Tussen 2011 en 2023 is de concurrentie tussen bedrijven in Nederland gedaald, zegt de Autoriteit Consument & Markt in een nieuw rapport. En dat is zorgelijk, omdat het ongunstig is voor Nederlanders, zegt Paul de Bijl, hoofdeconoom van de ACM.
Concurrentie tussen bedrijven zorgt er namelijk voor dat de prijzen voor consumenten niet te hoog worden, dat bedrijven met nieuwe producten komen en dat bedrijven letten op de kwaliteit van producten of diensten.
Telecom en drank
Als je dat als bedrijf niet of minder doet, dan loop je kans dat consumenten overstappen naar een ander bedrijf. Het is ook voor de maatschappij als geheel goed als er wat te kiezen valt, aldus de ACM. Zo zijn banken voor hun IT afhankelijk van maar drie cloudaanbieders. “Als hun aanbod weg- of uitvalt, komt de stabiliteit van de financiële sector acuut in gevaar, en daarmee de hele economie en samenleving.”
De concurrentie is met name afgenomen in branches waar al weinig concurrenten waren, zegt de ACM. Als voorbeelden noemt de toezichthouder de dranksector en de telecomsector. Door onder meer overnames zijn er nog maar weinig grote bierbrouwers over. Dat is op de markt voor telefonie en internet niet anders.
De laatste tijd is mede door de opkomst van private equity de concurrentie verminderd. “Met als risico fors hogere prijzen of bezuinigingen op kwaliteit”, aldus de ACM. Zo zijn de laatste jaren veel dierenartspraktijken in handen gekomen van een klein aantal private equity-partijen. De prijzen voor behandelingen zijn sindsdien gestegen.
Ook in de kinderopvang is een aantal grotere spelers ontstaan die in handen zijn van private equity-investeerders. Daardoor kunnen consumenten in bepaalde delen van Nederland minder te kiezen hebben, vreest de ACM.
De toezichthouder wil daarom meer bevoegdheden krijgen. Nu nog moeten bedrijven toestemming vragen aan de ACM bij grote overnames of fusies (die dus de concurrentie beperken).
Kleine overnames
Maar soms doen bedrijven veel kleine overnames, zoals bij dierenartspraktijken. De ACM hoeft dan geen toestemming te geven. Maar het uiteindelijke resultaat van die kleine overnames kan wel zijn dat er een grote speler ontstaat die de prijzen verhoogt, of die minder let op de kwaliteit.
Een ander punt van zorg is de afhankelijk van grote niet-Europese cloudaanbieders, zoals Amazon, Microsoft en Google. Voor bedrijven is het soms lastig om over te stappen naar een andere aanbieder, bijvoorbeeld omdat cloudbedrijven een rekening sturen als een klant data naar een andere aanbieder wil overzetten.
Ook komen nieuwe cloudaanbieders er maar moeilijk tussen. Er zijn namelijk grote investeringen voor nodig en veel bedrijven kunnen die niet opbrengen.
Marktmacht
De marktmacht van Amazon, Microsoft en Google wordt door sommigen zelfs gezien als veiligheidsrisico. Zeker gezien de ontwikkelingen van de afgelopen weken, zoals die rond Groenland, wil je niet afhankelijk zijn van een Amerikaanse aanbieder.
De ACM kan niet zelf een cloudaanbieder beginnen, maar het wil wel de drempels die het overstappen naar een Europese clouddienst moeilijker maken, wegnemen.
In deze video zie je dat baasjes soms hun huisdier dumpen vanwege de hoge kosten van de dierenarts: