Een sterke munt past volgens president Xi bij China’s economische gewicht en moet bovendien buitenlandse investeerders aantrekken.
Xi heeft daarom zijn ambtenaren opdracht gegeven te werken aan ‘een sterke munt die breed wordt gebruikt voor internationale handel en valutahandel’, melden Chinese staatsmedia.
Marginale munt
Xi wil dat de Chinese munt, de renminbi (letterlijk: ‘geld van het volk’), uitgroeit tot een veelgebruikte reservemunt. Dat zijn munten die centrale banken wereldwijd aanhouden als spaarpot.
Op dit moment is de Amerikaanse dollar zeer dominant. Ruim de helft van alle wereldwijde reserves bestaat uit dollars. De euro volgt met zo’n 20 procent. De renminbi blijft steken op minder dan 5 procent.
© RTL Z 
Een sterke munt levert niet alleen economisch voordeel op, maar ook politieke macht. Landen die afhankelijk zijn van een bepaalde munt, kunnen namelijk onder druk gezet worden. De Verenigde Staten maken daar al decennialang gebruik van door landen af te sluiten van het dollarsysteem. Bijvoorbeeld omdat olie wereldwijd in dollars wordt afgerekend. Als landen geen toegang tot de dollar hebben, kan dat funest zijn voor hun economie.
De dollar wankelt
Toch lijkt de positie van de dollar te wankelen. De munt wordt in hoog tempo minder populair, mede door het beleid van president Donald Trump. Zijn handelsoorlogen en voortdurende aanvallen op de Amerikaanse centrale bank baren beleggers zorgen. Het vertrouwen in de dollar was juist altijd gebaseerd op een onafhankelijke centrale bank. Nu dat principe door Trump onder druk staat, kijken centrale banken steeds nadrukkelijker naar alternatieven.
Lees ook Westerse sancties drukken Poetin steviger in Xi Jinpings armen
Dat maakt dit een gunstig moment voor China om de renminbi te promoten. Het land drijft steeds meer handel met de rest van de wereld. Als die handel vaker in de eigen munt wordt afgerekend, wordt China minder afhankelijk van Amerika.
Europa zou geholpen zijn met sterke renminbi
Een sterkere renminbi zou bovendien goed nieuws zijn voor Europa. De Europese markt wordt overspoeld met goedkope Chinese producten, mede doordat de waarde van de renminbi relatief laag staat. Maar als de Chinese munt in waarde stijgt, dan verbetert dat de concurrentiepositie van Europese bedrijven, schreef valuta-expert David Lubin van denktank Chatham House onlangs in een analyse.
Lubin verwacht echter niet dat China haast zal maken. Een sterkere renminbi kan namelijk ook leiden tot deflatie: dalende prijzen die de economie juist afremmen. Iets wat China zich op dit moment moeilijk kan veroorloven.
Daar komt bij dat de renminbi nog altijd sterk wordt afgeschermd. De munt is niet vrij verhandelbaar en de overheid houdt streng toezicht op kapitaalstromen. Chinezen en Chinese bedrijven mogen hun geld niet zomaar omwisselen voor buitenlandse valuta.
Zo mogen burgers maximaal voor 50.000 dollar per jaar aan renminbi’s omwisselen. Voor grotere bedragen, bijvoorbeeld voor studiekosten in het buitenland of de aankoop van een huis, is toestemming van een Chinese bank nodig.
‘Hervormingen zijn onvermijdelijk’
Maar dat beleid is ‘volstrekt niet in lijn met de kracht van onze economie en ons handelsvolume’, zegt Zhao Yongsheng, hoogleraar aan de University of International Business and Economics in Peking, tegen RTL Z. Volgens Zhao was deze strenge controle dertig jaar geleden nog logisch, omdat China toen armer was en de angst bestond dat rijkere Chinezen hun geld massaal naar het buitenland zouden verplaatsen. Nu zijn hervormingen volgens Zhao onvermijdelijk.
Volgens hem biedt openstelling van de renminbi grote voordelen. China heeft alleen al met Europa een handelsoverschot van 300 miljard dollar. “Liberalisering kan de handelsbalans normaliseren en de totale handel verder laten groeien”, zegt Zhao.
Lees ook Meer baby’s moeten de Chinese economie een boost geven
Die strikte controle past bij een autoritaire staat als China, waar overheidstoezicht vanzelfsprekend is. Maar het maakt de renminbi ook minder aantrekkelijk voor internationale beleggers. De vraag is dus hoe Xi dit dilemma wil oplossen.
Een deel van het antwoord ligt in nieuwe afspraken maken met andere landen. China sluit steeds vaker van zulke deals om onderlinge handel in renminbi af te rekenen. Saoedi-Arabië flirt al jaren met het idee om Chinese oliebetalingen in renminbi toe te staan. Ook Afrikaanse landen, zoals recent Zambia, gebruiken de munt inmiddels om Chinese leningen af te lossen en zaken te doen met Chinese bedrijven.
De Chinese regering zal deze strategie verder uitbouwen, verwacht Lynn Song, hoofdeconoom China bij ING in Hongkong. “Dat gaat het makkelijkst in landen waar China veel invloed heeft, of waar de dollar minder dominant is,” zegt hij.
Tegelijk zal China moeten werken aan meer transparantie en stabiliteit in het financiële beleid. “Het is een proces van de lange adem,” zegt Song, “maar er wordt wel degelijk stap voor stap vooruitgang geboekt.”