NOSHet hybride schaatspak van TeamNL

NOS Schaatsen•vandaag, 06:43

  • Luuk Blijboom

    redacteur NOS Sport

  • Luuk Blijboom

    redacteur NOS Sport

Een van de grootste revoluties in de geschiedenis van het schaatsen, noemt hij het. Bert van der Tuuk, de man die de Nederlandse olympische ploeg al twee decennia van aerodynamische wedstrijdkleding voorziet, is stellig in zijn overtuiging. “Met het pak waarmee TeamNL in Milaan aan de start verschijnt, stapt het langebaanschaatsen een nieuw tijdperk binnen.”

Het zogeheten ‘hybride’ pak waar Nederland tijdens de Winterspelen over beschikt, zorgt volgens de directeur van sportkledingfabrikant Sportconfex voor een doorbraak die vergelijkbaar is met die van de Winterspelen van 2002 in Salt Lake City.

“Volgens berekeningen is het 8 procent sneller dan de outfits waar de meeste tegenstanders straks in rijden.”

De binnenste laag wordt zo strak over het lichaam getrokken, dat een schaatser een kwartier nodig heeft om het aan te kunnen trekken.

Sportkledingontwerper Bert van der Tuuk

Van der Tuuk verwacht dat Nederlandse schaatsers op de Spelen in Milaan ruimschoots in het voordeel zijn ten opzichte van de meeste concurrenten.

Alleen Italië en Canada hebben de beschikking over hetzelfde pak. “Dat komt omdat de olympische comités van die landen samen met Nederland de afgelopen vier jaar in totaal zo’n 350.000 euro hebben gestoken in de ontwikkeling”, verduidelijkt Van der Tuuk. “De Technische Universiteit van Eindhoven en de Faculty of Engineering van de universiteit van Ottawa hebben zelfs meegewerkt om dit pak zo aerodynamisch mogelijk te maken.”

Het geheim van de smid? “Het is een variabele outfit geworden, vandaar de term ‘hybride’. Het pak bestaat op de armen en benen uit twee lagen. De binnenste laag wordt zo strak over het lichaam getrokken, dat een schaatser een kwartier nodig heeft om het aan te kunnen trekken.”

Drumstel

“Op deze onderste laag stof zijn, op één centimeter van elkaar, verticale ribbels aangebracht. De tweede laag zit zo strak om de eerste heen, dat tussen de ribbels als het ware een vel ontstaat, vergelijkbaar met dat van een drumstel.”

2002: Swift Skin verandert het schaatsen

Het hybride schaatspak doet denken aan de Swift Skin, dat op de Winterspelen van 2002 in Salt Lake City het schaatsen op zijn grondvesten liet trillen. Vier jaar lang deed het Amerikaanse Nike onderzoek naar de ontwikkeling van het snelste pak ooit.

Het uiteindelijke ontwerp was een vervolg op de Swift Suit waarin de Australische atlete Cathy Freeman tijdens de Zomerspelen van 2000 in Sydney goud won op de 400 meter.

De ruwe structuur van zes verschillende soorten stof had volgens de fabrikanten hetzelfde effect op luchtweerstand als de kuiltjes van een golfbal. Windtunneltesten voorspelden destijds een winst van 0,2 tot 0,3 seconden per ronde.

Het scorebord van de Utah Olympic Oval toonde tijdens die Winterspelen het gelijk van Nike aan. Bij de mannen droegen alle winnaars van olympisch goud het door de Amerikanen ontwikkelde pak.

In totaal werden zestien van de dertig te verdelen olympische medailles gewonnen in de Swift Suit, waarin ook nog eens acht wereldrecords werden gereden.

ANPGerard van Velde in de Swift Skin van Salt Lake City 2002

“Komt een schaatser in beweging, dan beginnen die vellen als gevolg van de luchtweerstand te trillen. Daardoor ontstaat bij een snelheid variërend van 20 tot 90 kilometer per uur turbulentie rond de armen en benen. Die turbulentie levert verminderde weerstand en dus voordeel op.”

“Voorheen probeerden we zulke turbulentie tot stand te brengen door aan de voorkant van de beenstukken ruwe stof te gebruiken. Uit voortschrijdend inzicht bleek dat echter een remmende factor te worden naarmate een schaatser sneller gaat dan 40 kilometer per uur.”

Turbulentie

Het idee van een pak met een dubbele laag stof die de turbulentie bevordert, is afkomstig uit het wielrennen. Daar wordt het al geruime tijd gebruikt om de aerodynamica van de armen te bevorderen.

NOSSchaatspakkenmaker Bert van der Tuuk

“In het schaatsen is het gebruik van deze toepassing nieuw. Tijdens de vorige Winterspelen in Peking hebben we ook geprobeerd op deze manier turbulentie op te wekken. Toen was alleen de stof die we daarvoor gebruikten niet de juiste.”

Om optimale aerodynamica op de rugzijde en het bovenste deel van de benen te bewerkstelligen, is op die plekken stof van polyurethaan aangebracht. “We maken gebruik van een weefsel dat van een speciale coating is voorzien om de luchtdoorlatendheid te beperken.”

De laatste test voor de Winterspelen stemde Van der Tuuk eind december al meer dan tevreden. “Stijn van de Bunt, Sebas Diniz, Suzanne Schulting, Tijmen Snel; alle verrassingen van het OKT reden in Thialf in het hybride pak.”

ANPStijn van de Bunt in het ‘hybride’ pak