Rosalie Dielesen (27) schreef een roman over een meisje dat op haar veertiende wordt verlaten door haar moeder. De hoofdpersoon blijft achter met de vraag: hoe heb je lief zonder ooit onvoorwaardelijke liefde te hebben gekend? Zo liep het in haar eigen leven ook, dus inspiratie had ze genoeg.
Fijne ontsnapping
“Dit boek was een fijne ontsnapping, hiermee kon ik een tweede realiteit creëren, met personages die naast me stonden en elke dag met me meereisden. Ze groeiden met me mee, en uiteindelijk wist ik precies wie bruin haar moest hebben, wat voor werk iemand deed en waar precies een moedervlek moest zitten.”
“Al die personages kregen voor mij een gezicht, behalve de moederpersoon, die bleef nog een tijdje een wazige vlek. Nu staan ze nog als een familie om mij heen, maar straks zijn ze van de lezer, dan zijn ze van iedereen.”
© Josephine Drehmanns 
Rosalie werd geboren in Eindhoven, groeide op in België, verhuisde op haar achtste naar Frankrijk en ging uiteindelijk studeren in Amsterdam. Ze zag het als een kans om een nieuw beeld van zichzelf te scheppen. “Ik introduceerde mezelf als Roos, met de hoop dat een nieuw land een nieuwe identiteit met zich meebrengt. Ook had ik weinig zin om dingen over vroeger te delen, dat maakte het op deze manier makkelijker voor mij.”
Die poging tot mysterie bracht haar totaal niet wat ze wilde. “Ik maakte mijn naam zo kort mogelijk en mezelf zo klein mogelijk. Door weinig te eten, zelden iets te zeggen en vooral niet op te vallen, probeerde ik te voorkomen dat mensen een mening over mij hadden. Maar ja, mensen zijn nieuwsgierige wezens en door mezelf zo op de vlakte te houden vond ik ook niet de connectie waar ik diep van binnen zo naar verlangde.
Een vriendje vroeg: ‘je deelt weinig over jezelf, wie is nou de echte Roos?’ en hij had gelijk. Ik dacht dat mysterieus doen me spannend maakte, maar het tegenovergestelde was waar.”
Niet Nederlands, niet Vlaams, niet Frans
Hoewel ze in Eindhoven werd geboren, voelt Rosalie zich niet Nederlands. Dat merkt ze ook op haar werk als journalist en programmamaker in debatcentrum De Balie in Amsterdam (artistiek centrum dat journalistieke programma’s over kunst, cultuur en politiek produceert, red.), waar het er best direct aan toe gaat.
Ze groeide op in het zuiden van Frankrijk, waar je in een winkel eerst gezellig kletst en vraagt hoe het gaat, misschien nog een compliment uitdeelt en dan pas naar je verzoek toewerkt of ze misschien willen checken of ze die broek ook in jouw maat hebben.
© Eigen foto 
Rosalie met hondje Mozes.
“Dat is hier in Amsterdam ondenkbaar. In dit beroep verhard ik wel een beetje, ook omdat ik voel dat ik me moet bewijzen. Ik heb een zachte g, ben niet zo lang en zie er jong uit. Van nature onderschat worden is wel een comfortabele positie, vind ik, want het maakt ook dat ik wegkom met stevige vragen in mijn werk als journalist en gespreksleider. Ik voel me ook niet Vlaams en niet Frans, maar ik neem van al die culturen een beetje mee.”
Om haar nek hangt een grote gouden M. De letter waarmee de hoofdpersoon de moeder aanduidt in de roman, omdat ‘moeder’ en ‘mama’ niet meer passend voelen. Het blijkt dat de M niks te maken heeft met haar eigen moeder, maar past bij de naam van Mozes, Rosalies hondje.
Onvoorwaardelijke liefde
“Ik ben opgegroeid met heel veel dieren, en dat miste ik echt in Amsterdam. Mijn vriend en ik waren nog niet samen toen ik besloot dat ik een puppy wilde, omdat ik zo’n behoefte had aan iets dat helemaal van mij was. Iets dat niemand me kon afpakken. Vlak voordat ik Mozes ging ophalen, werd ik alsnog overvallen door pure paniek. Bang dat ik helemaal niet voor een hondje kon zorgen, en benauwd door het idee dat zo’n beestje volledig afhankelijk is van mij.
