Het eigen risico zou volgens de partijen omhoog moeten van de huidige 385 euro naar 460 euro in 2027. Wat betreft het basispallet: middelen die beschikbaar zijn in de vrije verkoop, bijvoorbeeld paracetamol, zullen niet meer worden vergoed.

“Het betekent ook dat allerlei nieuwe behandelingen, die misschien wel effectief maar heel duur zijn, toch niet of pas later aan het basispakket worden toegevoegd”, legt zorgeconoom Xander Koolman uit. 

Verhoging eigen risico

Het verhogen van het eigen risico zorgt bij verschillende verenigingen en vakbonden vooral voor zorgen. Patiëntenfederatie Nederland vreest dat deze maatregel zorgt voor een verhoogd risico op zorgmijding, dus dat mensen zorg mijden vanwege de kosten. “De Patiëntenfederatie benadrukt dat het trapsgewijze eigen risico chronisch zieken nauwelijks helpt omdat zij vaak en veel zorg nodig hebben.”

Mensen die de zorgkosten moeilijk of niet kunnen betalen, kunnen een compensatie van de gemeente krijgen. De Patiëntenfederatie denkt dat deze regeling ’tot veel bureaucratie voor patiënten en tot ongewenste verschillen tussen gemeenten’ zal leiden. “We maken het leven van patiënten hiermee allesbehalve makkelijker”, oppert waarnemend-directeur van de federatie Linda Daniels.

Dokters van de Wereld noemt de plannen ‘een mokerslag voor de toegankelijke zorg van miljoenen mensen in Nederland’. 

Econoom Koolman plaatst daar een kanttekening bij: de verhoging van het eigen risico gebeurt niet in één keer, maar in stapjes van 150 euro. Ofwel: als je een zorgrekening krijgt, betaal je de eerste keer 150 euro eigen risico en wordt de rest vergoed. Bij een tweede behandeling gaat er weer 150 euro af, tot het eigen risico van 460 euro op is. Bij het huidige eigen risico van 385 euro, moet dat bedrag in principe in één keer betaald worden, tenzij de zorgkosten lager uitvallen.

Hij spreekt dan ook van een ‘vriendelijke maatregel’. Het kabinet bespaart namelijk veel geld, maar de barrière voor mensen om gebruik te maken van zorg wordt volgens Koolman niet te groot. 

Hoe het hogere eigen risico eruit gaat zien, legt politiek verslaggever Irene de Kruif uit in deze video: