Groningen Airport Eelde zal vaker gebruikt worden als uitwijk- en oefenlocatie voor militaire operaties. Volgens staatssecretaris Gijs Tuinman van Defensie zijn de belangrijkste afspraken hierover inmiddels juridisch vastgelegd in het nieuwe luchthavenbesluit.
Op Schiphol werd gisteren alvast geoefend met F35’s en tankvliegtuigen. Het doel: testen of de toestellen in crisissituaties flexibel kunnen opereren vanaf verschillende locaties. De vliegtuigen oefenen terwijl het normale vliegverkeer op Nederlands belangrijkste burgerluchthaven gewoon doorgaat.
“De vliegtuigen stijgen op vanaf een militaire basis, voeren een missie uit en landen op civiele vliegvelden voor onderhoud en nieuwe opdrachten. Elke vlucht vereist zorgvuldig onderhoud”, vertelt de staatssecretaris in het NPO Radio 1-programma Sven op 1. “Bij de F-35 is dat cruciaal: zelfs een klein mankement kan de missie beïnvloeden.”
Hoewel de huidige oefeningen zich richten op Schiphol, werkt Defensie ook nauw samen met regionale luchthavens zoals Groningen Airport Eelde. “Onze vliegtuigen moeten zich kunnen spreiden als een militaire basis onder druk staat”, legt Tuinman uit. “We hebben afspraken gemaakt met alle vliegvelden van nationaal belang.”
Op Eelde kunnen gevechtsvliegtuigen zoals de F-35’s niet landen, maar volgens Tuinman zijn transport- en trainingsvliegtuigen er vrijwel onbeperkt inzetbaar, mits het binnen de vergunde ruimte zit. “Het gaat erom dat het normale vliegverkeer gewoon door kan gaan. Met Groningen Airport Eelde hebben we dat al heel goed geregeld.”
De staatssecretaris benadrukt dat het gaat om incidenteel militair medegebruik, niet om het militariseren van civiele luchthavens. “We regelen dit via luchthavenbesluiten, waarin onder meer staat hoe vaak vliegtuigen mogen opstijgen en landen, en hoeveel geluid er mag worden gemaakt. Zo bereiden we ons voor op een situatie waarin het nodig is.”
De oefening van deze week volgt internationale richtlijnen vanuit de NAVO. “Het is belangrijk dat onze luchtmacht wendbaar blijft en kan opereren op verschillende locaties. Oekraïne laat zien dat het gebruik van alle beschikbare vliegvelden strategisch kan zijn. In Nederland hebben we het voordeel van goed uitgeruste luchthavens, maar ervaring is essentieel.”