Nu is Mozes mijn basis. Hij hoort voor altijd bij mij en geeft me onvoorwaardelijke liefde. Hij staat altijd te kwispelen als ik thuiskom. Die bubbel van liefde die hij met zich meebrengt, voelt heel fijn en geeft me rust. Het ritme van vier keer per dag uitlaten geeft me houvast, dus uiteindelijk weet ik niet precies wie er nu afhankelijk is van wie.”
“Ook toen mijn moeder er nog wél was, leek ze niet op de moeders uit televisiereclames.”
“Die bubbel van liefde is nog groter geworden, want inmiddels woont Rosalie met haar vriend en Mozes in Amsterdam. Met dank aan corona, zegt ze zelf. “Het was sink or swim, omdat je in coronatijd heel duidelijk moest kiezen wie je bij je in de buurt liet komen. Een beetje rondsjansen en prela-gedoe was toen te gevaarlijk, dus ik moest wel grenzen stellen. Zeggen dat ik nog ouderen in mijn bubbel had, was een veilige manier om exclusiviteit te vragen.”
“We kozen daardoor snel voor elkaar en dat bleek goed voor de relatie. En goed voor mij, want als iemand je verlaat op jonge leeftijd, ga je ervan uit dat iedereen je verlaat. Voor het eerst ging ik nadenken of ik hem zelf eigenlijk wel leuk vond, in plaats van te hopen dat hij mij leuk zou vinden. Dat hielp me enorm.”
© Josephine Drehmanns 
“Het verhaal is fictief maar de gevoelens zijn echt.”
“Ik was een tiener toen mijn moeder op vakantie vertrok en niet meer terugkwam. Tenminste, zo herinner ik het me. Zeker weet ik het niet. Mijn herinneringen aan die periode zijn vaag; het moment waarop ze even weg was en het moment waarop haar vertrek definitief werd, lopen in elkaar over. Mijn vader nam de zorg voor ons op zich. Over haar spraken we verder niet.”
Oudste vrouw in huis
Als oudste dochter voelde Rosalie zich verantwoordelijk voor het gezin. “Ik was nu de oudste vrouw in huis.” Wanneer weet je dat iemand echt niet meer terugkomt? “Zolang ik leef, blijft die mogelijkheid bestaan. Kan iemand ooit helemaal verdwijnen, of is iemand er misschien nooit werkelijk geweest?”
Waar haar moeder nu woont, weet ze niet. Haar telefoonnummer heeft ze ook niet.
“Ook toen mijn moeder er nog wél was, leek ze niet op de moeders uit televisiereclames. Of mijn moeder spijt heeft, weet ik niet. Ik kan het haar niet vragen en ik zou haar die woorden ook niet in de mond durven leggen.”
Nu vindt ze het belangrijk om het verlaten kind een stem te geven, en dat doet Rosalie in haar roman. Een kind kiest er in haar ogen niet voor om geboren te worden, terwijl ouders er wel voor kiezen om ouders te worden.
© Josephine Drehmanns 
“En ja, ik vind absoluut dat er ruimte moet zijn voor de moeilijkheden en twijfels rond het moederschap, want er wordt veel vanuit de maatschappij verwacht. Maar de verlaten dochter in mij vindt ook dat het ouderschap verantwoordelijkheid met zich meebrengt. Naast elke spijtmoeder staat een kind. En pas nu lijkt er ruimte te ontstaan voor die stem.”
Geen emotieporno
Ze had nooit gedacht dat ze op haar 27e een boek zou schrijven, maar zoals dat gaat met boeken, dit verhaal moest er gewoon uit. Niet eerder, niet later, maar nu. “Het boek is geen emotieporno, maar een liefdevolle zoektocht van een dochter naar zelfredzaamheid en de betekenis van familie. Je Moeder is een roman, en dit verhaal is niet hetzelfde als hoe het bij mij is gegaan, al heeft mijn eigen leven me natuurlijk wel geïnspireerd. Het verhaal is fictief maar de gevoelens zijn echt.”
In de roman stelt de hoofdpersoon veel vragen aan haar familie. Wat weet de tante bijvoorbeeld nog te vertellen over de jaren in Frankrijk? Wat voor kind was de hoofdpersoon vroeger? Dit zijn ook vragen die Rosalie zelf nog heeft.
De roman heeft haar bewuster gemaakt van de gaten in haar eigen verleden en geven haar als journalist de handvatten om hierover ook met haar eigen familie in gesprek te gaan. Die gesprekken brachten ook iets goeds, vertelt Rosalie, want het maakte de verhoudingen en haar herinneringen inzichtelijk.
“Bij vriendinnen neem ik een zorgzame rol op me, zij noemen mij de moeder van de groep.”
“Het heeft ook iets opengebroken, en leidt tot gesprekken die we eerst nooit voerden. We zijn nu minder voorzichtig met elkaar en vertellen meer over ons eigen leven. Ik moet vaak denken aan De Fontein van Els van Steijn, die verbeeldt het familiesysteem als een bron waar het leven van boven naar beneden stroomt. Familieleden moeten op de juiste plek gaan staan om te stromen. Nu voelt het alsof we die fontein hebben doorbroken. Niemand kan zijn plek nog vinden, en dat blijkt verrassend goed te werken.”
Extreem zelfstandig
Therapie heeft haar veel gebracht, vertelt Rosalie. Nu schaamt ze zich daar niet meer voor, maar dat was een paar jaar geleden wel anders. “Ik moest een week intern, en ik noemde het een digitale detox. Alleen mijn vriend en een paar familieleden wisten waar ik was. Het duurde wel even voordat ik wist wat ik er precies over wilde vertellen, en aan wie.”
Als oudste dochter van het gezin nam Rosalie de zorgtaken vroeger automatisch op zich. “Ik werd extreem zelfstandig, op het irritante af. Ik wilde altijd zeker weten dat iedereen gegeten had, en checken hoe het ging. Bij het binnenstappen van de ruimte kon ik al voelen of er ruzie was geweest. Bij vriendinnen neem ik die rol nog steeds op me, zij noemen mij de moeder van de groep. Ik zorg altijd dat iedereen erbij is en of er wel glutenvrije opties zijn bij het restaurant dat we bezoeken.”
© Josephine Drehmanns 
“Het moederschap is een weloverwogen keuze die ik ga maken, omdat ik weet hoeveel invloed die keuze op een kind kan hebben.”
Rosalie merkt op dat ze nog steeds onzeker kan zijn over de relaties die ze heeft opgebouwd of opnieuw heeft moeten opbouwen met mensen. “Degene die voor altijd het allermeest van mij zou moeten houden is weggegaan, en er is nog altijd een stemmetje in mij dat roept: ‘als zij al niet van mij kan houden, wie dan wel?'”
Laatst stelde een vriend voor om te gaan wandelen, dan denk ik meteen dat hij iets ergs gaat vertellen. Dat hij boos is en me nooit meer wil zien. Inmiddels heb ik geleerd om te vragen wat het plan is, in plaats van dit uren te overdenken in mijn bed. Gewoon koffiedrinken en bijkletsen wilde hij, en dat was heel fijn. Het is aan mij om eigenaarschap te nemen over mijn emoties en gedachten. Uiteindelijk is er nog altijd heel veel liefde, ook al wil je dat niet altijd.”
Deeltjes van het moederschap
“Ik kan zeggen dat ik een moederfiguur mis, maar ik mis niet per se háár. Soms denk ik dat ik haar stem hoor, of ontmoet ik iemand die op haar lijkt. Dat vind ik heel ingewikkeld.”
Moeders vindt ze sowieso wel een beetje lastig, en verzorgende vrouwen ook. Net als mensen die haar ongevraagd een knuffel willen geven. “Dan schiet ik meteen in de weerstand. Maar onderhand begin ik die mensen ook meer te omarmen, dan zie ik langzaam maar zeker welke deeltjes van het moederschap ik kan aannemen en tot een mozaïek van mijn eigen moeder kan bouwen.”
“Of ik zelf kinderen wil, weet ik ook nog niet. Dat is een weloverwogen keuze die ik ga maken, omdat ik weet hoeveel invloed die keuze op een kind kan hebben.”
Zondaginterview
Elke zondag publiceren we een interview in tekst en foto’s van iemand die iets bijzonders doet of heeft meegemaakt. Dat kan een ingrijpende gebeurtenis zijn waar diegene bewonderenswaardig mee omgaat. De zondaginterviews hebben gemeen dat het verhaal van grote invloed is op het leven van de geïnterviewde.
Ben of ken jij iemand die geschikt zou zijn voor een zondaginterview? Laat het ons weten via dit mailadres: zondaginterview@rtl.nl
Lees hier de eerdere zondaginterviews.