“Dit moet gestopt worden”, is de boodschap dinsdagmiddag in de grote hal van de Tweede Kamer tijdens de overhandiging van de petitie ‘Stop de Amerikaanse overname DigiD!’. “We hebben ruim 135.000 handtekeningen opgehaald en de teller loopt. Maar het is aan jullie om hier iets aan te doen”, roepen de overhandigers van de petitie.

Niet zomaar bemoeien

‘Jullie’ zijn de Tweede Kamerleden die belast zijn met de portefeuille Digitale Zaken. En deze Kamerleden zijn van links tot rechts, in grote meerderheid, eensgezind.

De overheid moet alles op alles zetten om te voorkomen dat DigiD-gegevens in handen komen van een Amerikaans techbedrijf. Maar wat de Kamerleden ook erkennen: de politiek kan zich niet zomaar bemoeien met hoe een bedrijf wordt geleid.

‘Bedrijf zonder klanten’

“Toch kunnen en moeten we dit stoppen”, zegt GroenLinks-PvdA-Kamerlid Barbara Kathmann. “We moeten nu helaas eerst een maand wachten op een toezichthouder die onderzoekt of deze overname wel kan.

“Maar wij als Kamer kunnen zelf ook écht wat”, vertelt ze verder. “Zo loopt het contract van de maker van DigiD met Solvinity over 2 jaar af. Als wij als Kamer zeggen: ga daar weg, dan kopen de Amerikanen een bedrijf zonder klanten.”

‘Overdracht voorkomen’

Ook voor VVD-Kamerlid Silvio Erkens is inmiddels duidelijk dat Nederland de overname van Solvinity door een Amerikaans IT-bedrijf niet moet willen. “De politiek moet nu een manier vinden om deze deal en de bijbehorende overdracht van het betreffende deel van DigiD naar Amerikaanse handen te voorkomen.”

Het VVD-Kamerlid zegt nog te onderzoeken welke opties er zijn om een overname te voorkomen. Ook zijn collega Sarah El Boujdaini van D66 wil dat de regering voorkomt dat het bedrijf dat het platform maakt waarop DigiD draait in Amerikaanse handen komt.

Overname onderzoeken

Overigens is het nog niet 100 procent zeker dat overname doorgaat. De toezichthouder Bureau Toetsing Investeringen (BTI) is nog bezig met een onderzoeker naar de overname van Solvinity. Als onafhankelijke toezichthouder kan BTI beoordelen of de overname inderdaad ernstig nadelig kan uitpakken voor de toegankelijkheid van DigiD. Dit onderzoek kan maanden duren.

In de Tweede Kamer wordt dinsdagavond een zogeheten rondetafelbijeenkomst georganiseerd. Kamerleden praten daar met experts over de gevolgen van de overname. Later deze week debatteert de Kamer dan met verantwoordelijk demissionair staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Eddie van Marum over de kwestie, die eerder al liet weten de zorgen te delen.

Privédata in handen van Amerikanen

Vorig jaar werd bekend dat het Amerikaanse IT-bedrijf Kyndryl, Solvinity wil overnemen. Dit – nu nog – Nederlandse cloudbedrijf beheert het digitale platform waarop onder meer de website Mijnoverheid en inlogsysteem DigiD draait. Via DigiD doen miljoenen Nederlanders belastingaangifte of maken ze een afspraak bij het ziekenhuis of doen aangifte bij de politie.

Gezien de huidige ontwikkelingen in de VS vrezen experts dat de privédata van Nederland in handen zou kunnen komen van de Amerikanen. In dat land gelden wetten waarmee de Amerikaanse overheid gegevens kan opvragen bij data die staat opgeslagen bij Amerikaanse bedrijven, waar dan ook ter wereld.

‘Kabaal maken werkt’

Kunnen burgers ook zelf nog iets doen om te voorkomen dat hun data in het uiterste geval in Amerikaanse handen komt? ‘Druk op de ketel houden’, zeggen meerdere Kamerleden.

“Kabaal maken werkt”, zegt GroenLinks-PvdA-Kamerlid Barbara Kathmann. “Vandaag is in de Tweede Kamer een petitie van Els overhandigd, een bezorgde burger over deze overname. Het is een van de meest ondertekende petities van de afgelopen tijd. Zulke signalen helpen. DigiD is van ons allemaal en raakt aan al onze digitale levens.”

‘Uiterst onwaarschijnlijk’

Solvinity laat in een reactie op de website overigens weten dat het scenario waarin de Amerikaanse overheid data zou kunnen opvragen ‘uiterst onwaarschijnlijk is’.

Tegelijkertijd zegt het bedrijf ook dat klantdata in Amerika nooit wordt gedeeld: ’tenzij wettelijk verplicht’.