Aankomende dinsdag praten diplomaten van de VS en Iran in het Zwitserse Genève over de ontwikkeling van Iraanse nucleaire wapens. Diplomaten uit Oman zullen als onderhandelaars optreden in de gesprekken.

Maar ondertussen zouden de Verenigde Staten zich voorbereiden op een aanval op Iran, die zelfs wekenlang kan duren. Amerikaanse militairen zouden zich bezighouden met ‘complexe planning’, meldt Reuters. Een aanval kan worden ingezet als er geen resultaat wordt geboekt aan de onderhandelingstafel.

Moeizame gesprekken

Een Iraanse onderminister heeft tegen de BBC gezegd dat zijn land bereid is tot diplomatieke compromissen om een deal te sluiten. Zijn land hoopt op de verlichting van zware economische sancties die de VS hebben opgelegd, in ruil voor afspraken om te voorkomen dat Iran kernwapens kan bouwen.

“Er zijn verschillende scenario’s mogelijk”, zegt Midden-Oosten correspondent Pepijn Nagtzaam. “De gesprekken gaan altijd moeizaam, dat was in het verleden ook zo. Het is geen verrassing dat de Iraniërs niet zomaar toegeven. Maar dat er gepraat wordt, betekent dat er niet geschoten of gebombardeerd wordt.”

“Als ze oprecht zijn, ben ik er zeker van dat we op weg zijn naar een akkoord”, zei onderminister Majid Takht-Ravanchi. Hij vond het nog te vroeg om te voorspellen hoe de onderhandelingen van komende week zullen verlopen.

Gevaarlijk spelletje

“De Iraniërs zijn heel goed in diplomatiek tijdrekken”, legt Nagtzaam uit. “Ze plannen steeds gesprekken in, stellen kleine compromissen voor en gaan daar dan weer over onderhandelen. Ze lijken te hopen op een akkoord dat voor iedereen acceptabel is, of dat de gesprekken zo lang duren dat de Amerikanen Iran vergeten.”

“Vanuit Iraans perspectief is het logisch dat ze niet zomaar toegeven aan de eisen van Amerika, want ze willen afschrikking uitstralen naar de rest van de regio en naar Amerika. Maar tijdrekken kan een gevaarlijk spelletje zijn, want Trump lijkt niet huiverig om hard in te grijpen als hij het idee krijgt dat de Iraniërs alleen maar aan tafel zitten om tijd te kopen.”

Teheran is volgens de onderminister bereid om zijn verrijkte uranium te verdunnen als bewijs van zijn bereidheid tot compromis. Iran ontkent dat het kernwapens wil bouwen, maar heeft wel uranium dat zodanig verrijkt is dat het bijna voor militaire doelen kan worden gebruikt.

Iraans kernwapen is bedreiging

“De president heeft gezegd dat hij de voorkeur geeft aan het sluiten van een akkoord met Iran”, zei de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Marco Rubio, op zaterdag. “Dat is erg moeilijk, maar hij gaat het proberen.”

“Ten eerste denk ik dat het vrij duidelijk is dat Iran nooit een kernwapen zal mogen hebben, omdat dat niet alleen een bedreiging vormt voor de Verenigde Staten, Europa en de wereldveiligheid, maar ook voor de regio”, zei Rubio verder.

“Ten tweede willen we uiteraard troepen in de regio hebben, omdat Iran heeft laten zien bereid en in staat te zijn om de Amerikaanse aanwezigheid in de regio aan te vallen en te bestrijden.”

Militaire dreigementen

Terwijl de gesprekken worden voorbereid, denkt Washington ook al lange tijd na over een militaire ingreep. Op vrijdag bevestigde president Donald Trump dat er een tweede vliegdekschip naar de regio is gestuurd. Hij zei dat een machtswisseling in Iran ‘het beste zou zijn wat er kan gebeuren’.

Toen een verslaggever aan hem vroeg waarom het tweede vliegdekschip nodig was, zei Trump: “Als we geen deal sluiten, hebben we het nodig.” De Amerikanen hadden ook afgelopen zomer twee van zulke schepen in de regio, toen het aanvallen uitvoerde op Iraanse nucleaire complexen.

“Maar het zegt ook veel dat er nog geen aanval is geweest”, vertelt Nagtzaam. “De verplaatsing van vliegdekschepen is onderdeel van de druk die Amerika wil uitoefenen op Iran. Dat hoeft niet te betekenen dat de wapens ook worden ingezet.”

“Het Amerikaanse leger is ook best huiverig om daadwerkelijk een aanval te beginnen, want er komt een tegenreactie. Amerika kan iets ontketenen waarvan ze niet weten waar het gaat eindigen. Dat is niet alleen een zorg voor de VS, maar ook voor hun bondgenoten zoals bijvoorbeeld Turkije, Qatar en Saoedi-Arabië.”

Vrees voor reactie Iran

“Dat zijn allemaal landen die geraakt kunnen worden als er een grote oorlog uitbreekt in het Midden-Oosten”, gaat Nagtzaam verder. “Ze hebben bijvoorbeeld Amerikaanse vliegbases, en zullen bang zijn voor een tegenreactie van Iran.”

“Turkije maakt zich zorgen over een vluchtelingenstroom die op gang kan komen vanuit Iran. En Saoedi-Arabië, Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten maken zich zorgen over de verstoring van de internationale oliehandel. En dat is een sterke kaart voor Iran, dat zegt: als jullie ons aanvallen, dan raakt de hele regio betrokken bij een groot conflict.”