wagen.”
De komende periode
Knegtmans denkt dat de eerste kandidaten inmiddels al gepolst zijn. “Partijen hebben lijstjes. Nu is het een kwestie van kijken wie beschikbaar is, want sommige mensen zitten op posities waar ze niet zomaar weg kunnen.”
Voor de demissionaire bewindslieden begint de zoektocht naar een nieuwe baan. Via LinkedIn bleek al dat oud-minister van Volksgezondheid Fleur Agema druk op zoek is. Of je gemakkelijk iets nieuws vindt, is volgens Knegtmans afhankelijk van je voorgeschiedenis. “Heb je alleen ervaring in de politiek, dan is het moeilijker om elders aan de bak te komen. Politici die uit het bedrijfsleven komen, zoals in het verleden Wouter Bos en Mark Rutte, stromen gemakkelijker door.”